C-679/16
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że odmowa przyznania pomocy osobistej osobie niepełnosprawnej studiującej w innym kraju UE stanowi naruszenie swobody przemieszczania się, nawet jeśli pomoc ta nie jest świadczeniem z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Sprawa dotyczyła obywatela Finlandii, który zamieszkiwał w Finlandii, ale studiował w Estonii i ubiegał się o pomoc osobistą od swojej fińskiej gminy. Gmina odmówiła, uznając, że pomoc osobista nie jest świadczeniem z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004 i że świadczenie nie przysługuje za granicą. Trybunał orzekł, że pomoc osobista nie jest świadczeniem z tytułu choroby, ale odmowa jej przyznania z powodu studiowania w innym państwie członkowskim narusza swobodę przemieszczania się i pobytu gwarantowaną przez TFUE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 i 21 TFUE oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Sprawa dotyczyła obywatela Finlandii, który zamieszkiwał w gminie Espoo, ale odbywał studia prawnicze w Tallinie. Ubiegał się o pomoc osobistą od gminy Espoo, która została mu odmówiona, ponieważ pobyt poza Finlandią nie był traktowany jako okazjonalny, a pomoc osobista nie była świadczona za granicą. Sąd odsyłający pytał, czy pomoc osobista jest świadczeniem z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004, a jeśli nie, to czy odmowa jej przyznania narusza swobodę przemieszczania się. Trybunał stwierdził, że pomoc osobista, która ma na celu wspieranie osób niepełnosprawnych w funkcjonowaniu i aktywności społecznej, nie jest świadczeniem z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004. Jednakże, odmowa przyznania tej pomocy osobie, która zachowała miejsce zamieszkania w Finlandii, tylko z powodu odbywania studiów w innym państwie członkowskim, stanowi ograniczenie swobody przemieszczania się i pobytu gwarantowanej przez art. 20 i 21 TFUE. Trybunał uznał, że takie ograniczenie nie może być uzasadnione względami interesu ogólnego, takimi jak nadzór nad organizacją pomocy czy spójność systemu, ponieważ osoba ta nadal utrzymuje związek z Finlandią, wracając tam co tydzień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pomoc osobista nie wchodzi w zakres pojęcia „świadczenia z tytułu choroby” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004, a w związku z tym nie podlega zakresowi stosowania tego rozporządzenia.
Uzasadnienie
Pomoc osobista, mająca na celu wspieranie osób niepełnosprawnych w funkcjonowaniu i aktywności społecznej, nie jest świadczeniem mającym na celu poprawę stanu zdrowia ani nie dotyczy ryzyk wymienionych w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Spełnia natomiast pierwszą przesłankę (przyznawana na podstawie obiektywnych kryteriów, choć z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb), ale nie drugą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (A)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A | osoba_fizyczna | skarżący |
| Espoon kaupungin sosiaali- ja terveyslautakunnan yksilöasioiden jaosto | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd fiński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 20
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § 1 lit. a)
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Pomoc osobista nie jest świadczeniem z tytułu choroby.
Pomocnicze
Ustawa o usługach dla osób niepełnosprawnych art. 1
Ustawa o usługach i środkach wsparcia dla osób niepełnosprawnych
Ustawa o usługach dla osób niepełnosprawnych art. 8c
Ustawa o usługach i środkach wsparcia dla osób niepełnosprawnych
Ustawa o usługach dla osób niepełnosprawnych art. 8d
Ustawa o usługach i środkach wsparcia dla osób niepełnosprawnych
Ustawa o pomocy społecznej art. 13
Ustawa o pomocy społecznej
Ustawa o pomocy społecznej art. 14
Ustawa o pomocy społecznej
Ustawa o opłatach z tytułu opieki społecznej i zdrowotnej art. 4 § pkt 5
Ustawa o opłatach z tytułu opieki społecznej i zdrowotnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc osobista nie jest świadczeniem z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004. Odmowa przyznania pomocy osobistej z powodu studiowania w innym państwie członkowskim narusza swobodę przemieszczania się i pobytu (art. 20 i 21 TFUE). Osoba studiująca w innym państwie członkowskim, która zachowała miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia i regularnie tam wraca, utrzymuje rzeczywisty związek z państwem pochodzenia. Cele interesu ogólnego (nadzór, spójność systemu) nie uzasadniają ograniczenia swobody przemieszczania się w tej konkretnej sytuacji.
Odrzucone argumenty
Pomoc osobista jest świadczeniem z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004. Odmowa przyznania pomocy osobistej za granicą jest uzasadniona względami interesu ogólnego, takimi jak nadzór nad organizacją pomocy i spójność systemu zabezpieczenia społecznego. Brak wystarczającego związku między osobą ubiegającą się o pomoc a państwem członkowskim właściwym do jej przyznania, gdy studiuje za granicą.
Godne uwagi sformułowania
status obywatela Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich Ograniczenie takie może być uzasadnione na gruncie prawa Unii jedynie wówczas, gdy u u jego podstaw leżą obiektywne względy interesu ogólnego niezwiązane z obywatelstwem osób, których ono dotyczy, i gdy jest proporcjonalne do słusznego celu realizowanego przez prawo krajowe.
Skład orzekający
J.L. da Cruz Vilaça
prezes izby
E. Levits
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
M. Berger
sprawozdawca
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania świadczeń socjalnych lub pomocy osobistej przez państwo członkowskie z powodu pobytu w innym państwie UE w celach edukacyjnych; interpretacja swobody przemieszczania się w kontekście świadczeń socjalnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba zachowuje miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia i utrzymuje z nim silny związek, a świadczenie nie jest objęte koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu obywatelstwa UE – prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu, a także dostępu do świadczeń socjalnych dla osób niepełnosprawnych studiujących za granicą. Pokazuje praktyczne problemy wynikające z kolizji prawa krajowego z prawem UE.
“Czy studiując za granicą, możesz stracić prawo do pomocy osobistej w kraju? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI