C-69/21
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że obywatel państwa trzeciego cierpiący na ciężką chorobę i nielegalnie przebywający w UE nie może zostać wydalony, jeśli grozi mu znaczne nasilenie bólu z powodu braku odpowiedniego leczenia w kraju pochodzenia.
Sprawa dotyczyła obywatela Rosji, który w Niderlandach był leczony na rzadką formę raka krwi, w tym marihuaną leczniczą, która nie jest legalna w Rosji. Po oddaleniu wniosku o azyl, wydano decyzję o powrocie. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy przerwanie leczenia i nasilenie bólu, a także prawo do życia prywatnego, mogą stanowić przeszkodę dla wydalenia. Trybunał uznał, że wydalenie jest niedopuszczalne, jeśli grozi znacznym, nieodwracalnym i szybkim nasileniem bólu, które narusza godność ludzką, a także że stan zdrowia i leczenie należy uwzględniać w kontekście prawa do życia prywatnego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/115/WE w sprawie powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich oraz Karty praw podstawowych UE, w szczególności art. 4 (zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania), art. 7 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) oraz art. 19 ust. 2 (ochrona w przypadku usunięcia, wydalenia lub ekstradycji). Sprawa dotyczyła obywatela Rosji, X, który nielegalnie przebywał w Niderlandach i był leczony na ciężką chorobę, w tym marihuaną leczniczą, która nie jest dostępna w Rosji. Po oddaleniu jego wniosku o azyl, wydano decyzję nakazującą powrót. Sąd odsyłający pytał, czy znaczne nasilenie bólu spowodowane przerwaniem leczenia, brak możliwości leczenia w kraju pochodzenia, a także prawo do życia prywatnego, mogą stanowić przeszkodę dla wydalenia. Trybunał (wielka izba) orzekł, że dyrektywa 2008/115 w związku z Kartą praw podstawowych stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót lub podjęciu środka w postaci wydalenia obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę, gdy istnieją poważne i potwierdzone podstawy, by uznać, że w państwie docelowym byłby on narażony na rzeczywiste ryzyko znacznego, nieodwracalnego i szybkiego nasilenia się bólu ze względu na zakaz stosowania w tym państwie jedynego skutecznego leczenia przeciwbólowego. Trybunał podkreślił, że państwo członkowskie nie może ustalić ścisłego terminu, w którym takie nasilenie bólu musiałoby wystąpić, aby mogło to stanowić przeszkodę dla wydalenia. Ponadto, skutki wydalenia dla stanu zdrowia nie mogą być oceniane jedynie pod kątem zdolności do podróży. W kontekście prawa do życia prywatnego, stan zdrowia obywatela i otrzymywane leczenie należy uwzględnić, jednakże wydalenie nie narusza tego prawa, jeśli ryzyko pogorszenia stanu zdrowia nie osiąga progu dotkliwości wymaganego na mocy art. 4 Karty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ryzyko znacznego, nieodwracalnego i szybkiego nasilenia bólu narusza godność ludzką i osiąga próg dotkliwości wymagany na mocy art. 4 Karty.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 5 dyrektywy 2008/115 w związku z art. 4 i 19 ust. 2 Karty stoi na przeszkodzie wydaleniu, jeśli istnieje ryzyko takiego nasilenia bólu, które narusza godność ludzką. Ocena tego ryzyka musi uwzględniać wszystkie okoliczności, w tym dostępność leczenia i jego skuteczność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (X) w zakresie ochrony przed wydaleniem ze względów medycznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X | osoba_fizyczna | skarżący |
| Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid | organ_krajowy | pozwany |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Karta art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania ma charakter bezwzględny i jest ściśle związany z poszanowaniem godności człowieka.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, które obejmuje również prawo do leczenia.
Karta art. 19 ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Ochrona w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji, zakaz narażania na nieludzkie lub poniżające traktowanie.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Państwa członkowskie muszą należycie uwzględniać dobro dziecka, życie rodzinne i stan zdrowia obywatela państwa trzeciego oraz przestrzegać zasady non-refoulement.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 9 ust. 1 lit. a
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Państwa członkowskie przesuwają termin wydalenia, jeżeli miałoby ono naruszać zasadę non-refoulement.
Vreemdelingenwet 2000 art. 64
Ustawa o cudzoziemcach (Niderlandy)
Wydalenie wstrzymuje się do chwili, gdy stan zdrowia cudzoziemca lub członka jego rodziny pozwoli na odbycie podróży.
Pomocnicze
Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 ust. 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Umożliwia państwom członkowskim przyznanie prawa pobytu ze względów humanitarnych lub z innych przyczyn.
Konwencja genewska art. 33 ust. 1
Konwencja dotycząca statusu uchodźców
Zakaz wydalania lub zawracania uchodźcy do kraju, gdzie jego życiu lub wolności zagraża niebezpieczeństwo.
EKPC art. 3
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
EKPC art. 8
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ryzyko znacznego nasilenia bólu z powodu braku leczenia w kraju pochodzenia może stanowić przeszkodę dla wydalenia. Stan zdrowia i otrzymywane leczenie są elementem prawa do życia prywatnego, które należy uwzględnić. Ograniczenia prawa do życia prywatnego muszą być proporcjonalne i uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Pytania prejudycjalne były przedwczesne. Drugie pytanie prejudycjalne nie miało znaczenia dla sprawy. Prawo UE nie nakłada obowiązku wydania dokumentu pobytowego w sytuacji braku możliwości wydalenia ze względów medycznych.
Godne uwagi sformułowania
ryzyko znacznego, nieodwracalnego i szybkiego nasilenia się bólu narusza godność ludzką próg dotkliwości prawo do poszanowania życia prywatnego nie może być ograniczone jedynie do zbadania zdolności do odbycia podróży
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
K. Jürimäe
prezes_izby
C. Lycourgos
sprawozdawca
E. Regan
sędzia
M. Safjan
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
D. Gratsias
prezes_izby
M.L. Arastey Sahún
prezes_izby
S. Rodin
sędzia
F. Biltgen
sędzia
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "ochrona przed wydaleniem ze względów medycznych, interpretacja dyrektywy powrotowej w kontekście praw podstawowych, znaczenie prawa do życia prywatnego w sprawach migracyjnych."
Ograniczenia: Ocena ryzyka nasilenia bólu jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności medycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw człowieka w kontekście polityki migracyjnej, łącząc kwestie medyczne z prawnymi i etycznymi.
“Czy ciężka choroba i ból mogą powstrzymać deportację? TSUE daje odpowiedź.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI