C-709/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-09-12
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATmechanizm podzielonej płatnościrachunek VATupadłośćTSUEprawo podatkowedecyzja wykonawcza UEprawo własnościzasada proporcjonalnościzasada neutralności VAT

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polskie przepisy dotyczące mechanizmu podzielonej płatności VAT, ograniczające wykorzystanie środków na rachunku VAT, są zgodne z prawem UE, nawet w przypadku podatnika w upadłości.

Sprawa dotyczyła wniosku syndyka masy upadłości o przekazanie środków z rachunku VAT podatnika na pokrycie zobowiązań publicznoprawnych. Polski sąd administracyjny zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy polskie przepisy ograniczające dysponowanie środkami na rachunku VAT, w tym w przypadku upadłości, są zgodne z prawem UE, zasadą neutralności VAT i prawem własności. Trybunał uznał, że mechanizm podzielonej płatności, wprowadzony na mocy decyzji wykonawczej UE, nie narusza przepisów dyrektywy VAT ani zasady proporcjonalności, a także że nie ma zastosowania Karta Praw Podstawowych w zakresie prawa własności, gdyż polskie przepisy dotyczące płatności podatku od nieruchomości ze środków na rachunku VAT nie stanowią 'stosowania prawa Unii'.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w związku ze sporem między syndykiem masy upadłości a Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Sprawa dotyczyła odmowy przez polskie organy podatkowe wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT podatnika w upadłości na rachunek masy upadłości, w celu uiszczenia podatku od nieruchomości. Syndyk argumentował, że zablokowanie środków narusza prawo własności i cele postępowania upadłościowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrzył trzy pytania prejudycjalne. W odniesieniu do pierwszego pytania, dotyczącego zgodności mechanizmu podzielonej płatności z dyrektywą VAT i zasadą proporcjonalności, TSUE stwierdził, że polskie przepisy, ograniczające wykorzystanie środków na rachunku VAT do zapłaty VAT należnego organowi podatkowemu lub dostawcom, są zgodne z prawem UE. Trybunał podkreślił, że mechanizm ten został wprowadzony na mocy decyzji wykonawczej UE w celu zwalczania oszustw VAT i nie stanowi odstępstwa od art. 206 dyrektywy VAT, a także nie narusza zasady neutralności podatkowej ani proporcjonalności. W odniesieniu do drugiego pytania, dotyczącego naruszenia prawa własności gwarantowanego przez Kartę Praw Podstawowych, Trybunał uznał je za niedopuszczalne. Stwierdził, że polskie przepisy dotyczące płatności podatku od nieruchomości ze środków zgromadzonych na rachunku VAT nie stanowią 'stosowania prawa Unii' w rozumieniu art. 51 Karty, ponieważ prawo UE nie nakłada w tej kwestii konkretnych obowiązków na państwa członkowskie. W odniesieniu do trzeciego pytania, dotyczącego zasady państwa prawa, pewności prawa, lojalnej współpracy i dobrej administracji, Trybunał również uznał je za niedopuszczalne. Stwierdził, że postanowienie odsyłające nie przedstawiło w wystarczający sposób powodów, dla których wykładnia tych zasad prawa UE była konieczna w rozpatrywanej sprawie, a podnoszona niespójność między przepisami krajowymi dotyczącymi mechanizmu podzielonej płatności a przepisami o upadłości nie wykazała wystarczającego związku z prawem UE. Ostatecznie Trybunał orzekł, że przepisy dyrektywy VAT i decyzja wykonawcza UE nie stoją na przeszkodzie polskim przepisom krajowym, które ograniczają wykorzystanie środków na rachunku VAT.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te nie stoją na przeszkodzie polskim przepisom krajowym, które ograniczają wykorzystanie środków na rachunku VAT do zapłaty VAT należnego organowi podatkowemu lub dostawcom.

Uzasadnienie

Mechanizm podzielonej płatności, wprowadzony na mocy decyzji wykonawczej UE, ma na celu zwalczanie oszustw VAT i nie stanowi odstępstwa od art. 206 dyrektywy VAT. Ograniczenia w dysponowaniu środkami na rachunku VAT są proporcjonalne do celu i nie naruszają zasady neutralności podatkowej, ponieważ podatnik nadal może wykorzystywać te środki do zapłaty VAT lub innych zobowiązań wobec państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Polska (w zakresie zgodności przepisów krajowych z prawem UE)

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości Ainneskarżący
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiuorgan_krajowypozwany
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorcóworgan_krajowyudział
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieudział
Komisja Europejskainstytucja_ueudział

Przepisy (14)

Główne

Dyrektywa VAT art. 206

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Państwa członkowskie mogą ustalić inny termin zapłaty VAT lub pobrać zaliczki. Nie nakłada szczególnych obowiązków w odniesieniu do mechanizmu podzielonej płatności.

Dyrektywa VAT art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Państwa członkowskie mogą nakładać inne obowiązki w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, pod warunkiem równego traktowania i braku formalności granicznych.

Dyrektywa VAT art. 395

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Rada może upoważnić państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania oszustwom.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.

ustawa o VAT art. 106e § 1 pkt 18a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek umieszczania na fakturach wzmianki 'mechanizm podzielonej płatności'.

ustawa o VAT art. 108a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Regulacje dotyczące mechanizmu podzielonej płatności.

ustawa o VAT art. 108b

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zasady wydawania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT i odmowy takiej zgody.

prawo bankowe art. 62b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe

Określa cele, w jakich rachunek VAT może być obciążony.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 226

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Określa dane, które powinny znajdować się na fakturach VAT.

Karta art. 17

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności.

Karta art. 51

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Zakres stosowania praw podstawowych.

Karta art. 52

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Zakres i interpretacja praw podstawowych.

TFUE art. 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada państwa prawa.

TUE art. 4 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mechanizm podzielonej płatności jest zgodny z prawem UE, ponieważ został wprowadzony na mocy decyzji wykonawczej UE w celu zwalczania oszustw VAT. Ograniczenia w dysponowaniu środkami na rachunku VAT są proporcjonalne do celu i nie naruszają zasady neutralności podatkowej. Polskie przepisy dotyczące płatności podatku od nieruchomości ze środków na rachunku VAT nie stanowią 'stosowania prawa Unii', co wyklucza zastosowanie Karty Praw Podstawowych. Sąd odsyłający nie wykazał wystarczającego związku między podnoszoną niespójnością przepisów krajowych a prawem UE, co czyni pytania niedopuszczalnymi.

Odrzucone argumenty

Polskie przepisy ograniczające dysponowanie środkami na rachunku VAT naruszają prawo własności (art. 17 Karty). Polskie przepisy naruszają zasadę państwa prawa, pewności prawa, lojalnej współpracy i dobrej administracji. Mechanizm podzielonej płatności stanowi odstępstwo od art. 206 dyrektywy VAT i narusza zasadę neutralności podatkowej. Zablokowanie środków na rachunku VAT w przypadku upadłości uniemożliwia realizację celów postępowania upadłościowego i uprzywilejowuje Skarb Państwa.

Godne uwagi sformułowania

mechanizm podzielonej płatności rachunek VAT zwalczanie oszustw związanych z VAT stosowanie prawa Unii prawo własności postępowanie upadłościowe zasada neutralności podatkowej zasada proporcjonalności

Skład orzekający

N. Wahl

pełniący obowiązki prezesa izby

J. Passer

sędzia

M. L. Arastey Sahún

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zgodność mechanizmu podzielonej płatności VAT z prawem UE, w tym w kontekście postępowań upadłościowych i ograniczeń w dysponowaniu środkami na rachunku VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji polskiego mechanizmu podzielonej płatności i jego zgodności z prawem UE. Kwestia zastosowania Karty Praw Podstawowych została uznana za niedopuszczalną z uwagi na brak 'stosowania prawa Unii'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu polskiego prawa podatkowego (mechanizm podzielonej płatności VAT) i jego zgodności z prawem UE, a także porusza kwestie prawa upadłościowego i praw podstawowych. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i upadłościowego.

TSUE: Mechanizm podzielonej płatności VAT w Polsce zgodny z prawem UE, nawet w upadłości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę