C-702/20 i C-17/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-01-12
cjeupomoc_panstwapomoc państwa dla energii odnawialnejWysokatrybunal
pomoc państwaenergia odnawialnapomoc de minimisnowa pomocistniejąca pomocobowiązek zgłoszeniaTSUETFUEŁotwa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że obowiązek zakupu energii odnawialnej po cenie wyższej niż rynkowa, finansowany z opłat od odbiorców, stanowi pomoc państwa, a dochodzenie zaległych płatności przez producentów jest wnioskiem o wypłatę części tej pomocy.

Sprawa dotyczyła producentów energii odnawialnej na Łotwie, którzy domagali się zapłaty zaległych kwot za sprzedaż energii po zaniżonej cenie, wynikającej z błędnej interpretacji przepisów krajowych. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że obowiązek zakupu energii po cenie wyższej niż rynkowa, finansowany z opłat od odbiorców, stanowi pomoc państwa. Ponadto, uznał, że dochodzenie tych zaległych kwot przez producentów należy traktować jako wniosek o wypłatę części już przyznanej pomocy państwa, a nie jako przyznanie nowej pomocy. Sprawa podkreśla znaczenie prawidłowego zgłaszania pomocy państwa Komisji Europejskiej.

Sprawa C-702/20 i C-17/21 dotyczyła producentów energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii na Łotwie, którzy domagali się zapłaty zaległych kwot od organu regulacyjnego. Spór wynikał z błędnej interpretacji przepisów krajowych, która skutkowała nieaktualizowaniem taryfy zakupu energii, co pozbawiło producentów części należnych im środków. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wielkiej izbie orzekł, że uregulowanie krajowe zobowiązujące państwowego dystrybutora energii do zakupu energii odnawialnej po cenie wyższej niż rynkowa, finansowane z obowiązkowej opłaty ponoszonej przez odbiorców końcowych, stanowi interwencję przy użyciu zasobów państwowych w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, a tym samym pomoc państwa. TSUE podkreślił, że ocena ta nie zależy od stopnia liberalizacji rynku energii elektrycznej. Ponadto, Trybunał rozstrzygnął, że jeśli krajowe uregulowanie ustanawia pomoc państwa, to dochodzone na drodze sądowej roszczenia o wypłatę tej pomocy należy traktować jako wnioski o wypłatę nieotrzymanej części już przyznanej pomocy państwa, a nie jako przyznanie odrębnej pomocy przez sąd. Wskazano również, że pomoc de minimis należy oceniać w świetle łącznej kwoty pomocy żądanej i już otrzymanej w okresie odniesienia. W przypadku braku spełnienia warunków dla pomocy istniejącej, pomoc taka, nawet dochodzona w późniejszym terminie, jest traktowana jako nowa pomoc, która powinna zostać zgłoszona Komisji Europejskiej. Sąd krajowy może uwzględnić żądanie wypłaty nowej pomocy niezgłoszonej, pod warunkiem jej późniejszego zgłoszenia i uzyskania zgody Komisji. Wyrok ten ma istotne znaczenie dla oceny mechanizmów wsparcia dla energii odnawialnej oraz dla stosowania przepisów o pomocy państwa w Unii Europejskiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (8)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi interwencję przy użyciu zasobów państwowych, jeśli środki pochodzą z obowiązkowych opłat nałożonych przez ustawodawstwo krajowe i są zarządzane zgodnie z tym ustawodawstwem, lub jeśli fundusze pozostają stale pod kontrolą publiczną.

Uzasadnienie

Trybunał analizuje przesłanki interwencji państwa i użycia zasobów państwowych, wskazując, że obowiązkowe opłaty od odbiorców, zarządzane przez państwo, spełniają te kryteria. Nawet jeśli środki nie są stricte podatkiem, ale są pod kontrolą publiczną, uznaje się je za zasoby państwowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytania

Strony

NazwaTypRola
DOBELES HES SIAspolkaskarżący w postępowaniu głównym
GM SIAspolkaskarżący w postępowaniu głównym
Sabiedrisko pakalpojumu regulēšanas komisijaorgan_krajowypozwany
Ekonomikas ministrijaorgan_krajowyinterwenient
Finanšu ministrijaorgan_krajowyinterwenient
Rząd łotewskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

TFUE art. 107 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja pomocy państwa, interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych.

TFUE art. 108 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek zgłoszenia nowej pomocy państwa Komisji Europejskiej przed jej wdrożeniem.

Rozporządzenie nr 1407/2013 art. 3 § 2

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013

Próg pomocy de minimis (200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych).

Rozporządzenie nr 1407/2013 art. 5 § 2

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013

Zasady kumulacji pomocy de minimis z inną pomocą państwa.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. b)

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Definicja 'istniejącej pomocy'.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. c)

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Definicja 'nowej pomocy'.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Obowiązek zgłaszania nowej pomocy Komisji.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 3

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Klauzula zawieszająca – zakaz wdrażania nowej pomocy przed zgodą Komisji.

Rozporządzenie 2015/1589 art. 17

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589

Termin przedawnienia windykacji pomocy.

Pomocnicze

enerģētikas likums art. 40 § 1

Ustawa o energii (Łotwa)

Obowiązek zakupu energii z małych elektrowni wodnych po cenie dwukrotnie wyższej niż średnia taryfa sprzedaży.

elektroenerģijas tirgus likums art. 30 § 1

Ustawa o rynku energii elektrycznej (Łotwa)

Utrzymanie wcześniejszych warunków sprzedaży energii dla producentów OZE działających przed wejściem w życie ustawy.

elektroenerģijas tirgus likums art. 30 § 3

Ustawa o rynku energii elektrycznej (Łotwa)

Finansowanie zakupu energii z OZE przez wszystkich odbiorców końcowych.

likums „Par sabiedrisko pakalpojumu regulatoriem” art. 29 § 1

Ustawa o organach regulacyjnych usług publicznych (Łotwa)

Finansowanie działalności organu regulacyjnego z opłat państwowych.

likums „Par sabiedrisko pakalpojumu regulatoriem” art. 30 § 1

Ustawa o organach regulacyjnych usług publicznych (Łotwa)

Obowiązek uiszczania opłaty państwowej przez podmioty świadczące usługi publiczne.

likums „Par sabiedrisko pakalpojumu regulatoriem” art. 30 § 2

Ustawa o organach regulacyjnych usług publicznych (Łotwa)

Przeznaczenie opłaty państwowej wyłącznie na zapewnienie funkcjonowania organu regulacyjnego.

akt przystąpienia art. Załącznik IV § 3 ust. 1

Traktat o przystąpieniu Republiki Łotewskiej do UE

Definicja istniejącej i nowej pomocy w kontekście przystąpienia nowych państw członkowskich.

dyrektywa o zezwoleniach art. 12

Dyrektywa 2002/20/WE

Zasady dotyczące sektorów regulowanych (nie dotyczy sektora energii).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zakupu energii odnawialnej po cenie wyższej niż rynkowa, finansowany z opłat od odbiorców, stanowi pomoc państwa. Ocena pomocy państwa nie zależy od stopnia liberalizacji rynku. Dochodzenie zaległych płatności za pomoc państwa jest wnioskiem o wypłatę części tej pomocy, a nie przyznanie nowej pomocy. Pomoc de minimis należy oceniać w świetle kumulacji z innymi wypłatami w okresie odniesienia. Niezgłoszona pomoc, która nie jest pomocą istniejącą, jest nową pomocą. Sąd krajowy może warunkowo uwzględnić żądanie wypłaty nowej pomocy niezgłoszonej, pod warunkiem jej późniejszego zgłoszenia i uzyskania zgody Komisji. Osoba lub organ odpowiedzialny za wypłatę pomocy nie wpływa na jej kwalifikację jako pomocy państwa.

Odrzucone argumenty

Argumenty podniesione przez rząd łotewski dotyczące niedopuszczalności pytania drugiego. Argumenty Komisji Europejskiej dotyczące odrębnego charakteru pomocy przyznanej przez sąd krajowy. Argumenty dotyczące zastosowania dyrektywy o zezwoleniach do sektora energii (uznane za nieprzydatne).

Godne uwagi sformułowania

interwencja „przy użyciu zasobów państwowych” nie zależy od warunku, że dany rynek został uprzednio w całości zliberalizowany zapłata kwoty żądanej na drodze sądowej na podstawie tego uregulowania stanowi również taką pomoc wnioski o wypłatę nieotrzymanej części tej pomocy państwa, a nie jako wnioski mające na celu przyznanie odrębnej pomocy państwa przez sąd przestrzeganie progu pomocy de minimis należy oceniać w świetle kwoty pomocy żądanej [...] skumulowanej z kwotą wypłat otrzymanych już w okresie odniesienia pomoc tę [...] należy uznać za „nową pomoc” sąd krajowy może uwzględnić żądanie mające na celu wypłatę kwoty odpowiadającej nowej pomocy niezgłoszonej [...] z zastrzeżeniem [...] zgłoszenia [...] oraz [...] zgody Komisji nie ma znaczenia okoliczność, iż kwoty te są dochodzone od organu publicznego [...] innego niż organ, który jest co do zasady zobowiązany do wypłaty tych kwot

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Prechal

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

M.L. Arastey Sahún

prezes izby

M. Ilešič

sędzia

J.C. Bonichot

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

N. Wahl

sędzia

M. Gavalec

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pomocy państwa, zasady stosowania pomocy de minimis, rozróżnienie między pomocą istniejącą a nową, obowiązki sądów krajowych w zakresie pomocy państwa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów łotewskich dotyczących wsparcia dla energii odnawialnej, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE o pomocy państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii pomocy państwa w sektorze energii odnawialnej, co jest aktualnym tematem. Wyjaśnia złożone zasady stosowania przepisów UE przez sądy krajowe.

Czy wsparcie dla zielonej energii to zawsze pomoc państwa? TSUE wyjaśnia zasady.

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI