C-704/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-02-12
cjeuprawo_ue_ogolneskuteczność prawa UE, prawo do rzetelnego procesuWysokatrybunal
prawo prejudycjalneskuteczność prawa UEautonomia proceduralnaprawo do obronypostępowanie karneprawo Unii EuropejskiejTSUEBułgaria

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że sąd krajowy może być zobowiązany do zastosowania się do nakazu sądu wyższej instancji o zwrocie sprawy prokuratorowi, nawet po umorzeniu etapu sądowego, pod warunkiem przestrzegania prawa UE.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 267 TFUE w kontekście postępowania karnego w Bułgarii. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy może odstąpić od wykonania orzeczenia prejudycjalnego TSUE z powodu krajowego przepisu proceduralnego, który nakazywał zwrot sprawy prokuratorowi po umorzeniu etapu sądowego. Trybunał wyjaśnił, że sąd krajowy może być zobowiązany do zastosowania się do takiego nakazu, o ile prawo UE, w tym prawa oskarżonych do informacji i dostępu do akt, będzie przestrzegane na dalszych etapach postępowania.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowany sąd karny, Bułgaria) w ramach postępowania karnego przeciwko Nikolayowi Kolevowi i innym osobom. Sąd odsyłający miał wątpliwości dotyczące wykładni art. 267 TFUE w kontekście wykonania wcześniejszego wyroku TSUE (sprawa C-612/15, Kolev i in.). Sąd odsyłający, po umorzeniu sądowego etapu postępowania na podstawie bułgarskiego art. 249 kodeksu postępowania karnego, został zobowiązany przez sąd wyższej instancji do zwrotu sprawy prokuratorowi. Sąd odsyłający uważał, że nakaz ten stoi w sprzeczności z wykładnią TSUE dotyczącą prawa do informacji i dostępu do akt (art. 6 i 7 dyrektywy 2012/13/UE), która powinna być zapewniona najpóźniej przed rozpoczęciem przewodu sądowego. Trybunał wyjaśnił, że art. 267 TFUE nie stoi na przeszkodzie normie krajowej, która zobowiązuje sąd do zastosowania się do nakazu sądu wyższej instancji o zwrocie sprawy prokuratorowi po umorzeniu etapu sądowego, pod warunkiem, że prawa wynikające z prawa Unii będą przestrzegane na etapie postępowania przygotowawczego lub na następującym po nim etapie sądowym. Trybunał podkreślił, że szczegółowe zasady wykonania należą do autonomii proceduralnej państw członkowskich, o ile nie naruszają zasady skuteczności i równoważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd krajowy nie może odstąpić od zastosowania orzeczenia prejudycjalnego TSUE z powodu krajowych przepisów proceduralnych, jeśli te przepisy naruszają skuteczność prawa UE.

Uzasadnienie

TSUE wyjaśnił, że art. 267 TFUE wymaga od sądów krajowych pełnego uwzględnienia wykładni prawa UE. Choć szczegółowe zasady wykonania należą do autonomii proceduralnej państw członkowskich, nie mogą one czynić praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywania praw nadanych przez prawo UE. W tej sprawie, nawet po umorzeniu etapu sądowego, prawo UE musi być przestrzegane na dalszych etapach postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający (uzyskał wyjaśnienie)

Strony

NazwaTypRola
Nikolay Kolev i in.osoba_fizycznaoskarżony
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Wymaga od sądu odsyłającego pełnego uwzględnienia wykładni prawa Unii dokonanej przez Trybunał w orzeczeniu wydanym w trybie prejudycjalnym. Nie stoi na przeszkodzie normie krajowej zobowiązującej sąd do zastosowania się do nakazu sądu wyższej instancji o zwrocie sprawy prokuratorowi po umorzeniu etapu sądowego, pod warunkiem przestrzegania prawa UE na dalszych etapach.

Dyrektywa 2012/13/UE art. 6 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym

Prawo do informacji o oskarżeniu, w tym rodzaju przestępstwa i jego kwalifikacji prawnej, powinno być zapewnione najpóźniej w chwili przekazania podstawy oskarżenia do oceny sądu, ale może być przekazane później, pod warunkiem zapewnienia prawa do obrony i rzetelności postępowania.

Dyrektywa 2012/13/UE art. 7 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym

Prawo dostępu do materiałów sprawy powinno być zapewnione w odpowiednim czasie pozwalającym na skuteczne wykonywanie prawa do obrony, najpóźniej w chwili przekazania podstawy oskarżenia do oceny sądu, ale może nastąpić później, pod warunkiem zapewnienia prawa do obrony i rzetelności postępowania.

TFUE art. 325 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej, w tym w dziedzinie ceł. Wyrok Kolev (C-612/15) stwierdził, że bułgarskie przepisy dotyczące umorzenia postępowania karnego stały na przeszkodzie skutecznemu wykonaniu tego przepisu w sprawach dotyczących poważnego nadużycia finansowego lub innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe UE w dziedzinie ceł.

k.p.k. art. 249

Nakazatelno protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)

Pozwala sądowi na umorzenie sądowego etapu postępowania karnego i zwrócenie sprawy prokuratorowi w celu usunięcia naruszeń proceduralnych dotyczących udzielenia informacji o zarzutach i dostępu do materiałów sprawy.

k.p.k. art. 368

Nakazatelno protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)

Przewidywał mechanizm umożliwiający definitywne umorzenie postępowania karnego w całości z powodu naruszenia istotnych wymogów proceduralnych przez prokuratora.

k.p.k. art. 369

Nakazatelno protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)

Przewidywał mechanizm umożliwiający definitywne umorzenie postępowania karnego w całości z powodu naruszenia istotnych wymogów proceduralnych przez prokuratora, w tym możliwość umorzenia postępowania przez sąd w przypadku niedotrzymania przez prokuratora terminów.

Pomocnicze

Dyrektywa 2013/48/UE art. 3 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE, w tym prawa oskarżonych do informacji i dostępu do akt, musi być przestrzegane na wszystkich etapach postępowania, nawet jeśli sądowy etap postępowania został umorzony. Autonomia proceduralna państw członkowskich pozwala na ustalenie szczegółowych zasad wykonania orzeczeń TSUE, o ile nie naruszają one zasady skuteczności i równoważności prawa UE. Zwrot sprawy prokuratorowi po umorzeniu etapu sądowego nie narusza zasady skuteczności prawa UE, jeśli przepisy te będą stosowane na dalszych etapach.

Odrzucone argumenty

Krajowy przepis proceduralny uniemożliwiający dalsze czynności po umorzeniu etapu sądowego powinien być stosowany, nawet jeśli prowadzi to do naruszenia prawa UE. Wyrok TSUE w sprawie Kolev i in. (C-612/15) powinien być interpretowany w sposób, który uniemożliwia sądowi krajowemu dalsze działania po umorzeniu etapu sądowego.

Godne uwagi sformułowania

autonomia proceduralna państw członkowskich zasada skuteczności zasada równoważności prawo do obrony rzetelność postępowania rozsądny termin

Skład orzekający

E. Regan

prezes

I. Jarukaitis

sędzia

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sędzia

C. Lycourgos

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 267 TFUE w kontekście wykonania orzeczeń prejudycjalnych, relacja między autonomią proceduralną państw członkowskich a zasadą skuteczności prawa UE, prawa oskarżonych w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Bułgarii, ale zasady są uniwersalne dla państw członkowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność wykonania orzeczeń TSUE przez sądy krajowe i potencjalne konflikty między prawem krajowym a unijnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Czy sąd krajowy może zignorować wyrok TSUE? Wyjaśniamy, kiedy prawo krajowe musi ustąpić przed prawem Unii.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI