C-72/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-03-28
cjeuprawo_ue_ogolnewspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)Wysokatrybunal
sankcjeRosjaUkrainaWPZiBśrodki ograniczająceprawo UETSUEfinansesektor naftowy

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł o ważności i wykładni przepisów dotyczących sankcji gospodarczych nałożonych na Rosję w związku z kryzysem na Ukrainie, potwierdzając swoją właściwość do kontroli takich aktów.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie ważności i wykładni decyzji Rady 2014/512/WPZiB oraz rozporządzenia nr 833/2014, wprowadzających środki ograniczające wobec Rosji w związku z destabilizacją sytuacji na Ukrainie. Rosneft kwestionował ważność tych aktów, podnosząc zarzuty naruszenia prawa UE, w tym zasady proporcjonalności, prawa do obrony i prawa własności. Trybunał potwierdził swoją właściwość do orzekania w sprawach dotyczących WPZiB, pod warunkiem że dotyczą one kontroli zgodności z art. 40 TUE lub kontroli legalności środków ograniczających wobec osób fizycznych lub prawnych. Stwierdził, że zaskarżone przepisy są ważne i nie naruszają zasad pewności prawa, określoności prawa ani zasady równego traktowania. Wyjaśnił również interpretację pojęć 'pomoc finansowa' oraz 'zbywalne papiery wartościowe' w kontekście sankcji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył ważności i wykładni decyzji Rady 2014/512/WPZiB oraz rozporządzenia nr 833/2014, które wprowadzały środki ograniczające wobec Rosji w związku z jej działaniami destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Spółka PJSC Rosneft Oil Company (Rosneft) zakwestionowała ważność tych aktów, podnosząc szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 40 TUE, umowy o partnerstwie UE-Rosja, obowiązku uzasadnienia, prawa do obrony, zasady równego traktowania, zasady proporcjonalności oraz praw podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w pierwszej kolejności rozpatrzył kwestię swojej właściwości do orzekania w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB). Stwierdził, że jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym w sprawie ważności aktu przyjętego na podstawie przepisów WPZiB, takiego jak decyzja 2014/512, pod warunkiem, że wniosek dotyczy kontroli zgodności z art. 40 TUE lub kontroli legalności środków ograniczających wobec osób fizycznych lub prawnych. Następnie TSUE zbadał ważność zaskarżonych przepisów. Stwierdził, że przepisy dotyczące sektora naftowego (art. 4 i 4a decyzji 2014/512) mają charakter generalny i nie podlegają kontroli w ramach art. 275 akapit drugi TFUE. Natomiast przepisy dotyczące transakcji finansowych z konkretnymi podmiotami (art. 1 ust. 2 lit. b-d, art. 1 ust. 3, art. 7 decyzji 2014/512) są skierowane przeciwko konkretnym osobom prawnym i podlegają kontroli. TSUE uznał, że zaskarżone przepisy są ważne i nie naruszają umowy o partnerstwie UE-Rosja, obowiązku uzasadnienia, prawa do obrony, prawa do skutecznej ochrony sądowej, zasady równego traktowania, zasady proporcjonalności ani praw podstawowych Rosneftu. Trybunał dokonał również wykładni niektórych pojęć. Stwierdził, że wyrażenie „pomoc finansowa” w art. 4 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 833/2014 nie obejmuje realizacji płatności jako takich przez banki. Wyjaśnił również, że art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 833/2014 zakazuje wystawiania globalnych kwitów depozytowych (GDR) na akcje wyemitowane przed 12 września 2014 r., jeśli same GDR zostały wystawione po tej dacie. TSUE uznał, że zasady pewności prawa i określoności prawa nie sprzeciwiają się stosowaniu sankcji karnych za naruszenie rozporządzenia nr 833/2014, zanim zakres przepisów zostanie wyjaśniony przez Trybunał.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że wniosek dotyczy kontroli zgodności z art. 40 TUE lub kontroli legalności środków ograniczających wobec osób fizycznych lub prawnych.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że art. 24 ust. 1 TUE i art. 275 akapit drugi TFUE przyznają mu właściwość do kontrolowania legalności decyzji przewidujących środki ograniczające wobec osób fizycznych lub prawnych, również w trybie prejudycjalnym, co jest zgodne z zasadą skutecznej ochrony sądowej i państwa prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Trybunał Sprawiedliwości UE (udzielił odpowiedzi na pytania)

Strony

NazwaTypRola
PJSC Rosneft Oil Companyspolkaskarżący
Her Majesty’s Treasuryorgan_krajowypozwany
Secretary of State for Business, Innovation and Skillsorgan_krajowypozwany
Financial Conduct Authorityorgan_krajowypozwany
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd estońskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (24)

Główne

TUE art. 19

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 24

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 29

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 40

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 215

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 275

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 49

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Umowa o partnerstwie UE-Rosja art. 99

Umowa o partnerstwie i współpracy ustanawiająca partnerstwo między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Federacją Rosyjską

Decyzja 2014/512 art. 1 ust. 2 lit. b)-d)

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 1 ust. 3

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 4

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 4a

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Decyzja 2014/512 art. 7

Decyzja Rady 2014/512/WPZiB

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 3

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 3a

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 4 ust. 3

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 4 ust. 4

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 5 ust. 2 lit. b)-d)

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 5 ust. 3

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Rozporządzenie nr 833/2014 art. 11

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014

Argumenty

Skuteczne argumenty

TSUE jest właściwy do orzekania w sprawach dotyczących WPZiB, gdy dotyczy to kontroli zgodności z art. 40 TUE lub kontroli legalności środków ograniczających wobec osób fizycznych lub prawnych. Zaskarżone przepisy decyzji 2014/512 i rozporządzenia nr 833/2014 są ważne i nie naruszają prawa UE. Zasady pewności prawa i określoności prawa nie sprzeciwiają się stosowaniu sankcji karnych przed pełnym wyjaśnieniem przepisów przez TSUE. Pojęcie 'pomoc finansowa' nie obejmuje zwykłych płatności bankowych. Zakaz emisji GDR dotyczy również tych wystawionych po 12.09.2014 r. na akcje wyemitowane wcześniej.

Odrzucone argumenty

TSUE nie jest właściwy do orzekania w sprawie ważności aktów WPZiB. Zaskarżone przepisy są nieważne z powodu naruszenia art. 40 TUE, umowy o partnerstwie UE-Rosja, obowiązku uzasadnienia, prawa do obrony, zasady równego traktowania, zasady proporcjonalności i praw podstawowych. Stosowanie sankcji karnych przed wyjaśnieniem przepisów przez TSUE narusza zasady pewności prawa i określoności prawa. Pojęcie 'pomoc finansowa' powinno obejmować realizację płatności. Zakaz emisji GDR nie powinien dotyczyć GDR wystawionych po 12.09.2014 r. na akcje wyemitowane wcześniej.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest właściwy w zakresie postanowień dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa ani w zakresie aktów przyjętych na ich podstawie. Zasada skutecznej ochrony sądowej wymaga, aby wyłączenie kompetencji Trybunału w dziedzinie WPZiB było interpretowane zawężająco. Środki ograniczające mają cechy zarówno aktów o charakterze generalnym, jak i indywidualnych decyzji. Pojęcia użyte w rozporządzeniu nr 833/2014, chociaż nie cechują się bezwarunkową precyzyjnością, nie są pojęciami, które nie pozwalają danemu podmiotowi na ustalenie, za jakie działania i zaniechania grozi mu pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Tizzano

wiceprezes

R. Silva de Lapuerta

prezes izby

M. Ilešič

prezes izby

J.L. da Cruz Vilaça

prezes izby

A. Rosas

sprawozdawca

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

C. Vajda

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Właściwość TSUE w sprawach WPZiB, interpretacja zasad pewności prawa i określoności prawa w kontekście sankcji, wykładnia pojęć w rozporządzeniach o sankcjach."

Ograniczenia: Specyficzny kontekst sankcji UE wobec Rosji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych sankcji UE wobec Rosji i kluczowych kwestii proceduralnych oraz interpretacyjnych związanych z prawem UE, w tym właściwością TSUE w sprawach WPZiB.

TSUE rozstrzyga: Czy UE mogła nałożyć sankcje na Rosję? Kluczowe orzeczenie w sprawie Rosneft.

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI