C-684/20 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-06-16
cjeuprawo_ue_ogolneinstytucje UEWysokatrybunal
Brexitmandat rzecznika generalnegokontrola sądowaniedopuszczalność skargideklaracjaprzedstawiciele rządów państw członkowskichTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie od postanowienia Sądu, które odrzuciło skargę o stwierdzenie nieważności deklaracji dotyczącej wygaśnięcia mandatu rzecznika generalnego po Brexicie, uznając, że deklaracja ta nie jest aktem instytucji UE podlegającym kontroli sądowej.

Eleanor Sharpston, była rzecznik generalna, wniosła odwołanie od postanowienia Sądu, który odrzucił jej skargę o stwierdzenie nieważności deklaracji konferencji przedstawicieli rządów państw członkowskich dotyczącej wygaśnięcia jej mandatu po Brexicie. Skarżąca argumentowała, że deklaracja ta, mimo iż nie jest aktem instytucji UE, powinna podlegać kontroli sądowej ze względu na jej skutki prawne. Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie, potwierdzając stanowisko Sądu, że akty przyjęte przez przedstawicieli rządów państw członkowskich, działających we własnym imieniu, nie podlegają kontroli sądowej na podstawie art. 263 TFUE, niezależnie od ich skutków.

Sprawa dotyczy odwołania Eleanor Sharpston od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które odrzuciło jej skargę o stwierdzenie częściowej nieważności deklaracji konferencji przedstawicieli rządów państw członkowskich z dnia 29 stycznia 2020 r. Deklaracja ta dotyczyła skutków wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej dla rzeczników generalnych Trybunału Sprawiedliwości, w szczególności wygaśnięcia mandatu E. Sharpston. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że deklaracja nie została przyjęta przez Radę ani inną instytucję UE, lecz przez przedstawicieli rządów państw członkowskich działających we własnym imieniu, a takie akty nie podlegają kontroli sądowej na podstawie art. 263 TFUE. Wnosząca odwołanie zarzuciła Sądowi naruszenie prawa, argumentując, że zakres stosowania art. 263 TFUE powinien być interpretowany szeroko, a akty wywierające skutki prawne w porządku prawnym Unii powinny podlegać kontroli sądowej. Podniosła również, że Sąd błędnie nie rozróżnił decyzji o mianowaniu od decyzji o stwierdzeniu wakatu oraz że naruszono zasadę audi alteram partem. Trybunał Sprawiedliwości, działając w trybie uproszczonym (art. 181 regulaminu postępowania), oddalił odwołanie. Potwierdził, że akty przyjęte przez przedstawicieli rządów państw członkowskich, działających we własnym imieniu, nie podlegają kontroli sądowej na podstawie art. 263 TFUE, niezależnie od ich skutków prawnych. Podkreślił, że sporna deklaracja stwierdzała jedynie skutki wynikające z wystąpienia Zjednoczonego Królestwa, które nieuchronnie prowadziły do wygaśnięcia mandatu. Trybunał uznał, że Sąd prawidłowo stwierdził brak swojej właściwości do oceny zgodności z prawem deklaracji, która nie jest aktem instytucji UE. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych przy wydawaniu postanowienia wiceprezesa Trybunału zostały uznane za niedopuszczalne, ponieważ postanowienie to nie było przedmiotem odwołania. W konsekwencji odwołanie zostało w części odrzucone jako oczywiście niedopuszczalne, a w części oddalone jako oczywiście bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, akty przyjęte przez przedstawicieli rządów państw członkowskich, którzy nie działają w charakterze członków Rady, lecz w charakterze przedstawicieli swoich rządów i którzy w ten sposób wspólnie wykonują kompetencje państw członkowskich, nie podlegają kontroli zgodności z prawem sprawowanej przez sądy Unii.

Uzasadnienie

Trybunał powołuje się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym kryterium decydującym o wyłączeniu właściwości sądów Unii jest autor aktu, a nie jego skutki prawne. Zakres art. 263 TFUE jest ograniczony do aktów prawa Unii przyjętych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Deklaracja konferencji przedstawicieli rządów państw członkowskich nie jest takim aktem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odwolanie

Strona wygrywająca

Rada Unii Europejskiej i konferencja przedstawicieli rządów państw członkowskich

Strony

NazwaTypRola
Eleanor Sharpstonosoba_fizycznawnosząca_odwołanie
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uepozwany
konferencja przedstawicieli rządów państw członkowskichinnepozwany

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakres stosowania art. 263 TFUE jest ograniczony do aktów prawa Unii przyjętych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Akty przyjęte przez przedstawicieli rządów państw członkowskich, działających we własnym imieniu, nie podlegają kontroli sądowej.

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 56

Reguluje postępowanie odwoławcze przed Trybunałem.

Regulamin postępowania przed Trybunałem art. 181

Umożliwia odrzucenie lub oddalenie odwołania w formie postanowienia z uzasadnieniem, jeżeli jest ono oczywiście niedopuszczalne lub oczywiście bezzasadne.

Pomocnicze

TFUE art. 253

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Akt dotyczący mianowania sędziów i rzeczników generalnych Trybunału jest przyjmowany za wspólnym porozumieniem przez rządy państw członkowskich.

TFUE art. 50 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Traktaty przestają mieć zastosowanie do państwa członkowskiego od dnia jego wystąpienia z Unii.

Regulamin postępowania przed Trybunałem art. 137

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w postanowieniu kończącym postępowanie.

Regulamin postępowania przed Trybunałem art. 184 § 1

Stosuje się do postępowania odwoławczego.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Deklaracja konferencji przedstawicieli rządów państw członkowskich nie jest aktem instytucji UE podlegającym kontroli sądowej na podstawie art. 263 TFUE. Kryterium decydującym o właściwości sądów Unii jest autor aktu, a nie jego skutki prawne. Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE nieuchronnie prowadziło do wygaśnięcia mandatu rzecznika generalnego związanego z tym państwem.

Odrzucone argumenty

Sąd naruszył prawo, odrzucając skargę jako niedopuszczalną, ponieważ nie była ona skierowana przeciwko aktowi przyjętemu przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii. Zakres stosowania art. 263 TFUE należy interpretować szeroko. Sąd powinien był uznać swoją właściwość do oceny zgodności z prawem spornej deklaracji. Sąd popełnił błąd, nie dokonując rozróżnienia między decyzją o mianowaniu a decyzją o wakacie. Sąd niesłusznie nadał walor precedensu postanowieniu wiceprezesa Trybunału. Sąd naruszył zasadę audi alteram partem.

Godne uwagi sformułowania

aktywną rolę w procesie ustalania wcześniejszego wygaśnięcia jej mandatu nie można uznać, iż sporna deklaracja wywołuje niekorzystne skutki prawne po stronie wnoszącej odwołanie nie jest możliwe, bez wypaczenia jasnej treści art. 263 TFUE, uwzględnienie argumentów podniesionych przez wnoszącą odwołanie

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

sprawozdawca

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej nad aktami przyjmowanymi przez przedstawicieli rządów państw członkowskich w kontekście art. 263 TFUE oraz skutków prawnych Brexitu dla instytucji UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Brexitem i aktami przyjmowanymi przez przedstawicieli rządów państw członkowskich poza formalnymi procedurami instytucjonalnymi UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolą sądową aktów w prawie UE oraz konsekwencji Brexitu dla instytucji unijnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie UE.

Brexit i wygasły mandat: Czy decyzje rządów państw członkowskich są poza kontrolą sądów UE?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI