C-721/19 i C-722/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-09-02
cjeuswobody_rynkuswoboda świadczenia usługWysokatrybunal
koncesjegry hazardoweswoboda świadczenia usługprzetargiprawo konkurencjiprawo UEodnowienie koncesjiTFUE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że odnowienie koncesji na loterie zdrapkowe bez nowego przetargu, nawet jeśli pierwotnie przewidywano wielu koncesjonariuszy, jest dopuszczalne, jeśli wynika z klauzuli umownej i nie stanowi istotnej zmiany warunków, a także że podmioty nieuczestniczące w pierwotnym przetargu mogą zaskarżyć odnowienie, jeśli wykażą interes w uzyskaniu koncesji.

Sprawa dotyczyła odnowienia włoskiej koncesji na loterie zdrapkowe bez nowego przetargu, co zakwestionowały firmy Sisal i Stanleybet. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że odnowienie koncesji bez nowego postępowania jest zgodne z prawem UE, jeśli wynika z klauzuli umownej i nie stanowi istotnej zmiany charakteru koncesji. Zmienione warunki płatności opłaty koncesyjnej nie zostały uznane za istotną zmianę. TSUE potwierdził również, że podmioty, które nie brały udziału w pierwotnym przetargu, mogą zaskarżyć decyzję o odnowieniu, jeśli wykażą interes w uzyskaniu koncesji.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 49 i 56 TFUE oraz dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji, w kontekście odnowienia włoskiej koncesji na loterie zdrapkowe. Spółki Sisal i Stanleybet zakwestionowały zgodność z prawem UE decyzji o odnowieniu koncesji dla Lotterie Nazionali bez przeprowadzenia nowego postępowania przetargowego. Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) stwierdził, że odnowienie koncesji bez nowego przetargu jest dopuszczalne na gruncie art. 43 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2014/23/UE, jeśli wynika z klauzuli zawartej w pierwotnej umowie koncesyjnej i nie zmienia istotnie charakteru koncesji. TSUE uznał, że zmiana warunków płatności opłaty koncesyjnej, nawet jeśli nastąpiła dwa lata przed wygaśnięciem pierwotnej koncesji i miała na celu zapewnienie większych dochodów budżetowych, nie stanowi istotnej zmiany w rozumieniu art. 43 ust. 4 dyrektywy, o ile nie zmienia równowagi ekonomicznej koncesji na korzyść koncesjonariusza ani nie umożliwia dopuszczenia innych wnioskodawców. Ponadto, TSUE orzekł, że podmioty gospodarcze, które nie uczestniczyły w pierwotnym postępowaniu przetargowym, mogą zaskarżyć decyzję o odnowieniu koncesji, jeśli w momencie odnowienia wykażą interes w uzyskaniu tej koncesji, nawet jeśli nie udowodnią, że faktycznie wzięłyby udział w nowym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odnowienie wynika z klauzuli zawartej w pierwotnej umowie koncesyjnej i nie stanowi istotnej zmiany charakteru koncesji.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że odnowienie koncesji bez nowego przetargu jest dopuszczalne na gruncie art. 43 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2014/23/UE, jeśli zostało przewidziane w pierwotnych dokumentach koncesji w jasnych klauzulach przeglądowych i nie zmienia ogólnego charakteru koncesji. W analizowanym przypadku, odnowienie było zgodne z klauzulą umowną i nie stanowiło istotnej zmiany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Sisal SpAspolkaskarżący
Stanleybet Malta Ltdspolkaskarżący
Magellan Robotech Ltdspolkaskarżący
Agenzia delle Dogane e dei Monopoliorgan_krajowypozwany
Ministero dell’Economia e delle Finanzeorgan_krajowypozwany
Lotterie Nazionali Srlspolkainterwenient
Lottomatica Holding Srl, dawniej Lottomatica SpAspolkainterwenient

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ograniczenia swobody przedsiębiorczości są dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych prawem UE lub uzasadnionych nadrzędnymi względami interesu ogólnego.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ograniczenia swobody świadczenia usług są dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych prawem UE lub uzasadnionych nadrzędnymi względami interesu ogólnego.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 43 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE

Koncesje można modyfikować bez przeprowadzania nowego postępowania o udzielenie koncesji, gdy modyfikacje zostały przewidziane w pierwotnych dokumentach koncesji w jasnych klauzulach przeglądowych, lub gdy modyfikacje są nieistotne.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 43 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE

Modyfikacja koncesji jest istotna, jeśli zmienia jej charakter, wprowadza warunki umożliwiające dopuszczenie innych wnioskodawców, zmienia równowagę ekonomiczną na korzyść koncesjonariusza lub znacznie rozszerza zakres koncesji.

Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 3

Dyrektywa Rady 89/665/EWG

Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedur odwoławczych dla każdego podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku domniemanego naruszenia.

decreto legge n. 148/2017 art. 20 § 1

decreto legge n. 148/2017

ADM zezwala na utrzymanie istniejącej koncesji na loterie z wykorzystaniem kart do zdrapywania do upływu ostatecznego terminu, w celu zapewnienia nowych i większych dochodów budżetowych.

Pomocnicze

Dyrektywa 2014/23/UE art. 3 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE

Instytucje zamawiające zapewniają równe traktowanie wykonawców i brak dyskryminacji oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 43 § 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE

Nowe postępowanie o udzielenie koncesji jest wymagane w przypadku innych modyfikacji postanowień koncesji niż te przewidziane w ust. 1 i 2.

decreto legge n. 78/2009 art. 21 § 1

decreto legge n. 78/2009

Koncesje na urządzanie gier hazardowych powinny być udzielane zazwyczaj wielu podmiotom w drodze otwartych, konkurencyjnych i niedyskryminacyjnych postępowań.

decreto legge n. 78/2009 art. 21 § 4

decreto legge n. 78/2009

Koncesje mogą zostać odnowione jednorazowo, na maksymalny okres dziewięciu lat, podzielony na dwa okresy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odnowienie koncesji bez nowego przetargu jest dopuszczalne, jeśli wynika z klauzuli umownej i nie stanowi istotnej zmiany. Zmiana warunków płatności opłaty koncesyjnej nie jest istotną zmianą, jeśli nie wpływa na równowagę ekonomiczną koncesji ani nie otwiera rynku dla nowych konkurentów. Podmioty nieuczestniczące w pierwotnym przetargu mogą zaskarżyć odnowienie koncesji, jeśli wykażą interes w jej uzyskaniu w momencie odnowienia.

Odrzucone argumenty

Odnowienie koncesji bez nowego przetargu narusza zasady konkurencji i przejrzystości, zwłaszcza gdy prawo krajowe przewidywało wielu koncesjonariuszy. Zmiana warunków płatności i przyspieszenie terminów stanowi istotną zmianę koncesji. Podmioty, które nie brały udziału w pierwotnym przetargu, nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu odnowienia koncesji.

Godne uwagi sformułowania

odnowienie koncesji bez przeprowadzania nowego postępowania przetargowego istotna zmiana charakteru koncesji zmiana równowagi ekonomicznej koncesji wykazanie interesu w uzyskaniu koncesji

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

M. Ilešič

sędzia

E. Juhász

sprawozdawca

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odnawiania koncesji, istotnych zmian w umowach koncesyjnych oraz prawa do zaskarżenia decyzji o odnowieniu przez podmioty nieuczestniczące w pierwotnym przetargu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odnowienia koncesji na loterie zdrapkowe we Włoszech, ale zasady są szeroko stosowalne do innych koncesji i zamówień publicznych w UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa konkurencji i zamówień publicznych w kontekście odnawiania koncesji, co ma znaczenie praktyczne dla wielu firm. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe regulacje dotyczące gier hazardowych.

Czy odnowienie koncesji na loterie bez przetargu jest legalne? TSUE wyjaśnia zasady.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI