C-722/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-07-10
cjeuprawo_ue_ogolnejurysdykcja w sprawach cywilnych i handlowychWysokatrybunal
jurysdykcjarozporządzenie Bruksela I bisnieruchomościegzekucjaprawa rzeczowewierzytelnościskarga pauliańskapostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo o zakwestionowanie podziału kwoty z licytacji nieruchomości nie podlega jurysdykcji wyłącznej sądu miejsca położenia nieruchomości ani sądu prowadzącego egzekucję.

Sprawa dotyczyła jurysdykcji w sporze o podział kwoty uzyskanej z licytacji austriackiej nieruchomości. Wierzyciele domagali się stwierdzenia wygaśnięcia wierzytelności innego wierzyciela oraz bezskuteczności zabezpieczenia rzeczowego. Sąd odsyłający pytał, czy jurysdykcję wyłączną mają sądy miejsca położenia nieruchomości lub sądy prowadzące egzekucję. Trybunał uznał, że takie powództwo nie podlega jurysdykcji wyłącznej, ale może być rozpatrywane na podstawie przepisów o jurysdykcji w sprawach umów, jeśli wierzytelność wynika z umowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 24 pkt 1 i 5 rozporządzenia nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa wywodziła się z austriackiego postępowania egzekucyjnego dotyczącego licytacji nieruchomości. Wierzyciele (N. Reitbauer i in.) zakwestionowali podział kwoty uzyskanej z licytacji, podnosząc dwie podstawy: wygaśnięcie wierzytelności innego wierzyciela (E. Casamassimy) w drodze potrącenia oraz bezskuteczność zabezpieczenia rzeczowego tej wierzytelności. Sąd odsyłający (Bezirksgericht Villach) miał wątpliwości co do swojej jurysdykcji, rozważając zastosowanie przepisów o jurysdykcji wyłącznej dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach (art. 24 pkt 1) oraz wykonania orzeczeń (art. 24 pkt 5). Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, stwierdził, że powództwo o zakwestionowanie podziału kwoty z licytacji, nawet jeśli dotyczy zabezpieczenia rzeczowego i jest powiązane z postępowaniem egzekucyjnym, nie podlega jurysdykcji wyłącznej sądów miejsca położenia nieruchomości ani sądów prowadzących egzekucję. Trybunał podkreślił konieczność ścisłej wykładni przepisów o jurysdykcji wyłącznej. W odniesieniu do drugiej podstawy sprzeciwu, którą sąd odsyłający zrównał ze skargą pauliańską, Trybunał wskazał, że takie powództwo, jeśli opiera się na wierzytelności wynikającej z umowy, może być rozpatrywane przez sądy miejsca wykonania zobowiązania na podstawie art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 1215/2012. W tym przypadku, prace remontowe zostały wykonane w Austrii, co wskazywało na jurysdykcję austriackich sądów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie powództwo nie podlega jurysdykcji wyłącznej sądów miejsca położenia nieruchomości, ponieważ nie opiera się na prawie rzeczowym, a jedynie na prawie obligacyjnym.

Uzasadnienie

Jurysdykcja wyłączna w sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach obejmuje tylko te sprawy, które zmierzają do określenia granic, własności, posiadania lub istnienia innych praw rzeczowych na nieruchomości. Powództwo o potrącenie wierzytelności lub stwierdzenie bezskuteczności zabezpieczenia rzeczowego nie wymaga oceny faktów lub stosowania zasad związanych z miejscem położenia nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający uzyskał odpowiedź na pytanie prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
Norbert Reitbauerosoba_fizycznaskarżący
Dolinschek GmbHspolkaskarżący
B.T.S. Trendfloor Raumausstattungs-GmbHspolkaskarżący
Elektrounternehmen K. Maschke GmbHspolkaskarżący
Klaus Eggerosoba_fizycznaskarżący
Architekt DI Klaus Egger Ziviltechniker GmbHspolkaskarżący
Enrico Casamassimaosoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 24 § pkt 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Jurysdykcja wyłączna w sprawach dotyczących praw rzeczowych na nieruchomościach przysługuje sądom państwa członkowskiego, w którym nieruchomość jest położona, ale tylko w sprawach, które bezpośrednio dotyczą tych praw, a nie spraw obligacyjnych czy związanych z egzekucją.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 24 § pkt 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Jurysdykcja wyłączna w postępowaniach dotyczących wykonania orzeczeń przysługuje sądom państwa członkowskiego, na którego terytorium wykonanie powinno nastąpić lub nastąpiło, ale nie obejmuje sporów o charakterze obligacyjnym czy skarg pauliańskich.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Zasada ogólna jurysdykcji: osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego państwa.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Jurysdykcja szczególna w sprawach dotyczących umowy: osoba może być pozwana przed sądy miejsca wykonania zobowiązania.

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § pkt 1 lit. b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Definicja miejsca wykonania zobowiązania dla sprzedaży rzeczy ruchomych i świadczenia usług.

EO art. §§ 209–212

Austriacki kodeks procedur egzekucyjnych

Procedura podziału kwoty uzyskanej z przymusowej licytacji nieruchomości.

EO art. § 213

Austriacki kodeks procedur egzekucyjnych

Możliwość wniesienia sprzeciwu wobec uwzględnienia danej wierzytelności w postępowaniu o podział kwoty.

EO art. § 231 ust. 1

Austriacki kodeks procedur egzekucyjnych

Sąd orzeka w przedmiocie sprzeciwu postanowieniem o podziale; jeśli wymaga to ustalenia spornych okoliczności faktycznych, strona jest wzywana do wniesienia powództwa w sprawie zakwestionowania podziału.

EO art. § 232

Austriacki kodeks procedur egzekucyjnych

Sąd prowadzący postępowanie egzekucyjne jest właściwy do orzekania w przedmiocie powództwa w sprawie zakwestionowania podziału.

AnfO art. § 1

Austriacka ustawa o zaskarżaniu czynności prawnych

Uznanie czynności prawnych za bezskuteczne wobec wierzyciela, jeśli prowadzą do pokrzywdzenia wierzyciela.

AnfO art. § 10

Austriacka ustawa o zaskarżaniu czynności prawnych

Zaskarżenie czynności prawnej można dokonać w ramach postępowania w sprawie podziału kwoty uzyskanej z przymusowej sprzedaży.

Rozporządzenie nr 805/2004

Rozporządzenie (WE) nr 805/2004

Utworzenie europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powództwo o zakwestionowanie podziału kwoty z licytacji, nawet jeśli dotyczy zabezpieczenia rzeczowego, nie jest sprawą dotyczącą praw rzeczowych na nieruchomościach w rozumieniu art. 24 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, gdyż opiera się na prawie obligacyjnym (potrącenie, skarga pauliańska). Powództwo o zakwestionowanie podziału kwoty z licytacji nie jest sprawą dotyczącą wykonania orzeczeń w rozumieniu art. 24 pkt 5 rozporządzenia nr 1215/2012, gdyż nie służy bezpośrednio egzekucji. Skarga pauliańska, jeśli opiera się na wierzytelności wynikającej z umowy, może być rozpatrywana przez sądy miejsca wykonania zobowiązania na podstawie art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 1215/2012.

Odrzucone argumenty

Powództwo o zakwestionowanie podziału kwoty z licytacji podlega jurysdykcji wyłącznej sądów miejsca położenia nieruchomości (art. 24 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012). Powództwo o zakwestionowanie podziału kwoty z licytacji podlega jurysdykcji wyłącznej sądów miejsca prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 pkt 5 rozporządzenia nr 1215/2012).

Godne uwagi sformułowania

ścisła wykładnia przewidzianych w art. 24 pkt 1 i 5 rozporządzenia nr 1215/2012 zasad jurysdykcji wyłącznej, która to wykładnia jest wymagana ze względu na wyjątkowy charakter tych zasad analiza powództwa mającego na celu zakwestionowanie podziału na potrzeby ustalenia zasad jurysdykcji byłaby sprzeczna ze ścisłą wykładnią [...] zasad jurysdykcji wyłącznej badanie kwestii, czy przesłanki tego rodzaju powództwa zostały spełnione, nie zakłada dokonania weryfikacji ściśle związanej z miejscem położenia nieruchomości, która uzasadniałaby wyłączną jurysdykcję

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

C. Toader

sprawozdawca

A. Rosas

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o jurysdykcji wyłącznej w sprawach dotyczących nieruchomości i egzekucji w kontekście rozporządzenia Bruksela I bis, a także zastosowanie przepisów o jurysdykcji w sprawach umów do skargi pauliańskiej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury austriackiej (EO) i jej powiązania z rozporządzeniem nr 1215/2012. Konieczna jest analiza, czy podobne procedury w innych państwach członkowskich mogą prowadzić do odmiennych wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii jurysdykcji w kontekście postępowań egzekucyjnych i praw rzeczowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i procesowego. Wyjaśnia granice stosowania jurysdykcji wyłącznej.

Gdzie rozstrzygnąć spór o pieniądze z licytacji? TSUE wyjaśnia granice jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI