C-72/12

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2013-11-07
cjeuochrona_srodowiskaocena skutków dla środowiska, dostęp do wymiaru sprawiedliwościWysokatrybunal
ochrona środowiskaudział społeczeństwadostęp do wymiaru sprawiedliwościocena skutków dla środowiskadyrektywa 2003/35/WEdyrektywa 85/337/EWGpostępowanie prejudycjalneprawo niemieckiekonwencja z Aarhus

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy prawa krajowego transponujące dyrektywę o udziale społeczeństwa w sprawach środowiskowych powinny mieć zastosowanie do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, jeśli zezwolenia wydano po tym terminie, a także że nie można ograniczać prawa do kwestionowania decyzji tylko do braku oceny środowiskowej, a nie jej wadliwości.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/35/WE w zakresie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych. Bundesverwaltungsgericht zapytał, czy przepisy transponujące dyrektywę powinny mieć zastosowanie do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, ale zakończonych po nim, oraz czy można ograniczyć prawo do kwestionowania decyzji tylko do braku oceny środowiskowej, a nie jej wadliwości. Trybunał uznał, że przepisy te powinny mieć zastosowanie, a dostęp do wymiaru sprawiedliwości nie może być ograniczany w sposób wskazany przez niemiecki sąd.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2003/35/WE, która przewiduje udział społeczeństwa w procesie wydawania zezwoleń na przedsięwzięcia mogące mieć wpływ na środowisko, oraz art. 10a dyrektywy 85/337/EWG. Sprawa wyłoniła się z postępowania dotyczącego zatwierdzenia planu budowy zbiornika przeciwpowodziowego w Niemczech. Skarżący kwestionowali decyzję, podnosząc niewystarczający charakter oceny skutków dla środowiska. Niemiecki sąd administracyjny (Bundesverwaltungsgericht) miał wątpliwości co do stosowania przepisów transponujących dyrektywę 2003/35/WE do postępowań wszczętych przed dniem 25 czerwca 2005 r. (termin transpozycji), ale zakończonych po tej dacie. Ponadto, sąd pytał, czy prawo do wniesienia skargi można ograniczyć tylko do sytuacji braku oceny środowiskowej, a nie jej wadliwości, oraz jakie są wymogi dotyczące wykazania naruszenia prawa w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyrektywa 2003/35/WE powinna być interpretowana w ten sposób, że przepisy prawa krajowego przyjęte w celu jej transpozycji powinny mieć zastosowanie również do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, jeżeli zezwolenia zostały wydane po tym dniu. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 10a dyrektywy 85/337/EWG stoi na przeszkodzie ograniczaniu stosowania przepisów transponujących ten artykuł wyłącznie do przypadku braku oceny skutków dla środowiska, a nie jej wadliwości. W kwestii dostępu do wymiaru sprawiedliwości, Trybunał wyjaśnił, że choć państwa członkowskie mają pewną swobodę w określaniu, co stanowi naruszenie prawa, to nie mogą nakładać na skarżącego ciężaru dowodu wykazania związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a treścią decyzji, chyba że sąd lub organ sam stwierdzi, że decyzja nie miałaby innej treści, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego i wagę uchybienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te powinny mieć zastosowanie.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2003/35/WE nie zawiera przepisów szczególnych dotyczących stosowania w czasie. Choć nowe przepisy zazwyczaj stosuje się od momentu wejścia w życie, to w tym przypadku cel dyrektywy (poprawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych) uzasadnia stosowanie jej do trwających postępowań, jeśli zezwolenia wydano po terminie transpozycji, nawet jeśli nie jest to obciążające dla postępowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
Gemeinde Altripinneskarżący
Gebrüder Hört GbRspolkaskarżący
Willi Schneiderosoba_fizycznaskarżący
Land Rheinland-Pfalzorgan_krajowypozwany
Vertreter des Bundesinteresses beim Bundesverwaltungsgerichtinneinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 85/337/EWG art. 10a

Dyrektywa Rady 85/337/EWG

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/35/WE art. 1

Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa 2003/35/WE art. 3 § ust. 7

Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa 2003/35/WE art. 6

Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Konwencja z Aarhus art. 9

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do [wymiaru] sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

VwGO art. 61

Verwaltungsgerichtsordnung

UVPG art. 2 § ust. 1 zdanie pierwsze

Gesetz über die Umweltverträglichkeitsprüfung

UVPG art. 2 § ust. 3

Gesetz über die Umweltverträglichkeitsprüfung

UmwRG art. 1 § ust. 1 zdanie pierwsze

Gesetz über ergänzende Vorschriften zu Rechtsbehelfen in Umweltangelegenheiten nach der EG‑Richtlinie 2003/35/WE

UmwRG art. 4 § ust. 1 zdanie pierwsze

Gesetz über ergänzende Vorschriften zu Rechtsbehelfen in Umweltangelegenheiten nach der EG‑Richtlinie 2003/35/WE

UmwRG art. 4 § ust. 3

Gesetz über ergänzende Vorschriften zu Rechtsbehelfen in Umweltangelegenheiten nach der EG‑Richtlinie 2003/35/WE

UmwRG art. 5 § ust. 1

Gesetz über ergänzende Vorschriften zu Rechtsbehelfen in Umweltangelegenheiten nach der EG‑Richtlinie 2003/35/WE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy transponujące dyrektywę 2003/35/WE powinny mieć zastosowanie do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, jeśli zezwolenia wydano po tym terminie. Prawo do kwestionowania decyzji nie może być ograniczane tylko do braku oceny środowiskowej, a nie jej wadliwości. Nie można nakładać na skarżącego ciężaru dowodu wykazania związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a treścią decyzji, jeśli sąd może sam ocenić ten związek.

Odrzucone argumenty

Argumentacja o hipotetycznym charakterze pytań prejudycjalnych (odrzucona przez TSUE). Argumentacja, że przepisy transponujące dyrektywę nie powinny mieć zastosowania do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji. Argumentacja, że prawo do skargi można ograniczyć do braku oceny środowiskowej.

Godne uwagi sformułowania

„nie byłoby właściwe, by procedury złożone już na poziomie krajowym były obciążane i opóźniane szczególnymi wymogami wynikającymi z tej dyrektywy i by wpływało to na powstałe już stany prawne” „inne wymagania wynikające z art. 10a tej dyrektywy nie mogą być uznane za obciążające i opóźniające jako takie postępowania administracyjne” „cel przyznania zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości” „nie można nakładać na wnoszącego środek prawny w jakikolwiek sposób ciężaru dowodu w tym zakresie”

Skład orzekający

P. Cruz Villalón

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, stosowania przepisów UE do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, a także oceny wadliwości oceny skutków dla środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektyw UE i ich implementacji w prawie krajowym. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i okoliczności danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych i stosowania prawa UE do trwających postępowań, co ma znaczenie praktyczne dla obywateli i organizacji pozarządowych.

Czy prawo chroni środowisko, nawet jeśli procedury się opóźniają? TSUE wyjaśnia dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI