C-719/20
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że kontynuacja zamówienia 'in house' po połączeniu spółek bez nowego przetargu jest niezgodna z prawem UE, jeśli pierwotna kontrola nad wykonawcą zanikła.
Sprawa dotyczyła możliwości kontynuowania zamówienia publicznego typu 'in house' na zarządzanie odpadami przez spółkę, która przeszła restrukturyzację i połączenie z innym podmiotem. Gmina Lerici pierwotnie udzieliła zamówienia spółce ACAM, nad którą sprawowała wspólną kontrolę. Po połączeniu ACAM ze spółką IREN, gmina Lerici straciła kontrolę i udziały. Trybunał orzekł, że takie zamówienie nie może być automatycznie kontynuowane przez nowego wykonawcę bez przeprowadzenia nowego postępowania przetargowego, jeśli warunki 'in house' nie są już spełnione.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 12 dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Sprawa wywodziła się ze sporu między gminą Lerici a prowincją La Spezia dotyczącego zatwierdzenia przez gminę planu przyznającego spółce ACAM Ambiente zarządzanie usługami w zakresie gospodarowania odpadami do 2028 r. Gmina Lerici pierwotnie powierzyła to zadanie spółce ACAM w 2005 r. na zasadzie 'in house', sprawując nad nią wspólną kontrolę z innymi gminami. W wyniku restrukturyzacji i połączenia spółki ACAM ze spółką IREN, gmina Lerici zbyła swoje udziały w ACAM i nie sprawowała już kontroli nad nowym podmiotem. Prowincja La Spezia zatwierdziła następnie powierzenie usług spółce ACAM Ambiente (spółce zależnej IREN) bez przetargu. Sąd odsyłający (Consiglio di Stato) miał wątpliwości, czy takie uregulowanie krajowe jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza z zasadą 'in house'. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyrektywa 2014/24/UE stoi na przeszkodzie sytuacji, w której zamówienie publiczne udzielone pierwotnie na zasadzie 'in house' jest kontynuowane przez nowego wykonawcę po restrukturyzacji, jeśli pierwotna kontrola instytucji zamawiającej zanikła, a sama instytucja nie posiada już udziałów w kapitale nowego wykonawcy. W takim przypadku wymagane jest przeprowadzenie nowego postępowania przetargowego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli nowy wykonawca został wybrany w drodze przetargu przez pierwotnego wykonawcę, nie zwalnia to z obowiązku przeprowadzenia nowego postępowania, jeśli warunki 'in house' nie są spełnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli instytucja zamawiająca nie sprawuje już kontroli nad nowym wykonawcą i nie posiada w nim udziałów, kontynuacja zamówienia bez nowego postępowania przetargowego jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że wyjątek 'in house' wymaga od instytucji zamawiającej sprawowania kontroli podobnej do kontroli nad własnymi jednostkami. Po restrukturyzacji, jeśli ta kontrola zaniknie, a instytucja zamawiająca nie posiada udziałów w nowym wykonawcy, warunki 'in house' nie są spełnione. W takiej sytuacji wymagane jest przeprowadzenie nowego postępowania przetargowego, zgodnie z zasadami konkurencji i przejrzystości wynikającymi z dyrektywy 2014/24/UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Comune di Lerici | organ_krajowy | skarżący |
| Provincia di La Spezia | organ_krajowy | pozwany |
| IREN SpA | spolka | interwenient |
| ACAM Ambiente SpA | spolka | interwenient |
| rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2014/24/UE art. 12 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Określa warunki, na jakich zamówienie publiczne udzielone przez instytucję zamawiającą osobie prawa prywatnego lub publicznego nie jest objęte zakresem stosowania dyrektywy (wyjątek 'in house'). Wymaga spełnienia przesłanek kontroli podobnej do kontroli nad własnymi jednostkami, prowadzenia ponad 80% działalności w ramach zadań powierzonych przez instytucję zamawiającą oraz braku bezpośredniego udziału kapitału prywatnego.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 12 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Dotyczy sytuacji, gdy instytucja zamawiająca wspólnie z innymi instytucjami zamawiającymi sprawuje kontrolę nad wykonawcą. Wymaga wspólnego sprawowania decydującego wpływu na cele strategiczne i istotne decyzje oraz braku sprzecznych interesów.
legge n. 190/2014 art. 1 § 611
Ustawa nr 190 z dnia 23 grudnia 2014 r. (legge di stabililità 2015)
Nakłada na regiony, władze lokalne i inne podmioty publiczne obowiązek racjonalizacji spółek i udziałów w celu ograniczenia wydatków, w tym poprzez połączenie spółek świadczących lokalne usługi użyteczności publicznej.
decreto-legge n. 138/2011 art. 3bis § 2bis
Dekret z mocą ustawy nr 138 z dnia 13 sierpnia 2011 r.
Przewiduje, że wykonawca, który wstąpił w prawa pierwotnego koncesjonariusza w wyniku transakcji między spółkami (w tym połączeń lub przejęć), kontynuuje zarządzanie usługami do upływu przewidzianych terminów.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/24/UE art. 18 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny. Zamówień nie organizuje się w sposób mający na celu wyłączenie ich z zakresu stosowania dyrektywy lub sztuczne zawężanie konkurencji.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 67 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Kryteria udzielenia zamówienia nie mogą skutkować nieograniczoną swobodą wyboru instytucji zamawiającej; muszą zapewniać efektywną konkurencję i umożliwiać weryfikację informacji.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 72 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Określa przypadki, w których zamówienia można modyfikować bez nowego postępowania, w tym w przypadku sukcesji uniwersalnej lub częściowej wykonawcy, pod warunkiem braku istotnych modyfikacji umowy i celu obejścia dyrektywy.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 72 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Definiuje istotną modyfikację umowy, która wprowadza warunki umożliwiające dopuszczenie innych kandydatów lub przyjęcie innej oferty.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 90 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE
Termin transpozycji dyrektywy do prawa krajowego (18 kwietnia 2016 r.).
Dyrektywa 92/50/EWG
Dyrektywa Rady 92/50/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. odnosząca się do koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi
Obowiązywała w momencie udzielenia pierwotnego zamówienia 'in house'. Nie nakładała obowiązku przetargu, jeśli instytucja zamawiająca sprawowała kontrolę podobną do kontroli nad własnymi jednostkami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata kontroli instytucji zamawiającej nad wykonawcą po restrukturyzacji i połączeniu spółek uniemożliwia dalsze stosowanie wyjątku 'in house'. Brak udziałów instytucji zamawiającej w kapitale nowego wykonawcy jest kluczowym czynnikiem wskazującym na brak spełnienia warunków 'in house'. Kontynuacja zamówienia bez nowego przetargu, gdy warunki 'in house' nie są spełnione, narusza zasady konkurencji i przejrzystości prawa UE.
Odrzucone argumenty
Argument, że wybór nowego wykonawcy przez pierwotnego wykonawcę w drodze przetargu publicznego może zastąpić nowy przetarg dla instytucji zamawiającej. Argument, że art. 72 dyrektywy 2014/24/UE pozwala na modyfikację zamówienia w przypadku sukcesji prawnej bez nowego przetargu, nawet jeśli pierwotnie udzielono go na zasadzie 'in house'.
Godne uwagi sformułowania
kontrola podobna do kontroli, jaką sprawuje nad własnymi jednostkami nie ma bezpośredniego udziału kapitału prywatnego nie pociąga to za sobą innych istotnych modyfikacji umowy i nie ma na celu obejścia stosowania niniejszej dyrektywy nie można domniemywać, że owa instytucja zamawiająca korzysta z własnych środków nie posiada już żadnego, nawet pośredniego udziału w podmiocie, któremu udzielono zamówienia, i nie ma już nad nim żadnej kontroli
Skład orzekający
C. Lycourgos
sprawozdawca
S. Rodin
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania wyjątku 'in house' w dyrektywie 2014/24/UE, zwłaszcza w kontekście restrukturyzacji i zmian własnościowych wykonawców zamówień publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i utraty kontroli przez instytucję zamawiającą. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego wyjątku od zasad zamówień publicznych ('in house') i jego stosowania w obliczu zmian strukturalnych w firmach. Pokazuje, jak prawo UE chroni konkurencję nawet w specyficznych sytuacjach.
“Czy połączenie spółek może unieważnić zamówienie 'in house'? TSUE wyjaśnia zasady konkurencji w zamówieniach publicznych.”
Sektor
usługi komunalne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI