C-682/23

Trybunał Sprawiedliwości2025-10-23
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnych i handlowychWysokatrybunal
jurysdykcjaklauzula prorogacyjnaklauzula jurysdykcyjnacesja wierzytelnościrozporządzenie Bruksela I biswspółpraca sądowaprawo cywilneprawo handlowepewność prawa

Podsumowanie

TSUE orzekł, że cesjonariusz wierzytelności może powołać się na klauzulę jurysdykcyjną zawartą w umowie, nawet bez zgody dłużnika, jeśli prawo krajowe przenosi związane z wierzytelnością prawa, chyba że strony inaczej postanowiły.

Sprawa dotyczyła możliwości powołania się przez cesjonariusza wierzytelności na klauzulę jurysdykcyjną zawartą w umowie o podwykonawstwo. Sąd apelacyjny w Klużu zapytał TSUE, czy cesjonariusz może dochodzić wierzytelności przed sądem wskazanym w klauzuli, nawet jeśli dłużnik nie wyraził na to zgody, a prawo krajowe (polskie) przenosi związane z wierzytelnością prawa. TSUE stwierdził, że cesjonariusz może powołać się na klauzulę na tych samych warunkach co cedent, chyba że strony inaczej postanowiły, co zapewnia pewność prawa i nie stawia dłużnika w gorszej sytuacji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis w sprawie sporu między E.B. sp. z o.o. a K.P. sp. z o.o. E.B. nabyła od E. S.A. wierzytelność odszkodowawczą od K.P., wynikającą z umowy o podwykonawstwo, która zawierała klauzulę prorogacyjną. E.B. dochodziła tej wierzytelności przed sądem rumuńskim, powołując się na klauzulę prorogacyjną. K.P. podniosła zarzut braku jurysdykcji, argumentując, że E.B. jako osoba trzecia nie może powoływać się na klauzulę, na którą nie wyraziła zgody. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy cesjonariusz może powołać się na klauzulę jurysdykcyjną wobec dłużnika, jeśli prawo krajowe (polskie) przenosi związane z wierzytelnością prawa, oraz czy sprzeciw dłużnika lub potrzeba nowej zgody mają znaczenie. Trybunał orzekł, że art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis należy interpretować w ten sposób, że osoba trzecia jako cesjonariusz wierzytelności może powołać się na klauzulę jurysdykcyjną wobec pierwotnego kontrahenta na takich samych warunkach, na jakich druga strona umowy mogłaby się na nią powoływać, nawet bez zgody dłużnika, jeśli prawo krajowe przenosi związane z wierzytelnością prawa, chyba że strony wyraźnie uzgodniły inaczej. Celem jest zapewnienie pewności prawa i uniknięcie sytuacji, w której dłużnik znalazłby się w gorszej sytuacji po cesji wierzytelności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, cesjonariusz może powołać się na klauzulę jurysdykcyjną na takich samych warunkach, na jakich druga pierwotna strona umowy mogłaby się na nią powoływać wobec tego kontrahenta, nawet bez zgody dłużnika, chyba że strony wyraźnie uzgodniły inaczej.

Uzasadnienie

TSUE oparł się na celu rozporządzenia Bruksela I bis, jakim jest pewność prawa i przewidywalność jurysdykcji. Stwierdził, że cesja wierzytelności nie powinna stawiać dłużnika w gorszej sytuacji niż przed cesją. Klauzula jurysdykcyjna powinna być stosowana, jeśli prawo krajowe przenosi związane z wierzytelnością prawa, a strony nie postanowiły inaczej, co zapewnia spójność i ochronę prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

cesjonariusz (E.B. sp. z o.o.)

Strony

NazwaTypRola
E.B. sp. z o.o.spolkaskarżący
K.P. sp. z o.o.spolkapozwany
E. S.A.spolkainna strona postępowania
E. PL.spolkainna strona postępowania
Rząd szwajcarskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Klauzula jurysdykcyjna zawarta w umowie może być skutecznie powołana przez cesjonariusza wierzytelności wynikającej z tej umowy wobec pierwotnego dłużnika, na tych samych warunkach, na jakich druga pierwotna strona umowy mogłaby się na nią powoływać, nawet bez zgody dłużnika, jeśli prawo krajowe przenosi związane z wierzytelnością prawa, chyba że strony wyraźnie uzgodniły inaczej.

k.c. art. 509 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Cesja wierzytelności powoduje przeniesienie nie tylko wierzytelności, lecz również praw z nią związanych, w tym prawa do powołania się na klauzulę jurysdykcyjną.

Pomocnicze

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 5 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Rozporządzenie Bruksela I art. 23 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

rumuński kodeks postępowania cywilnego art. 1068 § 1

Legea nr. 134/2010 privind Codul de procedură civilă

rumuński kodeks postępowania cywilnego art. 1071 § 1

Legea nr. 134/2010 privind Codul de procedură civilă

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cesjonariusz wierzytelności, zgodnie z polskim prawem cywilnym, nabywa nie tylko wierzytelność, ale także związane z nią prawa, w tym prawo do powołania się na klauzulę jurysdykcyjną. Stosowanie klauzuli jurysdykcyjnej przez cesjonariusza zapewnia pewność prawa i nie stawia dłużnika w gorszej sytuacji niż przed cesją. Cel rozporządzenia Bruksela I bis zakłada przewidywalność jurysdykcji i ochronę prawną stron.

Odrzucone argumenty

Klauzula jurysdykcyjna ma charakter osobisty i może być stosowana tylko między pierwotnymi stronami umowy. Osoba trzecia (cesjonariusz) nie może powoływać się na klauzulę bez zgody dłużnika. Konieczność ponownego uzgodnienia jurysdykcji między cesjonariuszem a dłużnikiem.

Godne uwagi sformułowania

klauzula prorogacyjna może wywoływać skutki wyłącznie w stosunkach między stronami, które porozumiały się w przedmiocie zawarcia tej umowy osoba trzecia względem umowy, w której zamieszczono klauzulę prorogacyjną, powinna zatem mieć możliwość powołania się na tę klauzulę w stosunku do pierwotnej strony tej umowy na takich samych warunkach, na jakich ta pierwotna strona umowy mogłaby się wobec niej powołać aby wspierać te cele, w szczególności cel pewności prawa, należy wzmocnić ochronę prawną osób zamieszkałych na terytorium Unii Europejskiej lub mających tam siedziby, umożliwiając jednocześnie powodowi łatwe zidentyfikowanie sądu, przed który może on wytoczyć powództwo, a pozwanemu – racjonalne przewidzenie, przed który sąd może on zostać pozwany dłużnik scedowanej wierzytelności, będący pierwotnym kontrahentem cedenta, powinien co do zasady pozostać związany tą klauzulą

Skład orzekający

I. Ziemele

prezes

A. Kumin

sprawozdawca

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście cesji wierzytelności i klauzul jurysdykcyjnych, stosowanie prawa krajowego do praw związanych z wierzytelnością."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cesji wierzytelności i stosowania klauzuli jurysdykcyjnej, z uwzględnieniem prawa krajowego. Wymaga analizy, czy strony wyraźnie nie wyłączyły możliwości powołania się na klauzulę w przypadku cesji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów UE w kontekście transgranicznych umów i cesji wierzytelności, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem handlowym i międzynarodowym. Wyjaśnia, jak klauzule jurysdykcyjne przechodzą na cesjonariuszy.

Czy cesjonariusz wierzytelności może pozwać dłużnika przed sądem wskazanym w umowie, nawet bez jego zgody? TSUE wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI