C-716/22
Podsumowanie
Obywatele Zjednoczonego Królestwa, którzy mieszkali w UE przed Brexitem, utracili prawo głosowania w wyborach europejskich w państwie członkowskim zamieszkania.
Sprawa dotyczyła obywatelki Zjednoczonego Królestwa mieszkającej we Francji, która po Brexicie została wykreślona z rejestru wyborców i odmówiono jej wpisu. Sąd odsyłający pytał o ważność umowy o wystąpieniu i interpretację przepisów UE w kontekście prawa do głosowania w wyborach europejskich dla byłych obywateli UE. Trybunał orzekł, że po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE, jego obywatele utracili status obywateli UE i tym samym prawo do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim zamieszkania, niezależnie od długości zamieszkania czy utraty prawa głosu w kraju pochodzenia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył ważności decyzji Rady (UE) 2020/135 zatwierdzającej umowę o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej oraz wykładni tej umowy w kontekście prawa do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego dla obywateli Zjednoczonego Królestwa mieszkających w państwach członkowskich. Sprawa wywodziła się ze sporu obywatelki Zjednoczonego Królestwa, EP, mieszkającej we Francji od 1984 r., która po Brexicie została wykreślona z rejestru wyborców. Sąd odsyłający pytał, czy umowa o wystąpieniu jest nieważna w zakresie, w jakim pozbawia obywateli Zjednoczonego Królestwa prawa głosowania w wyborach europejskich, oraz czy istniejące przepisy UE i Karta praw podstawowych należy interpretować w sposób, który utrzymuje to prawo. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania prejudycjalne, stwierdził, że zgodnie z art. 50 TUE i umową o wystąpieniu, traktaty przestały mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa od 1 lutego 2020 r. W konsekwencji obywatele tego państwa utracili status obywateli Unii i tym samym prawo do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, na mocy art. 20 ust. 2 lit. b) i art. 22 TFUE oraz art. 39 Karty. Trybunał podkreślił, że utrata tego prawa jest automatycznym skutkiem suwerennej decyzji Zjednoczonego Królestwa o wystąpieniu z Unii i nie podlega indywidualnemu badaniu w świetle zasady proporcjonalności. Ponadto, umowa o wystąpieniu nie zawiera postanowień przyznających to prawo byłym obywatelom UE, a zasada niedyskryminacji nie ma zastosowania w tym kontekście. W związku z tym, decyzja Rady zatwierdzająca umowę o wystąpieniu nie została uznana za nieważną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obywatele Zjednoczonego Królestwa utracili status obywateli Unii i tym samym prawo do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim miejsca zamieszkania.
Uzasadnienie
Po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE, jego obywatele przestali być obywatelami Unii. Prawo do głosowania i kandydowania w wyborach europejskich jest prawem obywatela Unii, wynikającym z TFUE i Karty praw podstawowych. Umowa o wystąpieniu nie przewiduje zachowania tego prawa dla byłych obywateli UE. Utrata tego prawa jest automatycznym skutkiem Brexitu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy, odpowiedź na pytania prejudycjalne
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| EP | osoba_fizyczna | skarżący |
| Préfet du Gers | organ_krajowy | pozwany |
| Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE) | organ_krajowy | pozwany |
| Commune de Thoux | organ_krajowy | interwenient |
Przepisy (17)
Główne
TUE art. 6 § 3
Traktat o Unii Europejskiej
Prawa podstawowe stanowią część prawa Unii jako zasady ogólne.
TUE art. 9
Traktat o Unii Europejskiej
Obywatelem Unii jest każda osoba mająca obywatelstwo państwa członkowskiego.
TUE art. 50
Traktat o Unii Europejskiej
Procedura wystąpienia państwa członkowskiego z Unii.
TFUE art. 18 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.
TFUE art. 20 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego i lokalnych dla obywateli UE mieszkających w innym państwie członkowskim.
TFUE art. 22
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego i lokalnych dla obywateli UE mieszkających w innym państwie członkowskim.
Karta art. 39
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego dla obywateli UE.
Umowa o wystąpieniu art. 2 § c)
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Definicja 'obywatela Unii'.
Umowa o wystąpieniu art. 10 § b)
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Zakres podmiotowy umowy, dotyczy obywateli Zjednoczonego Królestwa mieszkających w państwach członkowskich.
Umowa o wystąpieniu art. 12
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.
Decyzja 2020/135
Decyzja Rady (UE) 2020/135
Decyzja zatwierdzająca umowę o wystąpieniu.
Akt wyborczy art. 1
Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego
Zasady wyboru posłów do Parlamentu Europejskiego.
Pomocnicze
Karta art. 52
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakres i znaczenie praw i wolności gwarantowanych przez Kartę, zasada proporcjonalności.
Umowa o wystąpieniu art. 127 § 1
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Prawo UE stosuje się do Zjednoczonego Królestwa w okresie przejściowym, z wyłączeniem niektórych przepisów, w tym art. 20 ust. 2 lit. b) i art. 22 TFUE, art. 39 Karty.
Akt wyborczy art. 7
Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego
Procedura wyborcza podlega przepisom krajowym.
Ustawa nr 77-729 art. 2-1
Ustawa nr 77-729 z dnia 7 lipca 1977 r.
Obywatele UE innego niż Francja mogą brać udział w wyborach przedstawicieli Francji do PE na takich samych warunkach jak obywatele francuscy.
Ustawa nr 77-729 art. 2-2
Ustawa nr 77-729 z dnia 7 lipca 1977 r.
Warunki wpisu obywateli UE do rejestru wyborców we Francji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po Brexicie obywatele Zjednoczonego Królestwa przestali być obywatelami UE i tym samym utracili prawa z tym związane, w tym prawo do głosowania w wyborach europejskich w państwie członkowskim zamieszkania. Umowa o wystąpieniu nie zobowiązuje państw członkowskich do przyznawania obywatelom państw trzecich praw zarezerwowanych dla obywateli UE. Decyzja Rady zatwierdzająca umowę o wystąpieniu jest ważna, ponieważ nie narusza prawa UE ani praw podstawowych.
Odrzucone argumenty
Umowa o wystąpieniu powinna być interpretowana w sposób zachowujący prawo głosowania dla byłych obywateli UE, zwłaszcza tych z długim stażem zamieszkania. Pozbawienie prawa głosu narusza zasadę proporcjonalności i prawa podstawowe (np. prawo do udziału w życiu politycznym). Decyzja Rady zatwierdzająca umowę o wystąpieniu jest nieważna z powodu naruszenia praw podstawowych i zasady proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
Obywatelstwo Unii ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego i nie zastępuje go. Utrata przez jego obywateli statusu obywateli Unii, a w konsekwencji – prawa głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, jest tylko automatycznym skutkiem podjętej przez Zjednoczone Królestwo na mocy art. 50 ust. 1 TUE suwerennej decyzji o wystąpieniu z Unii. Nie są one zatem zobowiązane do jednostronnego przyznawania obywatelom państw trzecich praw takich jak prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, które to prawa są zresztą zastrzeżone wyłącznie dla obywateli Unii.
Skład orzekający
N. Piçarra
prezes izby
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków Brexitu dla praw obywatelskich UE, w szczególności prawa do głosowania w wyborach europejskich dla obywateli państw trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Zjednoczonego Królestwa po Brexicie. Nie dotyczy obywateli innych państw trzecich ani obywateli UE mieszkających w innym państwie członkowskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy bezpośrednich konsekwencji Brexitu dla praw obywatelskich i politycznych, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i politycznym.
“Brexit pozbawił Brytyjczyków mieszkających w UE prawa głosu w wyborach europejskich – orzeka TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI