C-688/15 i C-109/16
Podsumowanie
Środki wpłacone na subskrypcję papierów wartościowych, które nie zostały wyemitowane z powodu upadłości banku, podlegają ochronie zarówno jako depozyty, jak i inwestycje.
Sprawa dotyczyła środków wpłaconych przez osoby fizyczne na subskrypcję akcji i obligacji banku Snoras, które nie zostały ostatecznie wyemitowane z powodu upadłości banku. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy środki te podlegają ochronie w ramach systemów gwarancji depozytów (dyrektywa 94/19/WE) lub systemów rekompensat dla inwestorów (dyrektywa 97/9/WE). Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że środki te podlegają ochronie w ramach obu systemów, uznając je za depozyty w rozumieniu dyrektywy 94/19/WE (jako wynik sytuacji przejściowych w ramach normalnych operacji bankowych) oraz za środki objęte ochroną inwestorów w rozumieniu dyrektywy 97/9/WE (jako wynik usług inwestycyjnych świadczonych przez bank).
Sprawa C-688/15 i C-109/16 dotyczyła wykładni dyrektyw 94/19/WE (systemy gwarancji depozytów) i 97/9/WE (systemy rekompensat dla inwestorów) w kontekście środków wpłaconych przez osoby fizyczne na subskrypcję przyszłych papierów wartościowych (akcji i obligacji) banku Snoras. Bank zbankrutował przed wyemitowaniem tych papierów, pozostawiając klientów bez środków i bez papierów wartościowych. Sądy litewskie zwróciły się do TSUE z pytaniami, czy środki te mogą być uznane za depozyty lub inwestycje podlegające ochronie. Trybunał orzekł, że środki te podlegają ochronie w ramach obu dyrektyw. Uznano, że wpłaty te stanowią 'depozyty' w rozumieniu dyrektywy 94/19/WE, ponieważ wynikają z 'sytuacji przejściowych w ramach normalnych operacji bankowych', nawet jeśli bank był emitentem papierów wartościowych. Ponadto, bank świadczył usługi inwestycyjne (realizacja zleceń w imieniu klienta) w rozumieniu dyrektywy MiFID, co kwalifikowało środki jako objęte ochroną inwestorów zgodnie z dyrektywą 97/9/WE. Trybunał wyjaśnił również, że w przypadku zbiegu obu systemów ochrony, to poszkodowani mają prawo wyboru systemu, z którego chcą skorzystać, a przedsiębiorstwo publiczne odpowiedzialne za systemy gwarancji może być bezpośrednio zobowiązane do wypłaty odszkodowania na podstawie przepisów dyrektyw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, środki te podlegają ochronie jako należność wynikająca z sytuacji przejściowych w ramach normalnych operacji bankowych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że subskrypcja papierów wartościowych przez klientów stanowi normalną operację bankową, a środki wpłacone na ten cel znajdują się w sytuacji przejściowej. Nawet jeśli instytucja kredytowa jest emitentem papierów, nie wyklucza to kwalifikacji jako depozyt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
poszkodowani inwestorzy/deponenci (prawo wyboru systemu ochrony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agnieška Anisimovienė i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| bankas „Snoras” AB | spolka | pozwany (w likwidacji) |
| „Indėlių ir investicijų draudimas” VĮ | organ_krajowy | pozwany (przedsiębiorstwo publiczne) |
| bankas „Finasta” AB | spolka | interwenient |
| Alvydas Raišelis | osoba_fizyczna | skarżący |
| Rząd litewski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
Dyrektywa 94/19/WE art. 1 § pkt 1
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Definicja 'depozytu' obejmuje należność wynikającą z wpłat pozostawionych na koncie lub z sytuacji przejściowych w ramach normalnych operacji bankowych, które instytucja kredytowa powinna spłacić, jak też wierzytelności, które instytucja kredytowa gwarantuje przez wystawienie dłużnego papieru wartościowego.
Dyrektywa 94/19/WE art. 7 § ust. 1
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Dyrektywa 94/19/WE art. 8 § ust. 3
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Dyrektywa 97/9/WE art. 1 § ust. 1
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Definicja 'przedsiębiorstwa inwestycyjnego' odsyła do dyrektywy MiFID.
Dyrektywa 97/9/WE art. 1 § ust. 4
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Definicja 'inwestora' jako osoby, która powierzyła swoje środki finansowe lub instrumenty, w ramach operacji inwestycyjnych, przedsiębiorstwu inwestycyjnemu.
Dyrektywa 97/9/WE art. 2 § ust. 2 akapit drugi tiret pierwsze
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Ochrona musi zostać zapewniona w odniesieniu do roszczeń wynikających z niezdolności przedsiębiorstwa inwestycyjnego do zwrotu inwestorom środków finansowych należnych im bądź należących do nich i posiadanych w ich imieniu w związku z operacjami inwestycyjnymi.
Dyrektywa 97/9/WE art. 2 § ust. 3
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
W przypadku zbiegu systemów gwarancji depozytów i rekompensat dla inwestorów, państwo członkowskie decyduje o zaliczeniu roszczenia do jednego z systemów; żadne roszczenie nie może być przedmiotem podwójnej rekompensaty.
Ustawa o gwarancji depozytów i rekompensatach dla inwestorów art. 2 § ust. 3
Indėlių ir įsipareigojimų investuotojams draudimo įstatymas (Ustawa o ubezpieczeniu depozytów i obowiązkach wobec inwestorów)
Definicja 'deponent'.
Ustawa o gwarancji depozytów i rekompensatach dla inwestorów art. 2 § ust. 4
Indėlių ir įsipareigojimų investuotojams draudimo įstatymas (Ustawa o ubezpieczeniu depozytów i obowiązkach wobec inwestorów)
Definicja 'depozyt'.
Ustawa o gwarancji depozytów i rekompensatach dla inwestorów art. 2 § ust. 11
Indėlių ir įsipareigojimų investuotojams draudimo įstatymas (Ustawa o ubezpieczeniu depozytów i obowiązkach wobec inwestorów)
Definicja 'inwestor'.
Ustawa o gwarancji depozytów i rekompensatach dla inwestorów art. 2 § ust. 12
Indėlių ir įsipareigojimų investuotojams draudimo įstatymas (Ustawa o ubezpieczeniu depozytów i obowiązkach wobec inwestorów)
Definicja 'obowiązki względem inwestora'.
Ustawa o gwarancji depozytów i rekompensatach dla inwestorów art. 3 § ust. 1 i 4
Indėlių ir įsipareigojimų investuotojams draudimo įstatymas (Ustawa o ubezpieczeniu depozytów i obowiązkach wobec inwestorów)
Zakres ubezpieczenia depozytów i wyłączenie dłużnych papierów wartościowych.
Pomocnicze
Dyrektywa MiFID art. 4 § ust. 1 pkt 1
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Definicja 'przedsiębiorstwa inwestycyjnego'.
Dyrektywa MiFID art. 4 § ust. 1 pkt 2
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Definicja 'usług i działalności inwestycyjnej' odsyła do sekcji A załącznika I i instrumentów z sekcji C.
Dyrektywa MiFID art. 69
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Dyrektywa 2006/48 art. 4 § ust. 1
Dyrektywa 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe
Definicja instytucji kredytowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki wpłacone na subskrypcję papierów wartościowych, które nie zostały wyemitowane, stanowią depozyty w rozumieniu dyrektywy 94/19/WE, gdyż wynikają z normalnych operacji bankowych i sytuacji przejściowych. Środki te podlegają ochronie jako inwestycje, ponieważ bank świadczył usługi inwestycyjne (realizacja zleceń w imieniu klienta) w rozumieniu dyrektywy MiFID. Brak emisji papierów wartościowych i upadłość banku oznaczają niemożność zwrotu środków, co jest objęte ochroną inwestorów. W przypadku zbiegu ochrony depozytów i inwestorów, poszkodowany ma prawo wyboru systemu ochrony. Jednostki mogą bezpośrednio powoływać się na przepisy dyrektyw wobec przedsiębiorstwa publicznego odpowiedzialnego za systemy gwarancji.
Odrzucone argumenty
Środki wpłacone na subskrypcję papierów wartościowych nie są depozytami, ponieważ nie zostały wpłacone na rachunek bankowy w rozumieniu dyrektywy 94/19/WE. Bank, będąc emitentem papierów wartościowych, nie świadczył usług inwestycyjnych w rozumieniu dyrektywy MiFID. Roszczenia wynikają z ryzyka inwestycyjnego (upadłość emitenta), przed którym dyrektywa 97/9/WE nie chroni. Sąd krajowy powinien samodzielnie zdecydować o zastosowaniu jednego z systemów ochrony w przypadku zbiegu. Akcje nie podlegają ochronie w ramach dyrektywy 94/19/WE.
Godne uwagi sformułowania
środki finansowe należne im bądź należące do nich i posiadane w ich imieniu w związku z operacjami inwestycyjnymi sytuacje przejściowe w ramach normalnych operacji bankowych realizacja zleceń w imieniu klientów nie mogą być przedmiotem podwójnej rekompensaty przedsiębiorstwo publiczne odpowiedzialne w państwie członkowskim za systemy gwarancji depozytów i rekompensat dla inwestorów
Skład orzekający
J.L. da Cruz Vilaça
prezes izby
A. Tizzano
wiceprezes Trybunału
E. Levits
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
M. Berger
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących ochrony środków finansowych klientów banków i instytucji inwestycyjnych w przypadku upadłości tych instytucji, zwłaszcza gdy środki te zostały wpłacone na subskrypcję papierów wartościowych, które nie zostały ostatecznie wyemitowane. Określenie zakresu ochrony depozytów i inwestorów oraz prawa wyboru systemu ochrony przez poszkodowanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wpłat na subskrypcję papierów wartościowych, które nie zostały wyemitowane. Ochrona akcji w ramach dyrektywy 94/19/WE jest wykluczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony środków finansowych w przypadku upadłości banku, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu osób. Wykładnia przepisów UE w tym zakresie jest kluczowa dla bezpieczeństwa finansowego obywateli.
“Upadłość banku nie oznacza utraty wszystkich pieniędzy: TSUE rozszerza ochronę depozytów i inwestycji!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI