C-720/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE uznał wniosek o interpretację prawa UE złożony przez polską Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych za oczywiście niedopuszczalny, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.
Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację prawa UE złożonego przez polski Sąd Najwyższy (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) w ramach postępowania dotyczącego skargi nadzwyczajnej. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że skład orzekający polskiej izby nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, co czyni wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym oczywiście niedopuszczalnym. W konsekwencji, Trybunał nie rozpoznał pytań prejudycjalnych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) w Polsce w związku z postępowaniem dotyczącym skargi nadzwyczajnej. Sprawa główna dotyczyła badania dopuszczalności skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich w celu uchylenia prawomocnego orzeczenia sądowego, które miało naruszać przepisy dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich. Polski sąd zadał Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania dotyczące dopuszczalności środka prawnego takiego jak skarga nadzwyczajna, możliwości uchylenia prawomocnego orzeczenia w przypadku naruszenia prawa Unii oraz warunku „rażącego” naruszenia prawa. Trybunał, powołując się na art. 53 § 2 swojego regulaminu postępowania, uznał wniosek za oczywiście niedopuszczalny. Uzasadnił to tym, że skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, ze względu na sposób powołania sędziów, nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, co jest warunkiem koniecznym do uznania go za „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE. Trybunał odwołał się do swojego wcześniejszego wyroku w sprawie C-718/21, stwierdzając, że okoliczności powołania sędziów do tej izby budzą uzasadnione wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności, a tym samym podważają zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został odrzucony jako niedopuszczalny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (w tym wyrok w sprawie C-718/21), stwierdził, że sposób powołania sędziów do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych budzi uzasadnione wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności, co podważa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, domniemanie spełniania wymogów przez sąd krajowy zostało obalone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
brak (wniosek odrzucony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_krajowy | wnoszący odwołanie |
| M.M. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| E.M. | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| X Bank SA | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Wymóg istnienia niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy jest warunkiem dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definiuje pojęcie 'sądu' w kontekście odesłania prejudycjalnego.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Pomocnicze
TUE art. 4 § 3
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje zasady wnoszenia skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 115 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 115 § 1a
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 26 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.KRS art. 9a § 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Dyrektywa 93/13/EWG
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Dotyczy nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odsyłający (Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, co wynika z wcześniejszego orzecznictwa TSUE i innych sądów międzynarodowych/krajowych dotyczącego sposobu powołania sędziów do tej izby. W związku z powyższym, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
oczywista niedopuszczalność niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy domniemanie przypomniane w poprzednim punkcie niniejszego postanowienia może zostać obalone budzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niepodatności tych sędziów i składu orzekającego [...] na czynniki zewnętrzne
Skład orzekający
M. Ilešič
pełniący obowiązki prezesa izby
I. Jarukaitis
sprawozdawca
D. Gratsias
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska TSUE w sprawie statusu polskich sądów (w tym Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) jako sądów nie spełniających wymogów prawa UE, co ma kluczowe znaczenie dla dopuszczalności postępowań przed TSUE zainicjowanych przez te organy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji polskiego wymiaru sprawiedliwości i konkretnych organów, ale stanowi ważny precedens dla oceny statusu sądów w innych państwach członkowskich w kontekście praworządności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sądów w państwie członkowskim UE, co ma szerokie implikacje polityczne i prawne. Jest to przykład, jak TSUE egzekwuje standardy UE dotyczące wymiaru sprawiedliwości.
“TSUE: Polski Sąd Najwyższy nie jest sądem? Wniosek odrzucony z powodu wątpliwości o niezawisłość.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI