C-70/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2016-07-07
cjeuwspolpraca_sadowauznawanie i wykonywanie orzeczeńWysokatrybunal
uznawanie orzeczeńwykonywanie orzeczeńprawo cywilnedoręczanie dokumentówprawo do obronyrozporządzenie Bruksela Irozporządzenie o doręczaniu dokumentówpostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu na wniesienie środka zaskarżenia jest traktowany jako środek zaskarżenia w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I, ale nie można go składać po upływie terminu określonego przez państwo członkowskie zgodnie z rozporządzeniem o doręczaniu dokumentów.

Sprawa dotyczyła uznania w Polsce wyroku francuskiego sądu zasądzającego alimenty. Pozwany, który nie wdał się w spór, dowiedział się o wyroku z opóźnieniem, po upływie terminu na zwykłe odwołanie, ale w terminie pozwalającym na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Polskie sądy miały wątpliwości, czy taki wniosek można uznać za środek zaskarżenia w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I oraz czy przepisy krajowe o przywróceniu terminu nie są wyłączone przez rozporządzenie o doręczaniu dokumentów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 34 pkt 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (rozporządzenie Bruksela I) oraz art. 19 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 (rozporządzenie o doręczaniu dokumentów). Sprawa dotyczyła uznania w Polsce wyroku francuskiego sądu zasądzającego alimenty, który nie został prawidłowo doręczony pozwanemu. Pozwany dowiedział się o wyroku po upływie terminu na zwykłe odwołanie, ale w terminie pozwalającym na złożenie wniosku o zwolnienie od skutków upływu terminu. Polskie sądy miały wątpliwości, czy taki wniosek można uznać za środek zaskarżenia w rozumieniu art. 34 pkt 2 rozporządzenia Bruksela I, który chroni prawo do obrony, oraz czy przepisy krajowe o przywróceniu terminu nie są wyłączone przez rozporządzenie o doręczaniu dokumentów, które przewiduje roczny termin na złożenie wniosku o zwolnienie od skutków upływu terminu we Francji. Trybunał orzekł, że pojęcie „środka zaskarżenia” w art. 34 pkt 2 rozporządzenia Bruksela I obejmuje również wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu, gdy zwykły termin już upłynął. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że art. 19 ust. 4 rozporządzenia o doręczaniu dokumentów wyłącza stosowanie przepisów krajowych, jeśli wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu został złożony po upływie terminu określonego przez państwo członkowskie (w tym przypadku roku od wydania orzeczenia we Francji), co zapewnia pewność prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pojęcie „środka zaskarżenia” w art. 34 pkt 2 rozporządzenia Bruksela I należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono także wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu, w przypadku gdy upłynął termin do wniesienia zwykłego środka zaskarżenia.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że wykładnia pojęcia „środka zaskarżenia” musi być autonomiczna i uwzględniać cel rozporządzenia, jakim jest zapewnienie swobodnego przepływu orzeczeń przy jednoczesnym poszanowaniu prawa do obrony. Wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu służy przywróceniu prawa do obrony i jest środkiem zapewniającym jego skuteczne poszanowanie, podobnie jak możliwość wniesienia zwykłego środka zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Emmanuel Lebekosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Janusz Dominosoba_fizycznapozwany
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd hiszpańskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd portugalskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

rozporządzenie Bruksela I art. 34 § pkt 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Pojęcie „środka zaskarżenia” obejmuje również wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu, gdy termin do wniesienia zwykłego środka zaskarżenia upłynął.

rozporządzenie o doręczaniu dokumentów art. 19 § ust. 4

Rozporządzenie (WE) nr 1393/2007

Ostatni akapit wyłącza stosowanie przepisów krajowych dotyczących wniosków o zwolnienie od skutków upływu terminu, jeśli zostały złożone po upływie terminu określonego przez państwo członkowskie.

Pomocnicze

rozporządzenie Bruksela I art. 26 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000

rozporządzenie Bruksela I art. 33 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

rozporządzenie Bruksela I art. 35

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

rozporządzenie Bruksela I art. 38 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

rozporządzenie Bruksela I art. 45 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

rozporządzenie o doręczaniu dokumentów art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) nr 1393/2007

rozporządzenie o doręczaniu dokumentów art. 1 § ust. 2

Rozporządzenie (WE) nr 1393/2007

rozporządzenie o doręczaniu dokumentów art. 23 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) nr 1393/2007

CPC art. 540

Kodeks postępowania cywilnego

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 288 § akapit drugi

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie „środka zaskarżenia” w art. 34 pkt 2 rozporządzenia Bruksela I powinno być interpretowane autonomicznie i obejmować wnioski o przywrócenie terminu, aby zapewnić skuteczne prawo do obrony. Art. 19 ust. 4 rozporządzenia o doręczaniu dokumentów, jako przepis rozporządzenia o bezpośrednim skutku, wyłącza stosowanie przepisów krajowych, jeśli wniosek o zwolnienie od skutków upływu terminu został złożony po upływie terminu określonego przez państwo członkowskie, co zapewnia pewność prawa.

Odrzucone argumenty

Interpretacja art. 34 pkt 2 rozporządzenia Bruksela I jako obejmującego jedynie zwykłe środki zaskarżenia, a nie wnioski o przywrócenie terminu. Możliwość stosowania przepisów krajowych o przywróceniu terminu nawet po upływie terminu określonego w art. 19 ust. 4 rozporządzenia o doręczaniu dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

„środek zaskarżenia” należy traktować jako pojęcie autonomiczne nie może być jednakże w jakikolwiek sposób ograniczane prawo do obrony dla zachowania praw pozwanego do obrony musi mieć on jednak możliwość złożenia środka zaskarżenia nie nakłada jednak na pozwanego obowiązku podjęcia dalszych działań w obronie swoich praw, wykraczających poza należytą staranność rozporządzenie jest aktem prawnym Unii, które ma charakter generalny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Sprzeczne z zasadą pewności prawa i z mocą wiążącą przysługującą rozporządzeniom Unii byłoby dokonanie takiej wykładni...

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

C. Toader

sprawozdawca

A. Rosas

sędzia

A. Prechal

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „środka zaskarżenia” w kontekście ochrony prawa do obrony w sprawach o uznanie i wykonanie orzeczeń zagranicznych oraz stosowanie przepisów o doręczaniu dokumentów i przywracaniu terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń Bruksela I i o doręczaniu dokumentów. Interpretacja prawa do obrony w kontekście wniosków o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu uznawania orzeczeń zagranicznych i ochrony praw stron, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem międzynarodowym prywatnym i postępowaniem cywilnym. Wyjaśnia kluczowe pojęcia i relacje między przepisami UE i krajowymi.

Czy wniosek o przywrócenie terminu to już środek zaskarżenia? TSUE wyjaśnia, jak chronić prawo do obrony w sprawach transgranicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI