C-718/23 do C-721/23 i C-60/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy krajowe ograniczające lokalizację i eksploatację automatów do gier hazardowych mogą być zgodne z prawem UE, jeśli są proporcjonalne i uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak ochrona zdrowia publicznego i małoletnich.
Sprawa dotyczyła zgodności hiszpańskich przepisów regionalnych dotyczących gier hazardowych z prawem UE, w szczególności z zasadą swobody przedsiębiorczości. Przepisy te wprowadzały ograniczenia w zakresie minimalnych odległości między ośrodkami gier a placówkami edukacyjnymi, ograniczenia w eksploatacji automatów do gier w sektorze hotelarsko-gastronomicznym oraz moratorium na wydawanie nowych zezwoleń. Sądy krajowe pytały, czy te środki nie naruszają prawa UE. Trybunał uznał, że takie ograniczenia mogą być dopuszczalne, jeśli są proporcjonalne i uzasadnione celami ochrony zdrowia publicznego i małoletnich, pozostawiając ostateczną ocenę sądowi krajowemu.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Tribunal Superior de Justicia de la Comunidad Valenciana dotyczyły wykładni art. 26, 49 i 56 TFUE w kontekście hiszpańskich przepisów regionalnych dotyczących gier hazardowych. Przepisy te, w tym ustawa 1/2020 i dekret 97/2021, wprowadzały szereg ograniczeń, takich jak minimalne odległości między ośrodkami gier a placówkami edukacyjnymi (850 m) oraz między samymi ośrodkami gier (500 m), ograniczenia w odnawianiu zezwoleń dla istniejących ośrodków niespełniających wymogów odległości, zakaz odnawiania zezwoleń na eksploatację automatów do gier w sektorze hotelarsko-gastronomicznym oraz pięcioletnie moratorium na wydawanie nowych zezwoleń. Skarżący argumentowali, że przepisy te stanowią nieuzasadnione ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznał, że wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są dopuszczalne, mimo że wszystkie elementy sporów ograniczały się do jednego państwa członkowskiego, ponieważ zakwestionowane przepisy miały zastosowanie również do przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. TSUE uznał również, że niektóre pytania dotyczące rozróżnienia między ośrodkami publicznymi a prywatnymi są niedopuszczalne z powodu braku wystarczających wyjaśnień ze strony sądu odsyłającego. Rozpatrując sprawę co do istoty, TSUE stwierdził, że art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości) może być ograniczony w celu ochrony nadrzędnych względów interesu ogólnego, takich jak ochrona zdrowia publicznego, bezpieczeństwa publicznego oraz ochrona konsumentów i małoletnich. TSUE uznał, że cele hiszpańskich przepisów, takie jak zmniejszenie narażenia małoletnich na gry, zapobieganie uzależnieniom i ograniczenie koncentracji ośrodków gier, są uzasadnione. TSUE podkreślił, że ocena proporcjonalności tych środków, w tym czy nie wykraczają one poza to, co jest konieczne, należy do sądu krajowego. TSUE zaznaczył, że samo istnienie innych środków, takich jak zakaz wstępu dla małoletnich czy zakaz reklamy, nie wyklucza konieczności stosowania środków dotyczących odległości. Trybunał orzekł, że przepisy krajowe mogą być zgodne z prawem UE, pod warunkiem że sąd krajowy stwierdzi, iż ograniczenia są dopuszczalne, proporcjonalne i nie wykraczają poza niezbędne do osiągnięcia uzasadnionych celów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Przepisy te mogą być zgodne z prawem UE, jeśli są uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego (np. ochrona zdrowia publicznego, małoletnich) i są proporcjonalne (odpowiednie i nie wykraczające poza konieczne).
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że cele ochrony zdrowia publicznego i małoletnich są uzasadnionymi względami interesu ogólnego. Ocena proporcjonalności, w tym czy środki są odpowiednie i nie wykraczają poza konieczne, należy do sądu krajowego. Samo istnienie innych środków nie wyklucza konieczności stosowania środków dotyczących odległości. Przepisy przejściowe uwzględniają sytuację istniejących ośrodków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (sąd krajowy musi dokonać oceny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Asociación de Empresarios de Salones de Juego y Recreativos de la Comunidad Valenciana (Anesar-CV) | inne | skarżący |
| Salones Comatel SL | spolka | skarżący |
| Inversiones Comatel SL | spolka | skarżący |
| Recreativos del Este SL | spolka | skarżący |
| Asociación SOS Hostelería | inne | skarżący |
| Unión de Trabajadores de Salones de Juego (Utsaju) | inne | skarżący |
| Asociación Valenciana de Operadores de Máquinas Recreativas (Asvomar) | inne | skarżący |
| Asociación Española de Fabricantes de Máquinas Recreativas y de Juego (Asesfam) | inne | skarżący |
| Asociación de Empresarios de Máquinas Recreativas de la Comunidad Valenciana (Andemar CV) | inne | skarżący |
| Asociación Provincial de Empresas Comercializadoras de Máquinas Recreativas y de Azar de Alicante (Apromar-Alicante) | inne | skarżący |
| Federación Empresarial de Hostelería de Valencia | inne | skarżący |
| Apuestas Deportivas Valencianas S.A. | spolka | skarżący |
| Codere Apuestas Valencia S.A. | spolka | skarżący |
| Luckia Retail S.A. | spolka | skarżący |
| Mediterránea de Apuestas S.A. | spolka | skarżący |
| Orenes Apuestas CV S.A. | spolka | skarżący |
| Sportium Apuestas Levante S.A. | spolka | skarżący |
| Recreativos Giner Moltó SL | spolka | skarżący |
| Valazar 2014 SL | spolka | skarżący |
| Valazar 2000 SL | spolka | skarżący |
| Conselleria d’Hisenda i Model Econòmic de la Generalitat Valenciana | organ_krajowy | pozwany |
| Organización Nacional de Ciegos Españoles (ONCE) | inne | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
TFUE art. 26
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ley 1/2020 art. 8
Ustawa 1/2020 wspólnoty autonomicznej Walencji o regulacji gier i zapobieganiu hazardowi patologicznemu
Ley 1/2020 art. 45 § ust. 3 lit. b), c) i e)
Ustawa 1/2020 wspólnoty autonomicznej Walencji o regulacji gier i zapobieganiu hazardowi patologicznemu
Ley 1/2020 art. 45 § ust. 5
Ustawa 1/2020 wspólnoty autonomicznej Walencji o regulacji gier i zapobieganiu hazardowi patologicznemu
Ley 1/2020 art. 45 § ust. 6
Ustawa 1/2020 wspólnoty autonomicznej Walencji o regulacji gier i zapobieganiu hazardowi patologicznemu
Ley 1/2020 art. Przepis przejściowy drugi
Ustawa 1/2020 wspólnoty autonomicznej Walencji o regulacji gier i zapobieganiu hazardowi patologicznemu
Ley 1/2020 art. Przepis przejściowy dziesiąty
Ustawa 1/2020 wspólnoty autonomicznej Walencji o regulacji gier i zapobieganiu hazardowi patologicznemu
Decreto 97/2021 art. 4
Dekret 97/2021 rządu wspólnoty autonomicznej Walencji o pilnych środkach służących wdrożeniu ustawy 1/2020
Decreto 97/2021 art. 5
Dekret 97/2021 rządu wspólnoty autonomicznej Walencji o pilnych środkach służących wdrożeniu ustawy 1/2020
Decreto 97/2021 art. 6 § ust. 11
Dekret 97/2021 rządu wspólnoty autonomicznej Walencji o pilnych środkach służących wdrożeniu ustawy 1/2020
Decreto 97/2021 art. 9 § ust. 1
Dekret 97/2021 rządu wspólnoty autonomicznej Walencji o pilnych środkach służących wdrożeniu ustawy 1/2020
Decreto 97/2021 art. 18
Dekret 97/2021 rządu wspólnoty autonomicznej Walencji o pilnych środkach służących wdrożeniu ustawy 1/2020
Pomocnicze
Ley 39/2015
Ustawa 39/2015 o wspólnym postępowaniu administracyjnym administracji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cele ochrony zdrowia publicznego i małoletnich są nadrzędnymi względami interesu ogólnego uzasadniającymi ograniczenia swobody przedsiębiorczości. Ograniczenia w zakresie odległości, zakaz odnawiania zezwoleń dla istniejących ośrodków oraz moratorium na nowe zezwolenia mogą być proporcjonalne, jeśli są odpowiednie do osiągnięcia zamierzonych celów i nie wykraczają poza konieczne. Przepisy przejściowe uwzględniają sytuację istniejących ośrodków, łagodząc skutki nowych regulacji.
Odrzucone argumenty
Przepisy krajowe stanowią nieuzasadnione ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Istnienie innych, mniej restrykcyjnych środków (np. zakaz reklamy, zakaz wstępu dla małoletnich) czyni środki dotyczące odległości zbędnymi. Rozróżnienie między ośrodkami prywatnymi a publicznymi narusza zasady równego traktowania i niedyskryminacji.
Godne uwagi sformułowania
państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem uznania, jeżeli chodzi o określenie poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego, jaki uznają za najbardziej odpowiedni nakładane przez nie ograniczenia muszą spełniać przesłanki wynikające z orzecznictwa Trybunału w zakresie ich proporcjonalności ograniczenia te muszą być odpowiednie do zagwarantowania realizacji zamierzonych celów i nie wykraczać poza to, co jest konieczne do ich osiągnięcia samo istnienie innych obowiązujących środków [...] nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że rozpatrywane środki nie są konieczne do osiągnięcia tych celów
Skład orzekający
O. Spineanu-Matei
prezes_izby
S. Rodin
sprawozdawca
N. Piçarra
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście regulacji gier hazardowych, zasady proporcjonalności i uzasadnienia ograniczeń swobód podstawowych w celu ochrony zdrowia publicznego i małoletnich."
Ograniczenia: Ocena proporcjonalności i konieczności środków należy do sądu krajowego, co oznacza, że każde państwo członkowskie musi indywidualnie wykazać spełnienie tych kryteriów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy regulacji gier hazardowych, które budzą wiele kontrowersji społecznych i prawnych. Wykładnia przepisów UE w tym zakresie ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i państw członkowskich.
“Czy państwa mogą swobodnie ograniczać salony gier? TSUE wyjaśnia granice swobody przedsiębiorczości w hazardzie.”
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI