C-711/21 i C-712/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-06-22
cjeuazyl_imigracjadecyzje o powrocie, ochrona międzynarodowaWysokatrybunal
powrótochrona międzynarodowainteres prawnydopuszczalnośćsąd odsyłającyprawo UEKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości uznał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym za niedopuszczalne z powodu braku wykazania przez sąd odsyłający, że pytania są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu.

Sprawa dotyczyła pytań prejudycjalnych złożonych przez belgijski Conseil d’État w sprawach dotyczących decyzji nakazujących powrót obywatelom państw trzecich. Sąd odsyłający pytał o możliwość uwzględnienia zmian w sytuacji życiowej lub zdrowotnej po wydaniu decyzji nakazującej powrót. Trybunał uznał wnioski za niedopuszczalne, ponieważ Conseil d’État nie wykazał w sposób wystarczający, że pytania są nadal istotne dla rozstrzygnięcia sporów, zwłaszcza w kontekście późniejszych zmian w statusie prawnym skarżących i uchylenia decyzji nakazujących powrót.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez belgijski Conseil d’État (radę stanu) w połączonych sprawach C-711/21 i C-712/21 dotyczyły wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej w kontekście decyzji nakazujących powrót obywatelom państw trzecich. Sąd odsyłający pytał, czy sąd krajowy może uwzględnić zmiany w życiu rodzinnym lub stanie zdrowia, które nastąpiły po wydaniu decyzji nakazującej powrót, a przed zakończeniem postępowania w sprawie ochrony międzynarodowej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał jednak wnioski za niedopuszczalne. Głównym powodem była niewystarczająca argumentacja Conseil d’État co do tego, czy pytania prejudycjalne są nadal niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nim sporów. W trakcie postępowania przed Trybunałem pojawiły się informacje wskazujące, że decyzje nakazujące powrót zostały uchylone, a skarżący uzyskali prawo pobytu, co mogło oznaczać utratę przez nich interesu prawnego w dalszym postępowaniu. Mimo wezwań, Conseil d’État nie przedstawił jednoznacznych dowodów na to, że pytania nadal są istotne, opierając się głównie na stanowisku pełnomocnika skarżących. Trybunał podkreślił, że procedura prejudycjalna służy współpracy sądowej i wymaga od sądów krajowych wykazania rzeczywistej potrzeby uzyskania wykładni prawa UE dla rozstrzygnięcia sporu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne z powodu braku wykazania przez sąd odsyłający, że pytania są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że sąd odsyłający nie wykazał w sposób wystarczający, iż pytania prejudycjalne pozostają istotne dla rozstrzygnięcia sporów, zwłaszcza w kontekście późniejszych zmian w statusie prawnym skarżących i uchylenia decyzji nakazujących powrót. Brak było dowodów na to, że sąd odsyłający podziela argumenty strony o istnieniu interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Strony

NazwaTypRola
XXXosoba_fizycznaskarżący
XXXosoba_fizycznaskarżący
État belgepanstwo_czlonkowskiepozwany
sekretarz d’État à l’Asile et la Migrationorgan_krajowyreprezentujący pozwanego
rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy między Trybunałem a sądami krajowymi, służącym dostarczaniu elementów wykładni prawa Unii niezbędnych do rozstrzygnięcia sporów. Nie służy wydawaniu opinii doradczych w kwestiach ogólnych i hipotetycznych. Odesłanie musi być niezbędne do wydania wyroku.

Karta praw podstawowych art. 4

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta praw podstawowych art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta praw podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Dyrektywa 2008/115/WE art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE

Państwa członkowskie należycie uwzględniają dobro dziecka, życie rodzinne oraz stan zdrowia obywatela państwa trzeciego, przestrzegając zasady non-refoulement.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § ust. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE

Dyrektywa nie wyklucza podejmowania przez państwa członkowskie decyzji o zakończeniu legalnego pobytu wraz z decyzją nakazującą powrót lub decyzją o wykonaniu wydalenia lub zakazem wjazdu, w ramach jednej decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego, zgodnie z ich prawem krajowym, bez uszczerbku dla gwarancji proceduralnych.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 13

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE

Obywatel państwa trzeciego otrzymuje możliwość skorzystania ze skutecznych środków odwoławczych, aby zaskarżyć decyzje dotyczące powrotu, przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym lub podmiotem złożonym z osób bezstronnych i posiadających gwarancje niezależności. Organ ten może tymczasowo zawiesić wykonanie decyzji.

Moniteur belge art. 7 § akapit pierwszy pkt 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedleniu się i wydalaniu cudzoziemców

Minister lub jego pełnomocnik może lub musi wydać nakaz opuszczenia terytorium, jeżeli cudzoziemiec nie posiada zezwolenia na pobyt lub osiedlenie się, a w szczególności nie posiada dokumentów wymienionych w art. 2.

Moniteur belge art. 52/3 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedleniu się i wydalaniu cudzoziemców

W przypadku nieuwzględnienia wniosku o azyl lub odmowy nadania statusu uchodźcy, minister lub jego przedstawiciel bezzwłocznie wydaje nakaz opuszczenia terytorium. W przypadku oddalenia skargi przez sąd do spraw cudzoziemców, minister potwierdza nakaz opuszczenia terytorium.

Moniteur belge art. 74/13

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedleniu się i wydalaniu cudzoziemców

Wydając decyzję o wydaleniu, minister lub jego pełnomocnik należycie uwzględnia dobro dziecka, więzy rodzinne oraz stan zdrowia obywatela państwa trzeciego.

Pomocnicze

Statut TSUE art. 23 § akapit pierwszy

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Postanowienie, którym sąd odsyłający zwraca się do Trybunału, zawiesza postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez sąd odsyłający, że pytania prejudycjalne są niezbędne do rozstrzygnięcia sporów zawisłych przed tym sądem, w szczególności w świetle późniejszych zmian w statusie prawnym skarżących i uchylenia decyzji nakazujących powrót.

Godne uwagi sformułowania

Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie kwestii ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane rzeczywistą potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu. Każdy sąd krajowy jest zobowiązany odstąpić od stosowania każdego przepisu prawa krajowego, który nie pozwala mu na udzielenie użytecznej odpowiedzi na pytania skierowane do niego przez Trybunał w ramach postępowania przewidzianego w art. 267 TFUE.

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

L. S. Rossi

sędzia

J.-C. Bonichot

sędzia

S. Rodin

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Utrzymanie rygorystycznych wymogów dotyczących dopuszczalności pytań prejudycjalnych i konieczności wykazania przez sąd odsyłający istnienia rzeczywistego interesu prawnego oraz potrzeby rozstrzygnięcia sporu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd odsyłający nie wykazał jasno, że pytania są nadal istotne po zmianach faktycznych w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie wniosku o wykładnię prawa UE i jak Trybunał pilnuje swojej jurysdykcji, odrzucając wnioski, które nie spełniają wymogów proceduralnych.

Kiedy sąd odsyłający traci interes w pytaniu prejudycjalnym? TSUE stawia granice współpracy sądowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI