C-699/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w przypadku poważnego ryzyka dla zdrowia osoby ściganej europejskim nakazem aresztowania, sąd wykonujący nakaz może odroczyć lub odmówić przekazania, jeśli ryzyko nie zostanie wyeliminowane.
Wniosek o interpretację przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania w kontekście stanu zdrowia osoby ściganej. Sąd włoski pytał, czy w przypadku ciężkiej, przewlekłej choroby, która może narazić osobę na poważny uszczerbek na zdrowiu, sąd wykonujący nakaz musi zwrócić się o dodatkowe informacje i może odmówić przekazania, jeśli ryzyko nie zostanie wykluczone. Trybunał orzekł, że odroczenie lub odmowa przekazania jest możliwa, jeśli istnieje realne ryzyko poważnego pogorszenia stanu zdrowia lub skrócenia życia, a ryzyko to nie zostanie wyeliminowane w rozsądnym terminie.
Sprawa dotyczyła wykładni decyzji ramowej Rady 2002/584 w sprawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA) w kontekście praw podstawowych, w szczególności art. 4 Karty praw podstawowych UE (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania). Wniosek złożył włoski trybunał konstytucyjny w związku z postępowaniem dotyczącym wykonania ENA wydanego przez chorwacki sąd przeciwko E.D.L., który cierpi na poważne zaburzenia psychiczne. Sąd włoski powziął wątpliwość, czy przepisy ENA i włoska ustawa implementująca pozwalają na odmowę wykonania ENA ze względu na stan zdrowia osoby ściganej, zwłaszcza gdy choroba jest przewlekła i nie ma określonego czasu trwania. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytanie prejudycjalne, podkreślił znaczenie zasady wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, ale jednocześnie wskazał na bezwzględny charakter zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Orzekł, że w sytuacji, gdy wykonujący nakaz organ sądowy ma uzasadnione podstawy sądzić, że przekazanie osoby ciężko chorej może spowodować realne ryzyko znaczącego skrócenia oczekiwanej długości życia lub szybkiego, nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, musi on odroczyć przekazanie. W takim przypadku organ wykonujący nakaz powinien zwrócić się do organu wydającego nakaz o informacje dotyczące warunków ścigania lub pozbawienia wolności oraz możliwości dostosowania ich do stanu zdrowia osoby ściganej. Jeśli ryzyko nie zostanie wyeliminowane w rozsądnym terminie, organ wykonujący nakaz musi odmówić wykonania ENA. W przeciwnym razie, jeśli ryzyko zostanie wykluczone, należy ustalić nowy termin przekazania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku gdy wykonujący nakaz organ sądowy dojdzie do wniosku, że przekazanie ciężko chorej osoby wiązałoby się z realnym ryzykiem znaczącego skrócenia oczekiwanej długości życia lub szybkiego, nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, musi on odroczyć przekazanie i zwrócić się o informacje. Jeśli ryzyko nie zostanie wykluczone w rozsądnym terminie, organ wykonujący nakaz musi odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że choć zasada wzajemnego zaufania wymaga domniemania przestrzegania praw podstawowych, to zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania (art. 4 Karty) ma charakter bezwzględny. W sytuacji, gdy przekazanie ciężko chorej osoby stwarza realne ryzyko poważnego uszczerbku na zdrowiu, które nie może zostać wyeliminowane, organ wykonujący nakaz musi odroczyć lub odmówić wykonania ENA, aby zapobiec naruszeniu praw podstawowych. Obowiązek lojalnej współpracy wymaga dialogu między organami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
osoba_ktorej_dotyczy_nakaz (w zakresie ochrony zdrowia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.D.L. | osoba_fizyczna | osoba_ktorej_dotyczy_nakaz |
| Presidente del Consiglio dei Ministri | organ_krajowy | udzial |
Przepisy (9)
Główne
Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 3
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Nie modyfikuje obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawa zawartych w art. 6 TUE. Może pozwolić wykonującemu nakaz organowi sądowemu na powstrzymanie się od wykonania ENA w przypadku ryzyka naruszenia praw podstawowych.
Decyzja ramowa 2002/584 art. 23 § 4
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Wyjątkowo przekazanie może być czasowo odroczone z ważnych przyczyn natury humanitarnej, np. gdy zachodzi oczywiste zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby, której dotyczy nakaz.
Karta art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakazuje nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Ma charakter bezwzględny.
Pomocnicze
Karta art. 3
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 35
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TUE art. 6
Traktat o Unii Europejskiej
Wspomina o prawach podstawowych i zasadach prawa.
TUE art. 4 § 3
Traktat o Unii Europejskiej
Obowiązek lojalnej współpracy.
ustawa nr 69/2005 art. 1 § 1
Ustawa nr 69/2005
Transpozycja decyzji ramowej do prawa włoskiego, z zastrzeżeniem nadrzędnych zasad konstytucyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ryzyko poważnego uszczerbku na zdrowiu osoby ściganej europejskim nakazem aresztowania, wynikające z ciężkiej, przewlekłej choroby, może stanowić podstawę do odroczenia lub odmowy wykonania nakazu. Zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania (art. 4 Karty) ma charakter bezwzględny i może wymagać odmowy wykonania ENA, jeśli ryzyko naruszenia tego zakazu nie zostanie wyeliminowane. Obowiązek lojalnej współpracy wymaga dialogu między organami wydającymi i wykonującymi nakaz w celu zapewnienia ochrony praw podstawowych.
Odrzucone argumenty
Zasada wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania bezwzględnie nakazuje wykonanie ENA, ignorując stan zdrowia osoby ściganej. Odroczenie przekazania na podstawie art. 23 ust. 4 decyzji ramowej jest możliwe tylko w wyjątkowych, krótkotrwałych sytuacjach, a nie w przypadku przewlekłych chorób.
Godne uwagi sformułowania
„kamień węgielny” współpracy sądowej zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania ma charakter bezwzględny ryzyko znaczącego skrócenia oczekiwanej długości życia lub szybkiego, znaczącego i nieodwracalnego pogorszenia się stanu zdrowia obowiązek lojalnej współpracy powinien przyświecać dialogowi między wydającymi nakaz organami sądowymi a wykonującymi nakaz organami sądowymi
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Prechal
sędzia
K. Jürimäe
sprawozdawca
C. Lycourgos
prezes_izby
M. Safjan
sędzia
L. S. Rossi
prezes_izby
D. Gratsias
prezes_izby
J.-C. Bonichot
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania w kontekście ochrony praw podstawowych, w szczególności zdrowia osób ściganych. Określenie warunków, kiedy odroczenie lub odmowa wykonania ENA jest dopuszczalna ze względów humanitarnych i zdrowotnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ciężkiej, przewlekłej choroby i ryzyka poważnego uszczerbku na zdrowiu. Wymaga oceny konkretnych dowodów medycznych i dialogu między organami sądowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między efektywnością wymiaru sprawiedliwości (europejski nakaz aresztowania) a fundamentalnymi prawami człowieka (zdrowie, godność). Pokazuje, jak prawo UE stara się pogodzić te wartości.
“Czy choroba może zatrzymać europejski nakaz aresztowania? TSUE wyznacza granice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI