C-689/13
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące procedur odwoławczych w zamówieniach publicznych nie pozwalają na uznanie głównego odwołania za niedopuszczalne bez badania jego istoty, jeśli krajowe przepisy proceduralne nakazują wcześniejsze zbadanie odwołania wzajemnego.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o zamówieniach publicznych i art. 267 TFUE. Włoski sąd administracyjny zapytał, czy jego krajowe przepisy proceduralne, nakazujące pierwszeństwo badania odwołania wzajemnego, są zgodne z prawem UE, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE (wyrok Fastweb). Trybunał stwierdził, że przepisy te są niezgodne z prawem UE, ponieważ mogą uniemożliwić skuteczne badanie odwołania głównego. Ponadto, Trybunał podkreślił, że sądy krajowe ostatniej instancji mają obowiązek zadawać pytania prejudycjalne w przypadku wątpliwości co do prawa UE i stosować wykładnię TSUE, nawet jeśli jest ona sprzeczna z prawem krajowym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez włoski sąd administracyjny (Consiglio di giustizia amministrativa per la Regione siciliana) w związku ze sporem dotyczącym udzielenia zamówienia publicznego na usługi sprzątania i utrzymania terenów zielonych. Oferent, którego oferta nie została wybrana (PFE), zaskarżył decyzję o udzieleniu zamówienia innemu oferentowi (GSA). Wybrany oferent wniósł skargę wzajemną, kwestionując dopuszczalność skargi głównej. Włoskie przepisy proceduralne przewidywały pierwszeństwo badania skargi wzajemnej, co mogło prowadzić do uznania skargi głównej za niedopuszczalną bez badania jej istoty. Sąd odsyłający powołał się na wcześniejsze orzecznictwo TSUE (wyrok Fastweb), które uznało podobne praktyki za niezgodne z dyrektywą 89/665. Sąd zapytał, czy zasady z wyroku Fastweb mają zastosowanie w tej sprawie, biorąc pod uwagę liczbę oferentów i specyfikę postępowania. Ponadto, sąd zapytał o zgodność włoskich przepisów proceduralnych z art. 267 TFUE, w szczególności o obowiązek przekazywania spraw do pełnego składu sądu, gdy izba ma wątpliwości co do wykładni prawa UE, oraz o możliwość lub obowiązek występowania z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 dyrektywy 89/665 stoi na przeszkodzie uznaniu odwołania głównego za niedopuszczalne na podstawie krajowych przepisów proceduralnych nakazujących pierwszeństwo badania odwołania wzajemnego, bez badania co do istoty sprawy. Trybunał podkreślił, że zasada ta ma zastosowanie niezależnie od liczby oferentów i specyfiki postępowania. W odniesieniu do art. 267 TFUE, Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe nie mogą ograniczać możliwości lub obowiązku sądów ostatniej instancji do występowania z pytaniami prejudycjalnymi. Sądy te są zobowiązane do zapewnienia pełnej skuteczności prawa Unii i stosowania wykładni TSUE, nawet jeśli jest ona sprzeczna z prawem krajowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Takie przepisy krajowe stoją na przeszkodzie uznaniu głównego odwołania za niedopuszczalne bez badania jego istoty.
Uzasadnienie
Przepisy dyrektywy 89/665 wymagają, aby procedury odwoławcze były skuteczne i dostępne dla każdego podmiotu, który ma interes w uzyskaniu zamówienia i poniósł szkodę. Uznanie głównego odwołania za niedopuszczalne na podstawie odwołania wzajemnego, bez badania co do istoty, narusza te wymogi, ponieważ może uniemożliwić skuteczne dochodzenie roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w postępowaniu głównym, poprzez zapewnienie badania jego odwołania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Puligienica Facility Esco SpA (PFE) | spolka | skarżący |
| Airgest SpA | spolka | pozwany |
| Gestione Servizi Ambientali Srl (GSA) | spolka | interwenient |
| Zenith Services Group Srl (ZS) | spolka | interwenient |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Procedury odwoławcze muszą być skuteczne i dostępne dla każdego podmiotu z interesem w uzyskaniu zamówienia, który poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia prawa UE lub przepisów krajowych transponujących to prawo. Odwołanie wzajemne nie może prowadzić do odrzucenia odwołania głównego bez badania co do istoty.
Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 3
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedur odwoławczych przynajmniej dla każdego podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku domniemanego naruszenia.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ustanawia system współpracy sądowej między sądami krajowymi a TSUE w zakresie wykładni i ważności prawa UE. Sądy ostatniej instancji mają obowiązek zwracać się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi. Krajowe przepisy proceduralne nie mogą ograniczać tego obowiązku ani prawa do zadawania pytań.
Pomocnicze
Dyrektywa 89/665/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 89/665/EWG
Państwa członkowskie zapewnią wprowadzenie do procedur odwoławczych odpowiednich środków obejmujących prawo do uchylenia lub doprowadzenia do uchylenia bezprawnych decyzji.
codice del processo amministrativo art. 99 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego (Włochy)
Przepis proceduralny, który nakazuje izbie sądu ostatniej instancji przekazanie sprawy do pełnego składu, jeśli nie zgadza się z zasadą prawną sformułowaną przez pełny skład. Trybunał uznał, że przepis ten, w interpretacji prowadzącej do ograniczenia możliwości zadawania pytań prejudycjalnych, jest sprzeczny z art. 267 TFUE.
codice del processo amministrativo art. 42 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego (Włochy)
Pozwala stronie pozwanej i interwenientom na składanie wniosków związanych z żądaniem głównym w drodze skargi wzajemnej.
codice del processo amministrativo art. 100
Kodeks postępowania administracyjnego (Włochy)
Reguluje odwołania od orzeczeń regionalnych sądów administracyjnych do Rady Stanu, z uwzględnieniem kompetencji Rady Sądownictwa Administracyjnego dla Sycylii.
Dekret ustawodawczy nr 373 z dnia 24 grudnia 2003 r. art. 1 § 2
Stanowi, że izby Rady Sądownictwa Administracyjnego dla Sycylii są delegaturami Rady Stanu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dyrektywy 89/665 wymagają skutecznych procedur odwoławczych, co jest naruszone przez krajowe przepisy proceduralne nakazujące pierwszeństwo badania odwołania wzajemnego. Art. 267 TFUE gwarantuje sądom ostatniej instancji prawo i obowiązek zadawania pytań prejudycjalnych, a krajowe przepisy proceduralne nie mogą tego ograniczać. Sądy krajowe są zobowiązane do zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE i stosowania wykładni TSUE, nawet jeśli jest ona sprzeczna z prawem krajowym.
Godne uwagi sformułowania
zasada pierwszeństwa przepisów prawa Unii zasada prawna sformułowana orzeczeniem pełnego składu naczelnego sądu administracyjnego państwa członkowskiego obowiązek izby rozpatrującej kwestię dotyczącą prawa Unii przekazania jej do rozpoznania pełnemu składowi, w przypadku opinii odmiennej od opinii wyrażonej w rozstrzygnięciu pełnego składu sądu możliwość lub obowiązek wystąpienia przez izbę z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym do Trybunału skarga wzajemna kwalifikowana jako „wyłączna”, względnie „paraliżująca” skuteczność (effet utile) art. 267 TFUE zostałaby osłabiona, gdyby sąd krajowy natrafiał na przeszkodę uniemożliwiającą natychmiastowe stosowanie prawa Unii
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
prezes_izby
M. Ilešič
prezes_izby
T. von Danwitz
prezes_izby
J.L. da Cruz Vilaça
prezes_izby
D. Šváby
prezes_izby
F. Biltgen
prezes_izby
A. Rosas
sędzia
E. Juhász
sprawozdawca
A. Borg Barthet
sędzia
J. Malenovský
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
C. Vajda
sędzia
S. Rodin
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy o zamówieniach publicznych dotyczących procedur odwoławczych oraz stosowania art. 267 TFUE przez sądy krajowe ostatniej instancji w kontekście kolizji z prawem krajowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej we włoskim prawie administracyjnym, ale zasady dotyczące prawa UE są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prawa UE: pierwszeństwa prawa UE i roli sądów krajowych w jego stosowaniu, co jest kluczowe dla praktyków prawa zamówień publicznych i prawa UE.
“Czy krajowe przepisy proceduralne mogą blokować dostęp do wymiaru sprawiedliwości w UE? TSUE odpowiada: Nie!”
Sektor
zamówienia publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI