C-701/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym za niedopuszczalny, stwierdzając, że art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen nie ma zastosowania do postępowań dotyczących wyłącznie osób prawnych.
Sąd francuski zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS) i art. 50 Karty praw podstawowych UE w sprawie karnej przeciwko osobie prawnej (Swiftair SA). Postępowanie dotyczyło wypadku lotniczego, w którym zginęły osoby fizyczne, a Hiszpania umorzyła postępowanie wobec nich. TSUE uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ art. 54 KWUS ma na celu ochronę swobody przemieszczania się osób fizycznych i nie ma zastosowania do postępowań dotyczących wyłącznie osób prawnych, a także z powodu braku wystarczających informacji o związku sprawy z prawem UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez tribunal judiciaire de Paris w związku z postępowaniem karnym przeciwko spółce Swiftair SA, oskarżonej o nieumyślne spowodowanie śmierci w wypadku lotniczym w Mali. Hiszpania umorzyła postępowanie wobec osób fizycznych (pilotów), które zginęły w wypadku, powołując się na brak podstaw do przypisania im odpowiedzialności. Francuski sąd miał wątpliwości, czy hiszpańskie postanowienie o umorzeniu postępowania, nawet jeśli nie wywołuje wszystkich skutków prawomocnego wyroku, powinno chronić spółkę Swiftair na mocy zasady ne bis in idem (art. 54 KWUS i art. 50 Karty praw podstawowych). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał jednak wniosek za niedopuszczalny z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, stwierdził, że art. 54 KWUS ma na celu ochronę swobody przemieszczania się osób fizycznych w strefie Schengen i nie ma zastosowania do postępowań, które dotyczą wyłącznie osób prawnych, tak jak w tym przypadku, gdzie postępowanie karne we Francji toczy się przeciwko Swiftair SA, a osoby fizyczne zmarły. Po drugie, Trybunał wskazał, że sąd odsyłający nie przedstawił wystarczających informacji o związku sprawy z prawem Unii, co uniemożliwia udzielenie użytecznej odpowiedzi na postawione pytania, zwłaszcza w odniesieniu do zastosowania Karty praw podstawowych. W związku z tym wniosek został odrzucony jako niedopuszczalny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wywołuje wszystkich skutków prawomocnego wyroku i nie ma zastosowania do osób prawnych.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że art. 54 KWUS chroni swobodę przemieszczania się osób fizycznych i nie ma zastosowania do postępowań dotyczących wyłącznie osób prawnych. Ponadto, aby postanowienie było uznane za prawomocne w rozumieniu art. 54 KWUS, musi wywoływać odpowiednie skutki prawne w państwie wydania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (wniosek niedopuszczalny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Swiftair SA | spolka | pozwany |
| Syndicat ALTER | inne | udział |
| Association AH5017-Ensemble i in. | inne | udział |
| Rząd francuski | inne | interwenient |
| Rząd hiszpański | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
KWUS art. 54
Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen
Osoba, której proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku na obszarze jednej umawiającej się strony, nie może być ścigana na obszarze innej umawiającej się strony za ten sam czyn, pod warunkiem że została nałożona i wykonana kara lub jest ona w trakcie wykonywania, lub nie może być już wykonana na mocy przepisów prawnych skazującej umawiającej się strony. Interpretowana w świetle celu ochrony swobody przemieszczania się osób fizycznych w strefie Schengen.
Karta art. 50
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Nikt nie może być sądzony lub karany w obrębie UE za przestępstwo, z którego został już prawomocnie uniewinniony lub skazany w UE na mocy prawa Unii i prawa krajowego.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.
TFUE art. 3 ust. 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób.
hiszp. k.p.k. art. 637
Ley de Enjuiciamiento Criminal (hiszpański kodeks postępowania karnego)
Przepisy dotyczące zwyczajnego umorzenia postępowania.
hiszp. k.p.k. art. 641
Ley de Enjuiciamiento Criminal (hiszpański kodeks postępowania karnego)
Przepisy dotyczące tymczasowego umorzenia postępowania.
fr. k.k. art. 113-9
Code pénal (francuski kodeks karny)
Zakaz wszczynania postępowania przeciwko osobie prawomocnie osądzonej za granicą za te same czyny.
fr. k.p.k. art. 692
Code de procédure pénale (francuski kodeks postępowania karnego)
Zakaz wszczynania postępowania przeciwko osobie prawomocnie osądzonej za granicą za te same czyny.
Karta art. 51 ust. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Postanowienia Karty mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 54 KWUS ma na celu ochronę swobody przemieszczania się osób fizycznych i nie ma zastosowania do postępowań dotyczących wyłącznie osób prawnych. Brak wystarczających informacji o związku sprawy z prawem Unii, co uniemożliwia udzielenie użytecznej odpowiedzi na pytania prejudycjalne.
Godne uwagi sformułowania
celem art. 54 KWUS jest zagwarantowanie osobie, która została skazana i odbyła karę lub ewentualnie została prawomocnie uniewinniona w jednym z umawiających się państw, by mogła się przemieszczać wewnątrz strefy Schengen bez obawy, że za te same czyny będzie ścigana w innym umawiającym się państwie art. 54 KWUS nie ma znaczenia, w sytuacji gdy nie chodzi o możliwość swobodnego przemieszczania się w tym obszarze, a w szczególności, gdy sprawa dotyczy wyłącznie osób prawnych ponieważ możliwość swobodnego przemieszczania się przez osoby fizyczne w sposób oczywisty nie jest przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, art. 54 KWUS nie ma do niego zastosowania.
Skład orzekający
A. Kumin
prezes
T. von Danwitz
sprawozdawca
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenie stosowania zasady ne bis in idem (art. 54 KWUS) do postępowań dotyczących osób fizycznych, a nie osób prawnych, w kontekście swobody przemieszczania się w strefie Schengen."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne dotyczy wyłącznie osoby prawnej, a osoby fizyczne, których dotyczyło postępowanie w innym państwie, zmarły. Nie wyklucza zastosowania zasady ne bis in idem w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady ne bis in idem i jej stosowania w kontekście międzynarodowym, a także rozróżnienia między odpowiedzialnością osób fizycznych i prawnych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i prawie UE.
“Czy zasada 'nie dwa razy za to samo' chroni firmy, gdy ofiary już nie żyją? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI