C-68/26 PPU
Podsumowanie
Postanowienie Trybunału (piąta izba) z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie C-68/26 PPU dotyczyło pytania prejudycjalnego Sofiyski gradski sad (sąd dla miasta Sofii, Bułgaria) w związku z postępowaniem karnym przeciwko DK. Sąd odsyłający zapytał, czy prawo Unii Europejskiej, w szczególności art. 8 ust. 1 i 2 dyrektywy 2016/343 w sprawie domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie, a także Karta praw podstawowych i zasada proporcjonalności, stoją na przeszkodzie bułgarskim przepisom pozwalającym na tymczasowe aresztowanie oskarżonego w celu zagwarantowania mu prawa do obecności na rozprawie, nawet jeśli oskarżony skorzystał z możliwości niestawiennictwa. Trybunał, rozpoznając sprawę w pilnym trybie prejudycjalnym, stwierdził, że dyrektywa 2016/343 ustanawia jedynie normy minimalne i nie reguluje kwestii aresztowania w celu zapewnienia obecności na rozprawie. W związku z tym, takie środki przymusu, jak tymczasowe aresztowanie, podlegają wyłącznie prawu krajowemu i nie są objęte zakresem stosowania Karty praw podstawowych, chyba że istnieje inny związek z prawem Unii. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiej wykładni i stosowaniu prawa krajowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu stosowania dyrektywy 2016/343 i Karty praw podstawowych w kontekście krajowych środków przymusu wobec oskarżonych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawo krajowe przewiduje aresztowanie wyłącznie w celu zapewnienia obecności na rozprawie, a nie w innych celach procesowych. Konieczne jest badanie związku z prawem UE w każdym przypadku.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie tymczasowemu aresztowaniu oskarżonego w celu zagwarantowania mu prawa do obecności na rozprawie, nawet jeśli oskarżony skorzystał z możliwości niestawiennictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywa 2016/343, nie reguluje kwestii tymczasowego aresztowania w celu zapewnienia obecności na rozprawie, pozostawiając tę kwestię prawu krajowemu.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2016/343 ustanawia jedynie normy minimalne i nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku ani nie zakazuje im wprowadzania obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie. Kwestie dotyczące aresztowania w celu zapewnienia tej obecności podlegają prawu krajowemu i nie są objęte zakresem stosowania Karty praw podstawowych, chyba że istnieje inny związek z prawem Unii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| DK | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sofiyska gradska prokuratura | organ_krajowy | udział |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2016/343 art. 8 § 1 i 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Państwa członkowskie zapewniają prawo do obecności na rozprawie, ale mogą zezwolić na rozprawę pod nieobecność, jeśli spełnione są określone warunki. Dyrektywa nie nakłada obowiązku ani nie zakazuje wymogu obecności.
NPK art. 55 § ust. 1
Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)
Prawa oskarżonego, w tym prawo do udziału w postępowaniu.
NPK art. 57
Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)
Cel środków zapobiegawczych – zapobieganie ucieczce.
NPK art. 58
Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)
Rodzaje środków zapobiegawczych, w tym tymczasowe aresztowanie.
NPK art. 66 § ust. 1
Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)
Skutki nieprzestrzegania obowiązków związanych ze środkami zapobiegawczymi – zastosowanie surowszego środka.
NPK art. 247c § ust. 1
Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)
Doręczenia związane z rozprawą wstępną, powiadomienie o prawie do stawienia się i możliwości rozpoznania sprawy pod nieobecność.
NPK art. 269 § ust. 3 pkt 3
Nakazatelno-protsesualen kodeks (kodeks postępowania karnego)
Możliwość rozpoznania sprawy pod nieobecność oskarżonego, jeśli został prawidłowo wezwany i nie wskazał uzasadnionych przyczyn niestawiennictwa.
Pomocnicze
Karta art. 6
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do wolności. Stosowanie ograniczeń podlega zasadzie proporcjonalności i wymogom prawa UE.
Karta art. 47 § akapit drugi
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do rzetelnego procesu sądowego. Odpowiada art. 6 EKPC.
Karta art. 52 § ust. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności i konieczność ograniczeń praw podstawowych.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Statut TSUE art. 107 § § 1
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Podstawa do rozpoznania sprawy w pilnym trybie prejudycjalnym.
Regulamin postępowania art. 99
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Możliwość orzekania w formie postanowienia z uzasadnieniem, gdy odpowiedź jest jednoznaczna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE, w tym dyrektywa 2016/343, ustanawia normy minimalne i nie reguluje szczegółowo kwestii aresztowania w celu zapewnienia obecności na rozprawie. • Kwestie dotyczące aresztowania w celu zapewnienia obecności na rozprawie podlegają prawu krajowemu. • Uregulowania krajowe dotyczące aresztowania w celu zapewnienia obecności na rozprawie nie są objęte zakresem stosowania Karty praw podstawowych, jeśli nie ma innego związku z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
prawo oskarżonego do stawienia się osobiście na rozprawie nie ma charakteru bezwzględnego • prawo Unii nie stoi zatem na przeszkodzie nałożeniu sankcji w przypadku zwykłej odmowy stawiennictwa, gdy obowiązek stawiennictwa opiera się na obiektywnym uzasadnieniu • aresztowanie danej osoby może naruszać prawo do wolności zagwarantowane w art. 6 Karty • uregulowania krajowe takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym [...] znajdują się poza zakresem stosowania Karty
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezes_izby
J. Passer
sędzia
E. Regan
sprawozdawca
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy 2016/343 i Karty praw podstawowych w kontekście krajowych środków przymusu wobec oskarżonych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawo krajowe przewiduje aresztowanie wyłącznie w celu zapewnienia obecności na rozprawie, a nie w innych celach procesowych. Konieczne jest badanie związku z prawem UE w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa oskarżonego do obecności na rozprawie i możliwości jego ograniczenia przez aresztowanie, co ma istotne znaczenie praktyczne dla postępowań karnych w całej UE.
“Czy aresztowanie oskarżonego w celu zapewnienia mu obecności na rozprawie jest zgodne z prawem UE?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny