C-683/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że ochrona prawnoautorska nie przysługuje wzorom odzieży jedynie z powodu ich estetycznego wyglądu, jeśli nie spełniają one wymogów oryginalności jako własnej twórczości intelektualnej.
Sprawa dotyczyła możliwości ochrony prawnoautorskiej wzorów odzieży, które poza funkcją użytkową, posiadają specyficzny efekt wizualny. Sąd odsyłający z Portugalii pytał, czy estetyczny wygląd może być wystarczającą przesłanką do objęcia wzorów ochroną prawnoautorską na gruncie dyrektywy 2001/29/WE. Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że pojęcie 'utworu' wymaga oryginalności rozumianej jako własna twórczość intelektualna autora, a sam estetyczny efekt wizualny, będący subiektywnym doznaniem, nie jest wystarczający do przyznania takiej ochrony.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/29/WE w sprawie ochrony prawnoautorskiej. Spór toczył się między portugalskimi spółkami Cofemel i G-Star, zajmującymi się produkcją odzieży. G-Star dochodził ochrony prawnoautorskiej dla swoich wzorów odzieży (spodnie ARC, bluza i T-shirt ROWDY), twierdząc, że stanowią one przejaw oryginalnej twórczości intelektualnej. Cofemel kwestionował tę możliwość, wskazując, że wzory te nie mogą być uznane za 'utwory' w rozumieniu prawa autorskiego. Sąd odsyłający, Supremo Tribunal de Justiça, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy krajowe przepisy przyznające ochronę prawnoautorską wzorom odzieży ze względu na ich estetyczny wygląd są zgodne z prawem Unii. Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że pojęcie 'utworu' w prawie Unii wymaga spełnienia dwóch kumulatywnych przesłanek: oryginalności (własna twórczość intelektualna autora) oraz możliwości identyfikacji przedmiotu z wystarczającym stopniem precyzji i obiektywności. Podkreślono, że choć wzory mogą być chronione odrębnie (np. jako wzory przemysłowe), to ochrona prawnoautorska wymaga spełnienia kryteriów oryginalności właściwych dla utworów. Trybunał stwierdził, że sam swoisty i odróżniający z estetycznego punktu widzenia efekt wizualny wzoru odzieży nie jest wystarczający do uznania go za 'utwór' w rozumieniu dyrektywy 2001/29/WE, ponieważ nie gwarantuje on, że przedmiot ten stanowi wyraz swobodnych i twórczych wyborów autora. W konsekwencji, ochrona prawnoautorska nie może być przyznawana jedynie na podstawie estetycznego wyglądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona prawnoautorska nie może być przyznana wzorom odzieży jedynie z powodu ich estetycznego wyglądu.
Uzasadnienie
Pojęcie 'utworu' w prawie Unii wymaga oryginalności rozumianej jako własna twórczość intelektualna autora, przejawiająca się w swobodnych i twórczych wyborach. Sam estetyczny efekt wizualny, będący subiektywnym doznaniem, nie spełnia tego wymogu, ponieważ nie gwarantuje obiektywnej identyfikowalności ani nie odzwierciedla swobody twórczej autora.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Cofemel – Sociedade de Vestuário SA | spolka | skarżący |
| G-Star Raw CV | spolka | pozwany |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 2001/29/WE art. 2 § lit. a)
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Pojęcie 'utworu' wymaga oryginalności (własna twórczość intelektualna autora) i możliwości obiektywnej identyfikacji. Sam estetyczny wygląd nie jest wystarczający.
Kodeks prawa autorskiego (PT) art. 2 § ust. 1 lit. i)
Kodeks prawa autorskiego i praw pokrewnych (Portugalia)
Przepis ten został poddany wykładni w kontekście prawa UE.
Pomocnicze
Konwencja berneńska art. 2 § ust. 7
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych
Traktat WIPO art. 1 § ust. 4
Traktat WIPO o prawie autorskim
Dyrektywa 98/71/WE art. 17
Dyrektywa 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawniej ochrony wzorów
Rozporządzenie nr 6/2002 art. 96 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 6/2002 Rady z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona prawnoautorska wymaga oryginalności jako własnej twórczości intelektualnej, a nie tylko estetycznego wyglądu. Pojęcie 'utworu' musi być interpretowane jednolicie w prawie UE, a estetyczny efekt jest subiektywny i nie spełnia wymogu obiektywnej identyfikowalności. Ochrona wzorów i ochrona prawnoautorska służą różnym celom i podlegają odrębnym systemom, choć mogą się kumulować pod pewnymi warunkami.
Odrzucone argumenty
Estetyczny wygląd wzorów odzieży, poza ich celem użytkowym, powinien być wystarczający do przyznania ochrony prawnoautorskiej. Krajowe przepisy przyznające ochronę na podstawie oceny artystycznego charakteru wzorów są zgodne z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „utworu” stanowi [...] autonomicznym pojęciem prawa Unii, które należy interpretować i stosować w sposób jednolity aby przedmiot można było uznać za oryginalny, konieczne i zarazem wystarczające jest to, by stanowił on odzwierciedlenie osobowości autora, przejawiające się w jego swobodnych i twórczych wyborach efekt wizualny [...] stanowi rezultat subiektywnego z natury rzeczy doznania piękna okoliczność, że wzory takie jak wzory odzieży [...] wywołują poza realizowanym przez nie celem użytkowym swoisty i odróżniający je z estetycznego punktu widzenia efekt wizualny, nie może uzasadniać zakwalifikowania takich wzorów jako „utworów” w rozumieniu dyrektywy 2001/29.
Skład orzekający
A. Prechal
prezes izby
F. Biltgen
sędzia
J. Malenovský
sprawozdawca
C.G. Fernlund
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów oryginalności dla ochrony prawnoautorskiej utworów, w tym wzorów odzieży, oraz rozróżnienie między ochroną prawnoautorską a ochroną wzorów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji prawa UE w kontekście ochrony wzorów odzieży; wymaga analizy konkretnych przepisów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy mody i sztuki, co czyni ją interesującą dla szerszej publiczności. Wyjaśnia, kiedy ubrania mogą być chronione prawem autorskim, co ma praktyczne znaczenie dla projektantów i firm.
“Czy Twoje ubrania mogą być dziełem sztuki chronionym prawem autorskim? TSUE wyjaśnia.”
Sektor
moda
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI