C-679/24
Podsumowanie
TSUE orzekł, że pięcioletni termin przedawnienia roszczeń konsumenta o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwego warunku umownego nie może rozpocząć biegu od dnia zawarcia umowy, jeśli konsument nie wiedział o nieuczciwym charakterze warunku.
Sprawa dotyczy wykładni dyrektywy 93/13 w kontekście węgierskich przepisów o przedawnieniu roszczeń konsumentów. Konsument HL dochodził zwrotu środków z umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, twierdząc, że warunek dotyczący ryzyka kursowego był nieuczciwy. Sąd węgierski miał wątpliwości, czy pięcioletni termin przedawnienia, liczony od dnia zawarcia umowy, jest zgodny z prawem UE, zwłaszcza gdy konsument nie był świadomy nieuczciwego charakteru warunku. TSUE uznał, że taki termin przedawnienia narusza zasadę skuteczności, jeśli uniemożliwia konsumentowi dochodzenie praw.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry) dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Spór dotyczył umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, zawartej przez HL z UniCredit Bank, która zawierała warunek obciążający konsumenta ryzykiem kursowym. HL domagał się stwierdzenia bezskuteczności umowy ze względu na nieuczciwy charakter tego warunku i zwrotu kwot zapłaconych. Kluczową kwestią było ustalenie początku biegu pięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń konsumenta. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy termin ten, liczony od dnia zawarcia umowy (14 lutego 2008 r.), jest zgodny z prawem Unii, zwłaszcza gdy konsument nie wiedział o nieuczciwym charakterze warunku. TSUE, opierając się na zasadzie skuteczności i prawie do skutecznej ochrony sądowej, orzekł, że dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą pięcioletni termin przedawnienia roszczeń konsumenta o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwego warunku umownego rozpoczyna bieg od dnia zawarcia umowy, jeśli konsument w tym dniu nie wiedział lub nie był w stanie powziąć wiedzy o nieuczciwym charakterze tego warunku. TSUE podkreślił, że daty wydania orzeczeń przez TSUE lub sądy krajowe nie mogą stanowić początku biegu terminu przedawnienia, chyba że istnieje prawomocne orzeczenie stwierdzające nieuczciwy charakter warunku i zostało ono doręczone konsumentowi. Sąd odsyłający musi zbadać, czy bank udowodnił, że konsument wiedział o nieuczciwym charakterze warunku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa 93/13 w związku z zasadą skuteczności stoi na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego, jeśli konsument nie wiedział lub nie był w stanie powziąć wiedzy o nieuczciwym charakterze warunku i w rezultacie nie był w stanie skutecznie dochodzić praw przyznanych mu przez dyrektywę.
Uzasadnienie
Zasada skuteczności wymaga, aby przepisy proceduralne nie czyniły niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywania praw wynikających z prawa UE. Termin przedawnienia liczony od dnia zawarcia umowy, bez uwzględnienia wiedzy konsumenta o nieuczciwym charakterze warunku, może naruszać tę zasadę, pozbawiając konsumenta możliwości dochodzenia praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsument (HL)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| HL | osoba_fizyczna | skarżący |
| UniCredit Bank Zrt. | spolka | pozwany |
| Momentum Credit Zrt. | spolka | pozwany |
| rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Celem dyrektywy jest zbliżenie przepisów państw członkowskich odnoszących się do nieuczciwych warunków umownych w umowach konsumenckich.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.
dawny k.c. art. 209 § 1
Kodeks cywilny (Węgry)
Definicja nieuczciwego warunku umowy.
dawny k.c. art. 234 § 1
Kodeks cywilny (Węgry)
Bezskuteczność nieważnej umowy można stwierdzić bez ograniczenia w czasie.
dawny k.c. art. 237 § 1-2
Kodeks cywilny (Węgry)
Konsekwencje prawne bezskuteczności umowy.
dawny k.c. art. 321 § 1
Kodeks cywilny (Węgry)
Rozwiązanie umowy.
dawny k.c. art. 324 § 1
Kodeks cywilny (Węgry)
Termin przedawnienia roszczeń wynosi pięć lat.
dawny k.c. art. 326 § 1-2
Kodeks cywilny (Węgry)
Rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia.
dawny k.c. art. 327 § 1-2
Kodeks cywilny (Węgry)
Przerwanie biegu przedawnienia.
Ustawa DH1 art. 1 § 6-7
Ustawa nr XXXVIII z 2014 r. (Węgry)
Interpretacja przepisów o przedawnieniu dla umów kredytu konsumenckiego; zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Ustawa DH2 art. 9
Ustawa nr XL z 2014 r. (Węgry)
Zawieszenie biegu przedawnienia wierzytelności z umów konsumenckich.
Ustawa DH2 art. 37 § 1
Ustawa nr XL z 2014 r. (Węgry)
Wymóg jednoczesnego żądania stwierdzenia bezskuteczności umowy i jej konsekwencji prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pięcioletni termin przedawnienia liczony od dnia zawarcia umowy narusza zasadę skuteczności, jeśli konsument nie wiedział o nieuczciwym charakterze warunku. Dzień wydania orzeczeń przez TSUE lub sądy krajowe nie może stanowić początku biegu terminu przedawnienia. Konsument, ze względu na swoją słabszą pozycję, nie jest zobowiązany do aktywnego śledzenia orzecznictwa w celu ochrony swoich praw.
Odrzucone argumenty
Termin przedawnienia roszczeń konsumenta wynosi pięć lat od dnia zawarcia umowy. Dzień wydania orzeczeń przez TSUE lub sądy krajowe może stanowić początek biegu terminu przedawnienia. TSUE nie jest właściwy do rozstrzygania sprawy, ponieważ dotyczy ona wykładni prawa krajowego.
Godne uwagi sformułowania
zasada skuteczności nieuczciwy charakter głównego przedmiotu umowy konsument nie wiedział lub nie był w stanie powziąć wiedzy o nieuczciwym charakterze słabsza pozycja konsumenta nie można oczekiwać od konsumenta, iż podejmie on czynności związane z analizą prawną
Skład orzekający
M. Condinanzi
sprawozdawca
N. Jääskinen
sędzia
R. Frendo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń konsumentów o zwrot kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwych warunków umownych, zwłaszcza w umowach kredytowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i musi być stosowane w kontekście przepisów krajowych państw członkowskich, które muszą zapewniać skuteczną ochronę konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieuczciwych warunków w umowach kredytowych i ma bezpośrednie przełożenie na prawa konsumentów w całej UE, w tym w Polsce. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące przedawnienia roszczeń.
“Czy bank może ukryć nieuczciwy warunek i powołać się na przedawnienie? TSUE odpowiada: Nie, jeśli konsument nie wiedział!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI