C-698/18 i C-699/18

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy o ochronie konsumentów przed nieuczciwymi warunkami umownymi nie mogą być ograniczane przez krajowe przepisy dotyczące przedawnienia, jeśli utrudniają one dochodzenie praw konsumentów.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście rumuńskich przepisów o przedawnieniu. Konsumenci dochodzili zwrotu kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwych warunków umownych, nawet po pełnym wykonaniu umowy. Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe ograniczające możliwość dochodzenia tych roszczeń po upływie terminu od wykonania umowy, zanim konsument dowiedział się o nieuczciwym charakterze warunku, naruszają zasadę skuteczności i równoważności prawa UE.

W połączonych sprawach C-698/18 i C-699/18 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Tribunalul Specializat Mureș w Rumunii. Dotyczyły one wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności w kontekście rumuńskich przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwych warunków umownych. W sprawie C-698/18 umowa kredytu została zawarta w 2008 r. i w pełni wykonana w 2015 r., a konsument wniósł pozew o stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunków w grudniu 2016 r. W sprawie C-699/18 umowa kredytu została zawarta w 2003 r. i spłacona wcześniej, a konsument wniósł pozew w lipcu 2016 r. Sąd rumuński miał wątpliwości, czy konsument zachowuje status konsumenta po pełnym wykonaniu umowy oraz czy krajowe przepisy o przedawnieniu (trzyletni termin od wykonania umowy) są zgodne z prawem UE, zwłaszcza gdy konsument dowiaduje się o nieuczciwym charakterze warunku dopiero po tym terminie. Trybunał uznał, że dyrektywa 93/13 ma zastosowanie do umowy z 2008 r. (C-698/18), ale nie do umowy z 2003 r. (C-699/18) ze względu na datę jej zawarcia. Odpowiadając na pytania w sprawie C-698/18, Trybunał orzekł, że przepisy dyrektywy 93/13 nie stoją na przeszkodzie krajowym przepisom ustanawiającym termin na dochodzenie skutków restytucyjnych stwierdzenia nieważności nieuczciwego warunku, pod warunkiem że termin ten nie jest mniej korzystny niż dla podobnych środków krajowych i nie czyni wykonywania praw UE praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Jednakże, zasada skuteczności stoi na przeszkodzie wykładni, zgodnie z którą trzyletni termin na wytoczenie powództwa o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwego warunku zaczyna biec od dnia pełnego wykonania umowy, jeśli konsument nie wiedział lub nie powinien był wiedzieć o nieuczciwym charakterze warunku w tym momencie. Ponadto, fakt pełnego wykonania umowy nie wyklucza uznania strony za konsumenta w rozumieniu dyrektywy. Zasada równoważności również stoi na przeszkodzie takiej wykładni, jeśli dla podobnych powództw krajowych termin biegnie od dnia ustalenia przez sąd okoliczności stanowiącej podstawę powództwa.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (15)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy