Orzeczenie · 2017-03-28

C-72/15

Sąd

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Data

2017-03-28

cjeuprawo_ue_ogolnewspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)Wysokatrybunal

sankcjeRosjaUkrainaWPZiBśrodki ograniczająceprawo UETSUEfinansesektor naftowy

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył ważności i wykładni decyzji Rady 2014/512/WPZiB oraz rozporządzenia nr 833/2014, które wprowadzały środki ograniczające wobec Rosji w związku z jej działaniami destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Spółka PJSC Rosneft Oil Company (Rosneft) zakwestionowała ważność tych aktów, podnosząc szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 40 TUE, umowy o partnerstwie UE-Rosja, obowiązku uzasadnienia, prawa do obrony, zasady równego traktowania, zasady proporcjonalności oraz praw podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w pierwszej kolejności rozpatrzył kwestię swojej właściwości do orzekania w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB). Stwierdził, że jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym w sprawie ważności aktu przyjętego na podstawie przepisów WPZiB, takiego jak decyzja 2014/512, pod warunkiem, że wniosek dotyczy kontroli zgodności z art. 40 TUE lub kontroli legalności środków ograniczających wobec osób fizycznych lub prawnych. Następnie TSUE zbadał ważność zaskarżonych przepisów. Stwierdził, że przepisy dotyczące sektora naftowego (art. 4 i 4a decyzji 2014/512) mają charakter generalny i nie podlegają kontroli w ramach art. 275 akapit drugi TFUE. Natomiast przepisy dotyczące transakcji finansowych z konkretnymi podmiotami (art. 1 ust. 2 lit. b-d, art. 1 ust. 3, art. 7 decyzji 2014/512) są skierowane przeciwko konkretnym osobom prawnym i podlegają kontroli. TSUE uznał, że zaskarżone przepisy są ważne i nie naruszają umowy o partnerstwie UE-Rosja, obowiązku uzasadnienia, prawa do obrony, prawa do skutecznej ochrony sądowej, zasady równego traktowania, zasady proporcjonalności ani praw podstawowych Rosneftu. Trybunał dokonał również wykładni niektórych pojęć. Stwierdził, że wyrażenie „pomoc finansowa” w art. 4 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 833/2014 nie obejmuje realizacji płatności jako takich przez banki. Wyjaśnił również, że art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 833/2014 zakazuje wystawiania globalnych kwitów depozytowych (GDR) na akcje wyemitowane przed 12 września 2014 r., jeśli same GDR zostały wystawione po tej dacie. TSUE uznał, że zasady pewności prawa i określoności prawa nie sprzeciwiają się stosowaniu sankcji karnych za naruszenie rozporządzenia nr 833/2014, zanim zakres przepisów zostanie wyjaśniony przez Trybunał.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Właściwość TSUE w sprawach WPZiB, interpretacja zasad pewności prawa i określoności prawa w kontekście sankcji, wykładnia pojęć w rozporządzeniach o sankcjach.

Ograniczenia stosowania

Specyficzny kontekst sankcji UE wobec Rosji.

Zagadnienia prawne (5)

Czy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym w sprawie ważności aktu przyjętego na podstawie postanowień dotyczących WPZiB?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że wniosek dotyczy kontroli zgodności z art. 40 TUE lub kontroli legalności środków ograniczających wobec osób fizycznych lub prawnych.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że art. 24 ust. 1 TUE i art. 275 akapit drugi TFUE przyznają mu właściwość do kontrolowania legalności decyzji przewidujących środki ograniczające wobec osób fizycznych lub prawnych, również w trybie prejudycjalnym, co jest zgodne z zasadą skutecznej ochrony sądowej i państwa prawa.

Czy przepisy decyzji 2014/512 i rozporządzenia nr 833/2014 dotyczące sankcji gospodarczych wobec Rosji są ważne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zbadane przepisy są ważne.

Uzasadnienie

TSUE uznał, że zaskarżone przepisy nie naruszają art. 40 TUE, umowy o partnerstwie UE-Rosja, obowiązku uzasadnienia, prawa do obrony, zasady równego traktowania, zasady proporcjonalności ani praw podstawowych. Stwierdził również, że przepisy dotyczące sektora naftowego mają charakter generalny, a te dotyczące transakcji finansowych są skierowane przeciwko konkretnym podmiotom i podlegają kontroli.

Czy zasady pewności prawa i określoności prawa (nulla poena sine lege certa) sprzeciwiają się stosowaniu przez państwo członkowskie sankcji karnych za naruszenia przepisów rozporządzenia nr 833/2014 przed wyjaśnieniem ich zakresu przez Trybunał?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasady te nie sprzeciwiają się takiemu stosowaniu sankcji.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że pojęcia użyte w rozporządzeniu nr 833/2014, mimo że mogą być ogólne, nie są na tyle nieprecyzyjne, aby uniemożliwić ustalenie odpowiedzialności karnej. Wykładnia sądowa może stopniowo uszczegóławiać te przepisy, co jest zgodne z zasadą określoności prawa.

Jak należy interpretować pojęcie „pomoc finansowa” w art. 4 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 833/2014?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie to nie obejmuje realizacji płatności jako takich przez bank lub inną instytucję finansową.

Uzasadnienie

TSUE, analizując kontekst i cel rozporządzenia, stwierdził, że 'pomoc finansowa' odnosi się do działań porównywalnych do udzielania subwencji czy pożyczek, a nie do zwykłych usług płatniczych świadczonych przez banki jako pośredników.

Czy art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 833/2014 zakazuje wystawiania GDR na akcje wyemitowane przed 12 września 2014 r., jeśli same GDR zostały wystawione po tej dacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zakazuje.

Uzasadnienie

TSUE wyjaśnił, że zakaz dotyczy emisji GDR od 12 września 2014 r., niezależnie od daty emisji akcji bazowych, co jest zgodne z celem rozporządzenia polegającym na ograniczeniu dostępu do kapitału dla rosyjskich podmiotów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odpowiedz na pytanie

Strona wygrywająca

Trybunał Sprawiedliwości UE (udzielił odpowiedzi na pytania)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
PJSC Rosneft Oil Company	spolka	skarżący
Her Majesty’s Treasury	organ_krajowy	pozwany
Secretary of State for Business, Innovation and Skills	organ_krajowy	pozwany
Financial Conduct Authority	organ_krajowy	pozwany
Rada Unii Europejskiej	instytucja_ue	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwa	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd czeski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd niemiecki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd estoński	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd francuski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd polski	panstwo_czlonkowskie	interwenient

Przepisy (24)

Główne

TUE art. 19

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 24

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 29

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 40

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 215

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 275

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 49

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Umowa o partnerstwie UE-Rosja art. 99

Umowa o partnerstwie i współpracy ustanawiająca partnerstwo między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Federacją Rosyjską

Decyzja 2014/512 art. 1 ust. 2 lit. b)-d)

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 1 ust. 3

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 4

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 4a

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 7

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 3