C-702/20 i C-17/21
Podsumowanie
Sprawa C-702/20 i C-17/21 dotyczyła producentów energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii na Łotwie, którzy domagali się zapłaty zaległych kwot od organu regulacyjnego. Spór wynikał z błędnej interpretacji przepisów krajowych, która skutkowała nieaktualizowaniem taryfy zakupu energii, co pozbawiło producentów części należnych im środków. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wielkiej izbie orzekł, że uregulowanie krajowe zobowiązujące państwowego dystrybutora energii do zakupu energii odnawialnej po cenie wyższej niż rynkowa, finansowane z obowiązkowej opłaty ponoszonej przez odbiorców końcowych, stanowi interwencję przy użyciu zasobów państwowych w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, a tym samym pomoc państwa. TSUE podkreślił, że ocena ta nie zależy od stopnia liberalizacji rynku energii elektrycznej. Ponadto, Trybunał rozstrzygnął, że jeśli krajowe uregulowanie ustanawia pomoc państwa, to dochodzone na drodze sądowej roszczenia o wypłatę tej pomocy należy traktować jako wnioski o wypłatę nieotrzymanej części już przyznanej pomocy państwa, a nie jako przyznanie odrębnej pomocy przez sąd. Wskazano również, że pomoc de minimis należy oceniać w świetle łącznej kwoty pomocy żądanej i już otrzymanej w okresie odniesienia. W przypadku braku spełnienia warunków dla pomocy istniejącej, pomoc taka, nawet dochodzona w późniejszym terminie, jest traktowana jako nowa pomoc, która powinna zostać zgłoszona Komisji Europejskiej. Sąd krajowy może uwzględnić żądanie wypłaty nowej pomocy niezgłoszonej, pod warunkiem jej późniejszego zgłoszenia i uzyskania zgody Komisji. Wyrok ten ma istotne znaczenie dla oceny mechanizmów wsparcia dla energii odnawialnej oraz dla stosowania przepisów o pomocy państwa w Unii Europejskiej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia pomocy państwa, zasady stosowania pomocy de minimis, rozróżnienie między pomocą istniejącą a nową, obowiązki sądów krajowych w zakresie pomocy państwa.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów łotewskich dotyczących wsparcia dla energii odnawialnej, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE o pomocy państwa.
Zagadnienia prawne (8)
Czy uregulowanie krajowe zobowiązujące dystrybutora energii do zakupu energii odnawialnej po cenie wyższej niż rynkowa, finansowane z opłat od odbiorców, stanowi interwencję przy użyciu zasobów państwowych w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi interwencję przy użyciu zasobów państwowych, jeśli środki pochodzą z obowiązkowych opłat nałożonych przez ustawodawstwo krajowe i są zarządzane zgodnie z tym ustawodawstwem, lub jeśli fundusze pozostają stale pod kontrolą publiczną.
Uzasadnienie
Trybunał analizuje przesłanki interwencji państwa i użycia zasobów państwowych, wskazując, że obowiązkowe opłaty od odbiorców, zarządzane przez państwo, spełniają te kryteria. Nawet jeśli środki nie są stricte podatkiem, ale są pod kontrolą publiczną, uznaje się je za zasoby państwowe.
Czy uznanie korzyści za pomoc państwa zależy od pełnej liberalizacji rynku energii elektrycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uznanie korzyści za pomoc państwa nie zależy od warunku, że rynek został uprzednio w całości zliberalizowany.
Uzasadnienie
Pomoc państwa może wpływać na handel i konkurencję nawet na częściowo otwartym rynku. Istnienie skutecznej konkurencji w momencie wdrażania środka jest wystarczające.
Czy zapłata kwoty żądanej na drodze sądowej na podstawie krajowego uregulowania ustanawiającego pomoc państwa stanowi również pomoc państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli krajowe uregulowanie ustanowiło pomoc państwa, zapłata kwoty żądanej na jego podstawie stanowi również taką pomoc.
Uzasadnienie
Sądy krajowe nie są właściwe do oceny zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, ale mogą udzielać wskazówek interpretacyjnych. Odszkodowanie nie jest pomocą państwa, chyba że wynika z uregulowania ustanawiającego pomoc.
Czy roszczenia o wypłatę zaległej części pomocy państwa należy traktować jako wnioski o przyznanie odrębnej pomocy przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia o wypłatę nieotrzymanej części pomocy państwa należy traktować jako wnioski o wypłatę tej pomocy, a nie jako przyznanie odrębnej pomocy przez sąd.
Uzasadnienie
Jeśli krajowe uregulowanie ustanawia pomoc państwa, dochodzone roszczenia mające na celu skorzystanie z tego prawa należy traktować jako wnioski o wypłatę części tej pomocy, a nie jako przyznanie nowej pomocy przez sąd.
Jak należy interpretować art. 5 ust. 2 Rozporządzenia (UE) nr 1407/2013 w kontekście pomocy de minimis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przestrzeganie progu pomocy de minimis należy oceniać w świetle kwoty pomocy żądanej skumulowanej z kwotą wypłat otrzymanych już w okresie odniesienia na podstawie tego samego uregulowania krajowego.
Uzasadnienie
Ocena progu pomocy de minimis wymaga uwzględnienia wszystkich wypłat związanych z tym samym uregulowaniem w danym okresie, aby zapobiec obejściu przepisów poprzez kumulację.
Czy pomoc państwa, która nie spełnia warunków dla pomocy istniejącej, należy uznać za nową pomoc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pomoc państwa, która nie odpowiada żadnej z kategorii pomocy istniejącej, należy uznać za nową pomoc.
Uzasadnienie
Definicja nowej pomocy obejmuje wszelką pomoc, która nie jest pomocą istniejącą. Dotyczy to również części pomocy, której wypłaty żąda się w późniejszym czasie, jeśli nie spełnia ona kryteriów pomocy istniejącej.
Czy sąd krajowy może uwzględnić żądanie wypłaty nowej pomocy niezgłoszonej Komisji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy może uwzględnić takie żądanie, pod warunkiem że pomoc zostanie uprzednio należycie zgłoszona Komisji przez właściwe organy krajowe i Komisja wyrazi na nią zgodę.
Uzasadnienie
Sądy krajowe mają obowiązek zapewnić wykonanie prawa UE, w tym przepisów o pomocy państwa. Mogą warunkowo uwzględnić żądanie, aby uniknąć wypłaty pomocy niezgodnej z prawem, ale ostateczna zgoda należy do Komisji.
Czy ma znaczenie, od kogo dochodzone są kwoty pomocy państwa, jeśli jest to organ inny niż ten pierwotnie zobowiązany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla oceny, czy kwoty mają charakter pomocy państwa, nie ma znaczenia okoliczność, iż są one dochodzone od organu publicznego innego niż ten, który jest co do zasady zobowiązany do ich wypłaty.
Uzasadnienie
Istnienie pomocy państwa zależy od państwowego pochodzenia funduszy, a nie od organu odpowiedzialnego za jej wypłatę. Status organu (publiczny/prywatny) czy jego autonomia nie wpływają na kwalifikację pomocy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| DOBELES HES SIA | spolka | skarżący w postępowaniu głównym |
| GM SIA | spolka | skarżący w postępowaniu głównym |
| Sabiedrisko pakalpojumu regulēšanas komisija | organ_krajowy | pozwany |
| Ekonomikas ministrija | organ_krajowy | interwenient |
| Finanšu ministrija | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd łotewski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (17)
Główne
TFUE art. 107 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definicja pomocy państwa, interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych.
TFUE art. 108 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obowiązek zgłoszenia nowej pomocy państwa Komisji Europejskiej przed jej wdrożeniem.
Rozporządzenie nr 1407/2013 art. 3 § 2
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013
Próg pomocy de minimis (200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych).
Rozporządzenie nr 1407/2013 art. 5 § 2
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013
Zasady kumulacji pomocy de minimis z inną pomocą państwa.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. b)
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Definicja 'istniejącej pomocy'.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. c)
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Definicja 'nowej pomocy'.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Obowiązek zgłaszania nowej pomocy Komisji.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 3
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Klauzula zawieszająca – zakaz wdrażania nowej pomocy przed zgodą Komisji.
Rozporządzenie 2015/1589 art. 17
Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589
Termin przedawnienia windykacji pomocy.
Pomocnicze
enerģētikas likums art. 40 § 1
Ustawa o energii (Łotwa)
Obowiązek zakupu energii z małych elektrowni wodnych po cenie dwukrotnie wyższej niż średnia taryfa sprzedaży.
elektroenerģijas tirgus likums art. 30 § 1
Ustawa o rynku energii elektrycznej (Łotwa)
Utrzymanie wcześniejszych warunków sprzedaży energii dla producentów OZE działających przed wejściem w życie ustawy.
elektroenerģijas tirgus likums art. 30 § 3
Ustawa o rynku energii elektrycznej (Łotwa)
Finansowanie zakupu energii z OZE przez wszystkich odbiorców końcowych.
likums „Par sabiedrisko pakalpojumu regulatoriem” art. 29 § 1
Ustawa o organach regulacyjnych usług publicznych (Łotwa)
Finansowanie działalności organu regulacyjnego z opłat państwowych.
likums „Par sabiedrisko pakalpojumu regulatoriem” art. 30 § 1
Ustawa o organach regulacyjnych usług publicznych (Łotwa)
Obowiązek uiszczania opłaty państwowej przez podmioty świadczące usługi publiczne.
likums „Par sabiedrisko pakalpojumu regulatoriem” art. 30 § 2
Ustawa o organach regulacyjnych usług publicznych (Łotwa)
Przeznaczenie opłaty państwowej wyłącznie na zapewnienie funkcjonowania organu regulacyjnego.
akt przystąpienia art. Załącznik IV § 3 ust. 1
Traktat o przystąpieniu Republiki Łotewskiej do UE
Definicja istniejącej i nowej pomocy w kontekście przystąpienia nowych państw członkowskich.
dyrektywa o zezwoleniach art. 12
Dyrektywa 2002/20/WE
Zasady dotyczące sektorów regulowanych (nie dotyczy sektora energii).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zakupu energii odnawialnej po cenie wyższej niż rynkowa, finansowany z opłat od odbiorców, stanowi pomoc państwa. • Ocena pomocy państwa nie zależy od stopnia liberalizacji rynku. • Dochodzenie zaległych płatności za pomoc państwa jest wnioskiem o wypłatę części tej pomocy, a nie przyznanie nowej pomocy. • Pomoc de minimis należy oceniać w świetle kumulacji z innymi wypłatami w okresie odniesienia. • Niezgłoszona pomoc, która nie jest pomocą istniejącą, jest nową pomocą. • Sąd krajowy może warunkowo uwzględnić żądanie wypłaty nowej pomocy niezgłoszonej, pod warunkiem jej późniejszego zgłoszenia i uzyskania zgody Komisji. • Osoba lub organ odpowiedzialny za wypłatę pomocy nie wpływa na jej kwalifikację jako pomocy państwa.
Odrzucone argumenty
Argumenty podniesione przez rząd łotewski dotyczące niedopuszczalności pytania drugiego. • Argumenty Komisji Europejskiej dotyczące odrębnego charakteru pomocy przyznanej przez sąd krajowy. • Argumenty dotyczące zastosowania dyrektywy o zezwoleniach do sektora energii (uznane za nieprzydatne).
Godne uwagi sformułowania
interwencja „przy użyciu zasobów państwowych” • nie zależy od warunku, że dany rynek został uprzednio w całości zliberalizowany • zapłata kwoty żądanej na drodze sądowej na podstawie tego uregulowania stanowi również taką pomoc • wnioski o wypłatę nieotrzymanej części tej pomocy państwa, a nie jako wnioski mające na celu przyznanie odrębnej pomocy państwa przez sąd • przestrzeganie progu pomocy de minimis należy oceniać w świetle kwoty pomocy żądanej [...] skumulowanej z kwotą wypłat otrzymanych już w okresie odniesienia • pomoc tę [...] należy uznać za „nową pomoc” • sąd krajowy może uwzględnić żądanie mające na celu wypłatę kwoty odpowiadającej nowej pomocy niezgłoszonej [...] z zastrzeżeniem [...] zgłoszenia [...] oraz [...] zgody Komisji • nie ma znaczenia okoliczność, iż kwoty te są dochodzone od organu publicznego [...] innego niż organ, który jest co do zasady zobowiązany do wypłaty tych kwot
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Prechal
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
M.L. Arastey Sahún
prezes izby
M. Ilešič
sędzia
J.C. Bonichot
sprawozdawca
N. Piçarra
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
N. Wahl
sędzia
M. Gavalec
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pomocy państwa, zasady stosowania pomocy de minimis, rozróżnienie między pomocą istniejącą a nową, obowiązki sądów krajowych w zakresie pomocy państwa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów łotewskich dotyczących wsparcia dla energii odnawialnej, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE o pomocy państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii pomocy państwa w sektorze energii odnawialnej, co jest aktualnym tematem. Wyjaśnia złożone zasady stosowania przepisów UE przez sądy krajowe.
“Czy wsparcie dla zielonej energii to zawsze pomoc państwa? TSUE wyjaśnia zasady.”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny