C-72/22 PPU
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące procedur azylowych i zatrzymania nie pozwalają państwom członkowskim na pozbawienie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową możliwości złożenia wniosku lub zatrzymanie ich wyłącznie z powodu nielegalnego wjazdu na terytorium UE, nawet w sytuacji kryzysowej.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE w kontekście litewskich przepisów pozwalających na zatrzymanie osób ubiegających się o azyl i odmowę rozpatrzenia ich wniosków w sytuacji masowego napływu migrantów. Sąd odsyłający pytał, czy takie przepisy są zgodne z prawem UE. Trybunał orzekł, że przepisy te naruszają prawo UE, ponieważ osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową nie mogą być pozbawione możliwości złożenia wniosku ani zatrzymane wyłącznie z powodu nielegalnego wjazdu, nawet w sytuacji kryzysowej, chyba że ich indywidualne zachowanie stanowi rzeczywiste i poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw 2011/95/UE, 2013/32/UE i 2013/33/UE w związku z litewskimi przepisami, które w sytuacji masowego napływu cudzoziemców pozwalały na odmowę rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową złożonego przez osobę, która nielegalnie wjechała na terytorium Litwy, oraz na jej zatrzymanie. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy takie przepisy są zgodne z prawem Unii, zwłaszcza w kontekście prawa do złożenia wniosku o azyl i ograniczeń dotyczących zatrzymania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpoznając sprawę w trybie pilnym, orzekł, że przepisy te naruszają prawo UE. Stwierdził, że prawo do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową jest fundamentalne i nie może być ograniczane wyłącznie z powodu nielegalnego wjazdu, nawet w sytuacji kryzysowej. Podobnie, zatrzymanie osoby ubiegającej się o azyl jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy stanowi ona rzeczywiste i poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego, a nie samo w sobie z powodu nielegalnego pobytu. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie nie mogą powoływać się na ogólne zagrożenia dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, aby uzasadnić przepisy naruszające podstawowe prawa osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te stoją na przeszkodzie prawu UE.
Uzasadnienie
Prawo do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową jest fundamentalne i nie może być ograniczane wyłącznie z powodu nielegalnego wjazdu, nawet w sytuacji kryzysowej. Państwa członkowskie muszą zapewnić rzeczywisty dostęp do procedury azylowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
wnoszący_odwołanie (M.A.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.A. | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Valstybės sienos apsaugos tarnyba | organ_krajowy | pozwany |
| rząd litewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 2011/95/UE art. 4 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE
Dotyczy oceny istotnych elementów wniosku o ochronę międzynarodową, ale nie jest kluczowy dla rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Ustanawia zasady dostępu do procedury rozpatrywania wniosków o ochronę międzynarodową, w tym obowiązek zapewnienia rzeczywistej możliwości jak najszybszego złożenia wniosku.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 7 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Każda osoba dorosła posiadająca zdolność do czynności prawnych ma prawo wystąpienia we własnym imieniu z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Prawo to przysługuje każdemu obywatelowi państwa trzeciego, nawet przebywającemu nielegalnie.
Dyrektywa 2013/33/UE art. 8 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE
Zatrzymanie wnioskodawcy jest dopuszczalne tylko w przypadkach, gdy jest to konieczne i nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu, po indywidualnym zbadaniu sprawy.
Dyrektywa 2013/33/UE art. 8 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE
Wymienia wyczerpująco powody uzasadniające zatrzymanie, w tym bezpieczeństwo narodowe lub porządek publiczny (lit. e). Nielegalny pobyt sam w sobie nie jest podstawą do zatrzymania.
Ustawa o cudzoziemcach art. 140 § 12 ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach Republiki Litewskiej
Przepis krajowy, który w sytuacji wyjątkowej co do zasady uniemożliwia ubieganie się o ochronę międzynarodową cudzoziemcowi, który nielegalnie wjechał i przebywa na terytorium Litwy.
Ustawa o cudzoziemcach art. 140 § 17
Ustawa o cudzoziemcach Republiki Litewskiej
Przepis krajowy pozwalający na zatrzymanie osoby ubiegającej się o azyl w sytuacji wyjątkowej, jeśli wjechała nielegalnie.
Ustawa o cudzoziemcach art. 140 § 12 ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach Republiki Litewskiej
Przepis krajowy przyznający organom dyskrecjonalne uprawnienia do przyjęcia wniosku o azyl ze względu na podatność na zagrożenia lub indywidualną sytuację wnioskodawcy.
Pomocnicze
Karta art. 18
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do azylu.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.
TFUE art. 72
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Nie narusza wykonywania przez państwa członkowskie obowiązków dotyczących utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego, ale wymaga ścisłej wykładni i nie pozwala na ogólne wyjątki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy UE dotyczące procedur azylowych i zatrzymania nie pozwalają na pozbawienie możliwości złożenia wniosku o ochronę międzynarodową lub zatrzymanie osoby wyłącznie z powodu nielegalnego wjazdu. Zatrzymanie jest środkiem ostatecznym, dopuszczalnym tylko w wyjątkowych okolicznościach i gdy stanowi rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego. Nielegalny pobyt sam w sobie nie stanowi podstawy do zatrzymania ani do odmowy rozpatrzenia wniosku o azyl.
Odrzucone argumenty
Litewskie przepisy krajowe pozwalające na odmowę rozpatrzenia wniosku o azyl i zatrzymanie osoby w sytuacji masowego napływu migrantów są zgodne z prawem UE. Sytuacja wyjątkowa i masowy napływ migrantów uzasadniają ograniczenia prawa do azylu i stosowanie zatrzymania. Nielegalny wjazd na terytorium państwa członkowskiego stanowi zagrożenie dla porządku publicznego i bezpieczeństwa narodowego.
Godne uwagi sformułowania
osoba nie powinna zostać zatrzymana wyłącznie z powodu starań o uzyskanie ochrony międzynarodowej zatrzymanie powinno być ostatecznością nie można uznać, że nielegalny charakter pobytu osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową dowodzi sam w sobie istnienia wystarczająco poważnego zagrożenia nie można przyjąć, że rzeczony wnioskodawca może tylko z tego powodu, iż znajduje się w sytuacji nielegalnego pobytu w państwie członkowskim, stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego
Skład orzekający
A. Arabadjiev
sprawozdawca
L. Bay Larsen
prezes izby
I. Ziemele
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
A. Kumin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących prawa do azylu, procedur azylowych oraz zasad zatrzymania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, zwłaszcza w kontekście sytuacji kryzysowych i masowego napływu migrantów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektyw UE i ich implementacji w prawie krajowym. Konieczność indywidualnej oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw osób ubiegających się o azyl i ich zatrzymania w kontekście kryzysu migracyjnego, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i politycznym.
“Czy można zatrzymać uchodźcę tylko za nielegalny wjazd? TSUE odpowiada: Nie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI