C-703/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że nawet pozytywna opinia lekarzy nie pozwala na odstępstwo od minimalnych wymogów dotyczących pola widzenia dla kierowców zawodowych, jeśli nie są one spełnione medycznie.
Sprawa dotyczyła kierowcy zawodowego z Niderlandów, który pomimo posiadania prawa jazdy kategorii C i CE przez ponad dziesięć lat, został pozbawiony możliwości jego przedłużenia z powodu niespełnienia minimalnego wymogu dotyczącego pola widzenia (160 stopni). Kierowca cierpiał na hemianopsję od dzieciństwa, ale jego stan był stabilny, a lekarze potwierdzali jego zdolność do kierowania pojazdami. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy zasada proporcjonalności i prawo do pracy pozwalają na odstępstwo od ścisłych wymogów dyrektywy UE w takich indywidualnych przypadkach. TSUE uznał, że dyrektywa nie przewiduje takich wyjątków dla kierowców zawodowych, a bezpieczeństwo ruchu drogowego jest priorytetem.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy, w szczególności minimalnych wymagań dotyczących pola widzenia dla kierowców zawodowych (grupa 2). Sprawa dotyczyła kierowcy z Niderlandów (WU), który od dzieciństwa cierpiał na hemianopsję, co skutkowało ograniczeniem jego pola widzenia do poniżej wymaganego progu 160 stopni. Mimo to, przez ponad dziesięć lat bezpiecznie kierował pojazdami ciężarowymi, a kilku lekarzy potwierdziło jego zdolność do prowadzenia pojazdów. Niderlandzki organ ds. praw jazdy (CBR) odmówił przedłużenia jego prawa jazdy, powołując się na ścisłe wymogi dyrektywy. Sąd odsyłający (Raad van State) zadał Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania dotyczące możliwości zastosowania zasady proporcjonalności i prawa do pracy (art. 15 Karty Praw Podstawowych) w celu umożliwienia odstępstwa od tych wymogów, nawet w przypadku pozytywnych opinii lekarskich. TSUE, analizując dyrektywę, stwierdził, że przepisy dotyczące minimalnych wymagań dla kierowców grupy 2 są sformułowane w sposób nakazowy i nie przewidują wyjątków, w przeciwieństwie do przepisów dotyczących kierowców grupy 1. Trybunał podkreślił, że celem dyrektywy jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez harmonizację minimalnych wymagań, a dopuszczenie indywidualnych odstępstw mogłoby podważyć ten cel i prowadzić do różnic w stosowaniu prawa UE. W związku z tym TSUE orzekł, że pkt 6.4 załącznika III do dyrektywy 2006/126 nie pozwala na uznanie osoby za spełniającą wymóg pola widzenia, jeśli z medycznego punktu widzenia go nie spełnia, nawet jeśli biegli lekarze potwierdzają jej zdolność do kierowania pojazdem. Wyważenie między bezpieczeństwem a prawem do pracy zostało już dokonane przez prawodawcę UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pkt 6.4 załącznika III do dyrektywy 2006/126 nie pozwala na takie odstępstwo. Wymogi te są nakazowe i nie przewidują wyjątków dla kierowców grupy 2, nawet w przypadku pozytywnych opinii lekarskich.
Uzasadnienie
TSUE podkreślił, że dyrektywa dokonuje minimalnej harmonizacji w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego i wzajemnego uznawania praw jazdy. Przepisy dotyczące grupy 2 są ścisłe i nie zawierają wyjątków, w przeciwieństwie do grupy 1. Dopuszczenie indywidualnych odstępstw mogłoby podważyć cel dyrektywy i prowadzić do różnic w stosowaniu prawa UE. Pozytywne opinie lekarskie nie mogą zastąpić dowodu spełnienia wymogów prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
nie dotyczy (odpowiedź na pytanie prejudycjalne)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| WU | osoba_fizyczna | skarżący |
| Directie van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2006/126/WE art. 4 § ust. 4 lit. f) i g)
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Definiuje kategorie pojazdów C i CE.
Dyrektywa 2006/126/WE art. 7 § ust. 1 lit. a)
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Wymaga zdania egzaminów i przejścia badań lekarskich do wydania prawa jazdy.
Dyrektywa 2006/126/WE art. 7 § ust. 3 lit. a)
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Przedłużenie ważności prawa jazdy zależy od spełnienia minimalnych wymagań dotyczących zdolności fizycznej i psychicznej.
Dyrektywa 2006/126/WE § Załącznik III, pkt 6.4
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Określa minimalne wymagania dotyczące pola widzenia dla kierowców grupy 2 (min. 160° poziomego pola widzenia obuocznego). Przepis ten jest sformułowany nakazowo i nie przewiduje wyjątków dla tej grupy.
Pomocnicze
Dyrektywa 2006/126/WE § Załącznik III, pkt 6
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Przewiduje wyjątki dla kierowców grupy 1 w przypadku niespełnienia wymogów dotyczących pola widzenia.
Dyrektywa 2006/126/WE § Załącznik III, pkt 6.4 akapit czwarty
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Przewiduje okres adaptacji po utracie wzroku na jedno oko dla kierowców grupy 2, ale nie dotyczy to ograniczenia pola widzenia.
Karta Praw Podstawowych art. 15
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do podejmowania pracy i wykonywania swobodnie wybranego zawodu.
Wegenverkeerswet 1994 art. 111 § ust. 1
Ustawa o ruchu drogowym
Niderlandzki przepis dotyczący wydawania prawa jazdy.
Reglement rijbewijzen art. 97 § ust. 1
Dekret królewski w sprawie praw jazdy
Niderlandzki przepis dotyczący rejestracji zdolności do kierowania pojazdami.
Regeling eisen geschiktheid 2000 art. 1 § ust. 1 lit. b)
Rozporządzenie ministra z 2000 r. w sprawie wymogów w zakresie umiejętności
Definiuje grupę 2 kierowców w prawie niderlandzkim.
Regeling eisen geschiktheid 2000 art. 2
Rozporządzenie ministra z 2000 r. w sprawie wymogów w zakresie umiejętności
Niderlandzki przepis odsyłający do załącznika określającego wymogi fizyczne i psychiczne.
Regeling eisen geschiktheid 2000 § Załącznik, Rozdział 3, pkt 3.3 lit. b)
Rozporządzenie ministra z 2000 r. w sprawie wymogów w zakresie umiejętności
Niderlandzki przepis określający wymogi dotyczące pola widzenia dla grupy 2 (min. 160°).
Regeling eisen geschiktheid 2000 § Załącznik, Rozdział 3, pkt 3.4 lit. b)
Rozporządzenie ministra z 2000 r. w sprawie wymogów w zakresie umiejętności
Niderlandzki przepis przewidujący wyjątek dla kierowców zawodowych po utracie wzroku w jednym oku, ale nie dla hemianopsji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2006/126/WE ustanawia minimalne, nakazowe wymogi dotyczące pola widzenia dla kierowców zawodowych (grupa 2), które nie przewidują wyjątków. Cel dyrektywy – bezpieczeństwo ruchu drogowego – wymaga ścisłego przestrzegania tych wymogów. Harmonizacja prawa UE wymaga jednolitego stosowania przepisów, a dopuszczenie indywidualnych odstępstw mogłoby prowadzić do różnic między państwami członkowskimi. Pozytywne opinie lekarskie nie mogą zastąpić dowodu spełnienia wymogów prawnych.
Odrzucone argumenty
Zasada proporcjonalności i prawo do pracy (art. 15 Karty Praw Podstawowych) powinny pozwolić na odstępstwo od ścisłych wymogów, gdy kierowca, mimo medycznych niedoskonałości, jest faktycznie zdolny do bezpiecznego kierowania pojazdem. Indywidualne okoliczności, takie jak długoletnie doświadczenie w prowadzeniu pojazdów i kompensacja zaburzeń widzenia, powinny być brane pod uwagę.
Godne uwagi sformułowania
pkt 6.4 załącznika III do dyrektywy 2006/126 [...] nie można interpretować w ten sposób, że można przyznać prawo skorzystania z wyjątku kierowcom z grupy 2, którzy nie spełniają z medycznego punktu widzenia wymogu określonego w tym przepisie, lecz są zdaniem wielu biegłych lekarzy rzeczywiście zdolni do kierowania pojazdem jednej z kategorii należących do tej grupy. Wyważenie między względami bezpieczeństwa ruchu drogowego i innymi prawami i interesami, w tym mobilności dla wszystkich i dostępu do zawodu kierowcy zawodowego, zostało już dokonane przez prawodawcę Unii.
Skład orzekający
N. Piçarra
prezes_izby
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja ścisłego charakteru minimalnych wymogów UE dotyczących zdolności fizycznej kierowców zawodowych, zwłaszcza w kontekście pola widzenia, oraz ograniczeń w stosowaniu zasady proporcjonalności i prawa do pracy w celu obejścia tych wymogów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kierowców zawodowych (grupa 2) i specyficznych wymogów dotyczących pola widzenia. Nie wyklucza możliwości indywidualnych rozważań w innych, mniej zharmonizowanych obszarach prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny konflikt między rygorystycznymi przepisami unijnymi a indywidualnymi prawami i praktycznym doświadczeniem, co jest interesujące dla prawników i osób związanych z transportem.
“Czy prawo do pracy pozwala na jazdę ciężarówką z "ograniczonym" wzrokiem? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI