C-718/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-02-05
cjeuazyl_imigracjabezpieczny kraj trzeciWysokatrybunal
ochrona międzynarodowaazylbezpieczny kraj trzeciproceduraprawo UETSUETurcjaSyriaochrona sądowa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że stosowanie koncepcji 'bezpiecznego kraju trzeciego' w procedurze azylowej wymaga od państw członkowskich ustanowienia w prawie krajowym kryteriów oceny związku wnioskodawcy z tym krajem oraz zapewnienia możliwości sądowej weryfikacji tej oceny, nawet jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.

Wniosek prejudycjalny dotyczył wykładni przepisów UE o ochronie międzynarodowej w kontekście uznawania państw trzecich za 'bezpieczne'. Sąd bułgarski pytał, czy można oddalić wniosek o ochronę międzynarodową na podstawie koncepcji bezpiecznego kraju trzeciego, nawet jeśli wnioskodawca spełnia przesłanki ochrony, oraz jakie są wymogi dotyczące metodologii oceny bezpieczeństwa państwa trzeciego i związku wnioskodawcy z tym państwem. Trybunał wyjaśnił, że uznanie wniosku za niedopuszczalny z powodu bezpiecznego kraju trzeciego jest możliwe, ale wymaga spełnienia kumulatywnych przesłanek, w tym istnienia związku wnioskodawcy z tym krajem i możliwości jego sądowego zakwestionowania. Państwa członkowskie muszą ustanowić odpowiednie kryteria i procedury, a sądy krajowe mają obowiązek ich weryfikacji.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2013/32/UE w zakresie stosowania koncepcji „bezpiecznego kraju trzeciego” w procedurze udzielania ochrony międzynarodowej. Sąd administracyjny w Sofii zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi możliwości oddalenia wniosku o ochronę międzynarodową na podstawie tej koncepcji, nawet jeśli wnioskodawca spełniał przesłanki ochrony uzupełniającej. Kluczowe wątpliwości dotyczyły wymogów proceduralnych i materialnych związanych z uznaniem państwa trzeciego za bezpieczne, w tym konieczności istnienia związku między wnioskodawcą a tym państwem oraz możliwości sądowej kontroli tej oceny. Trybunał orzekł, że uznanie wniosku za niedopuszczalny z powodu bezpiecznego kraju trzeciego jest możliwe, ale nie zwalnia państw członkowskich z obowiązku zapewnienia pełnego rozpatrzenia wniosku, jeśli nie zostanie on odrzucony jako niedopuszczalny. Podkreślono, że podstawy niedopuszczalności i bezzasadności wniosku są odrębne. W kwestii oceny bezpieczeństwa państwa trzeciego, Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie mogą opierać się na informacjach publicznie dostępnych i decyzjach władzy wykonawczej, ale muszą jednocześnie ustanowić w prawie krajowym metodologię oceny w każdym konkretnym przypadku oraz zapewnić wnioskodawcy możliwość zakwestionowania istnienia związku z państwem trzecim. Co więcej, nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje takiej kompetencji, sąd krajowy rozpoznający skargę na decyzję o odrzuceniu wniosku na podstawie bezpiecznego kraju trzeciego musi zweryfikować istnienie takiego związku między wnioskodawcą a państwem trzecim, zapewniając tym samym prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek może zostać odrzucony jako niedopuszczalny ze względu na uznanie państwa trzeciego za bezpieczne, nawet jeśli wnioskodawca spełnia przesłanki ochrony międzynarodowej. Jednakże, wniosek może zostać oddalony jako bezzasadny lub oczywiście bezzasadny tylko w okolicznościach określonych w art. 32 dyrektywy 2013/32.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2013/32 rozróżnia podstawy niedopuszczalności od podstaw bezzasadności wniosku. Uznanie wniosku za niedopuszczalny na podstawie art. 33 ust. 2 lit. c) (bezpieczny kraj trzeci) może nastąpić niezależnie od oceny merytorycznej wniosku, co ma na celu usprawnienie procedury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
NPosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsiteorgan_krajowypozwany
Rząd bułgarskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2013/32/UE art. 33 § 2 lit. c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Państwa członkowskie mogą uznać wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, jeżeli państwo niebędące państwem członkowskim jest uznawane za bezpieczny kraj trzeci w odniesieniu do wnioskodawcy zgodnie z art. 38.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 38 § 1-4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Określa zasady stosowania koncepcji bezpiecznego kraju trzeciego, w tym wymogi dotyczące ochrony życia i wolności, zakazu tortur, zasady non-refoulement, a także wymogi dotyczące związku wnioskodawcy z państwem trzecim i metodologii oceny.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 38 § 2 lit. a

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Wymaga istnienia związku między wnioskodawcą a państwem trzecim, na podstawie którego udanie się do tego państwa byłoby rozsądne dla wnioskodawcy. Państwa członkowskie muszą określić kryteria tego związku.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 38 § 2 lit. b

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Wymaga ustanowienia w prawie krajowym przepisów dotyczących metodologii stosowanej przez właściwe organy w celu upewnienia się, że koncepcja 'bezpiecznego kraju trzeciego' może być stosowana, w tym badania indywidualnego lub wskazania państw ogólnie bezpiecznych.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 38 § 2 lit. c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Wymaga zezwolenia na indywidualne badanie, czy państwo trzecie jest bezpieczne dla konkretnego wnioskodawcy, oraz możliwości zakwestionowania stosowania koncepcji 'bezpiecznego kraju trzeciego' i istnienia związku z państwem trzecim.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § 1 i 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Gwarantuje prawo do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem, który zapewnia pełne rozpatrzenie ex nunc okoliczności faktycznych i prawnych.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej.

ZUB art. 13 § 1 pkt 14

Zakon za ubezhishteto i bezhantsite (Bułgaria)

Przewiduje oddalenie wniosku jako oczywiście bezzasadnego, jeżeli cudzoziemiec pochodzi z bezpiecznego kraju trzeciego, pod warunkiem przyjęcia go do niego.

ZUB art. 13 § 4

Zakon za ubezhishteto i bezhantsite (Bułgaria)

Określa warunki stosowania art. 13 ust. 1 pkt 14 ZUB, w tym istnienie związku między cudzoziemcem a państwem trzecim oraz dostarczenie dokumentu informującego organy tego państwa.

Przepisy uzupełniające do ZUB art. 1 § 9

Definiuje 'bezpieczny kraj trzeci', uwzględniając ochronę przed prześladowaniami, torturami, możliwość ubiegania się o status uchodźcy i przyjęcie przez państwo.

Pomocnicze

Dyrektywa 2011/95/UE art. 15 lit. c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Definiuje poważną krzywdę, w tym poważne zagrożenie życia lub fizycznej integralności osoby cywilnej wynikające z masowej przemocy.

ZUB art. 98 § 1 i 2

Zakon za ubezhishteto i bezhantsite (Bułgaria)

Reguluje przyjmowanie krajowych wykazów bezpiecznych krajów pochodzenia i trzecich, uwzględniając źródła informacji z UE, EASO, UNHCR itp.

ZUB art. 99

Zakon za ubezhishteto i bezhantsite (Bułgaria)

Pozwala cudzoziemcowi na wzruszenie domniemania bezpieczeństwa państwa znajdującego się w wykazie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zapewnienia prawa do skutecznej ochrony sądowej, nawet w przypadku stosowania koncepcji bezpiecznego kraju trzeciego. Rozróżnienie między podstawami niedopuszczalności a podstawami bezzasadności wniosku o ochronę międzynarodową. Wymóg ustanowienia w prawie krajowym kryteriów oceny związku wnioskodawcy z państwem trzecim oraz metodologii oceny bezpieczeństwa państwa trzeciego.

Godne uwagi sformułowania

podstawa niedopuszczalności, o której mowa w art. 33 ust. 2 lit. c) tej dyrektywy, nie musi być koniecznie stosowana przy badaniu co do istoty wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej wniosek rozpatrywany co do istoty może zostać odrzucony jako niedopuszczalny ze względu na to, że państwo trzecie jest uznawane za bezpieczny dla wnioskodawcy kraj trzeci, nawet jeżeli właściwy organ stwierdził, że wnioskodawca ten spełnia przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej sąd krajowy [...] musi zweryfikować istnienie związku [...] między wnioskodawcą a danym państwem trzecim, i to nawet jeżeli w prawie krajowym nie przyznano mu takiej kompetencji

Skład orzekający

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Schalin

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących koncepcji bezpiecznego kraju trzeciego w procedurze azylowej, wymogi proceduralne i materialne, prawo do skutecznej ochrony sądowej w kontekście decyzji o niedopuszczalności wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy 2013/32/UE i ich stosowania w państwach członkowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów procedury azylowej i ochrony praw podstawowych, z praktycznymi implikacjami dla państw członkowskich i osób ubiegających się o ochronę. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z bezpieczeństwem państw trzecich i prawem do sądu.

Czy bezpieczny kraj trzeci może oznaczać brak ochrony? TSUE wyjaśnia granice procedury azylowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI