C-693/19 i C-831/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-05-17
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe_warunki_w_umowachWysokatrybunal
ochrona konsumentanieuczciwe warunkinakaz zapłatypowaga rzeczy osądzonejsąd egzekucyjnyprawo włoskieskuteczność prawa UEzasada równoważności

Podsumowanie

TSUE orzekł, że sądy egzekucyjne muszą badać nieuczciwy charakter warunków umownych nawet po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty, jeśli konsument nie miał świadomości swojego statusu.

Sprawy dotyczyły możliwości badania przez włoskie sądy egzekucyjne nieuczciwego charakteru warunków umownych w nakazach zapłaty, które uprawomocniły się bez sprzeciwu konsumenta. TSUE stwierdził, że zasada powagi rzeczy osądzonej nie może stać na przeszkodzie kontroli, jeśli konsument nie miał świadomości swojego statusu w momencie uprawomocnienia się nakazu. Ochrona konsumenta i skuteczność prawa UE wymagają takiej kontroli.

W połączonych sprawach C-693/19 i C-831/19 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał kwestię, czy włoskie przepisy proceduralne, które uniemożliwiają sądom egzekucyjnym badanie nieuczciwego charakteru warunków umownych w nakazach zapłaty, które uprawomocniły się bez sprzeciwu dłużnika, są zgodne z dyrektywą 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz Kartą praw podstawowych UE. W obu przypadkach konsumenci (YB i ZW) nie wnieśli sprzeciwu od nakazów zapłaty, które następnie uzyskały powagę rzeczy osądzonej. W późniejszym postępowaniu egzekucyjnym próbowali oni podnieść zarzut nieuczciwego charakteru warunków umownych. Włoskie sądy odsyłające miały wątpliwości, czy zasada powagi rzeczy osądzonej wyklucza taką kontrolę, zwłaszcza gdy konsument nie miał świadomości swojego statusu w momencie uprawomocnienia się nakazu. TSUE, opierając się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym ochrony konsumentów, stwierdził, że zasada powagi rzeczy osądzonej nie jest absolutna i nie może stać na przeszkodzie skutecznemu wykonywaniu praw przyznanych przez prawo Unii. Trybunał orzekł, że sądy egzekucyjne muszą mieć możliwość zbadania potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków umownych, nawet jeśli nakaz zapłaty uzyskał powagę rzeczy osądzonej, pod warunkiem że konsument nie miał świadomości swojego statusu w momencie uprawomocnienia się nakazu. Podkreślono, że ochrona konsumenta jest nadrzędna, a zasada skuteczności prawa UE wymaga zapewnienia skutecznej ochrony sądowej. Okoliczność, że konsument nie był świadomy swojego statusu w momencie uprawomocnienia się nakazu, jest bez znaczenia dla obowiązku sądu do zbadania nieuczciwego charakteru warunków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada powagi rzeczy osądzonej nie może stać na przeszkodzie zbadaniu nieuczciwego charakteru warunków umownych przez sąd egzekucyjny, jeśli konsument nie miał świadomości swojego statusu w momencie uprawomocnienia się nakazu.

Uzasadnienie

Ochrona konsumenta i zasada skuteczności prawa UE wymagają, aby sądy miały możliwość zbadania nieuczciwego charakteru warunków umownych, nawet jeśli nakaz zapłaty uzyskał powagę rzeczy osądzonej, aby zapewnić rzeczywistą równowagę między stronami i skuteczną ochronę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

konsument (dłużnik)

Strony

NazwaTypRola
SPV Project 1503 Srlspolkaskarżący
Dobank SpAspolkaskarżący
YBosoba_fizycznapozwany
Banco di Desio e della Brianza SpAspolkaskarżący
Banca di Credito Cooperativo di Carugate e Inzago scspolkaskarżący
Intesa Sanpaolo SpAspolkaskarżący
Banca Popolare di Sondrio s.c.p.aspolkaskarżący
Cerved Credit Management SpAspolkaskarżący
YXosoba_fizycznapozwany
ZWosoba_fizycznapozwany
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta; jest to przepis bezwzględnie obowiązujący.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.

Pomocnicze

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Codice del consumo art. 33 § 1

Kodeks konsumencki (Włochy)

Definicja nieuczciwego warunku umownego.

Codice del consumo art. 36 § 1

Kodeks konsumencki (Włochy)

Nieważność nieuczciwych warunków.

Codice del consumo art. 36 § 3

Kodeks konsumencki (Włochy)

Nieważność działa na korzyść konsumenta i może być stwierdzona z urzędu.

Codice di procedura civile art. 633

Kodeks postępowania cywilnego (Włochy)

Warunki dopuszczalności nakazu zapłaty.

Codice di procedura civile art. 647

Kodeks postępowania cywilnego (Włochy)

Wykonalność nakazu w braku sprzeciwu.

Codice civile art. 2909

Kodeks cywilny (Włochy)

Powaga rzeczy osądzonej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13 jest nadrzędna i nie może być ograniczana przez krajowe przepisy proceduralne dotyczące powagi rzeczy osądzonej, jeśli prowadzi to do naruszenia prawa UE. Zasada skuteczności prawa UE wymaga, aby konsumenci mieli dostęp do skutecznej ochrony sądowej, co obejmuje możliwość zbadania nieuczciwego charakteru warunków umownych nawet po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty, jeśli konsument nie miał świadomości swojego statusu. Obowiązek sądu do zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umownych jest kluczowy dla zapewnienia rzeczywistej równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą.

Odrzucone argumenty

Nakaz zapłaty, który uprawomocnił się bez sprzeciwu, uzyskał powagę rzeczy osądzonej, co wyklucza ponowne badanie warunków umownych. Sąd egzekucyjny jest ograniczony do kontroli formalnej ważności tytułu wykonawczego i nie może badać jego merytorycznej zasadności. Zasada pewności prawa i stabilności stosunków prawnych wymaga poszanowania prawomocnych orzeczeń.

Godne uwagi sformułowania

ochrona konsumenta nie jest absolutna zasada „dorozumianej powagi rzeczy osądzonej” sąd egzekucyjny nie może sprawować kontroli co do istoty nakazu zapłaty brak pewności co do możliwości uznania poręczyciela za konsumenta ochrona przyznana konsumentom przez dyrektywę 93/13

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

K. Jürimäe

prezes_izby

C. Lycourgos

prezes_izby

E. Regan

prezes_izby

S. Rodin

sprawozdawca

I. Jarukaitis

prezes_izby

M. Ilešič

sędzia

J.-C. Bonichot

sędzia

M. Safjan

sędzia

F. Biltgen

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

N. Piçarra

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 93/13 w kontekście krajowych procedur egzekucyjnych i zasady powagi rzeczy osądzonej, szczególnie w przypadkach, gdy konsument nie był świadomy swojego statusu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki włoskiego postępowania egzekucyjnego i zasady powagi rzeczy osądzonej, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych systemów prawnych państw członkowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony konsumentów w postępowaniach egzekucyjnych i konfliktu między zasadą pewności prawa a potrzebą ochrony słabszej strony umowy. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym dla prawników i konsumentów.

Czy prawomocny nakaz zapłaty chroni nieuczciwe klauzule? TSUE mówi: nie zawsze!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI