C-678/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy nie stoją na przeszkodzie rumuńskim regulacjom, które ograniczają pracownikom możliwość dochodzenia klasyfikacji stanowiska pracy jako narażającego na szczególne zagrożenia, jeśli celem jest uzyskanie dodatkowych świadczeń emerytalnych lub urlopowych.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 89/391/EWG w kontekście rumuńskich przepisów dotyczących klasyfikacji miejsc pracy. Pracownica dochodziła uznania swojego stanowiska za narażające na szczególne zagrożenia, co wiązałoby się z dodatkowymi świadczeniami emerytalnymi i urlopowymi. Sąd odsyłający pytał, czy unijne przepisy o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz Karta Praw Podstawowych zapewniają pracownikom skuteczną ochronę sądową w takich przypadkach. Trybunał uznał, że dyrektywy te nie mają zastosowania do rumuńskich regulacji, które ograniczają pracownikom możliwość dochodzenia takiej klasyfikacji, jeśli jej celem jest wyłącznie uzyskanie dodatkowych świadczeń emerytalnych lub urlopowych, ponieważ nie wpływają one bezpośrednio na obowiązki pracodawcy w zakresie oceny ryzyka i środków ochronnych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez rumuński sąd apelacyjny dotyczył wykładni dyrektywy 89/391/EWG w sprawie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa dotyczyła pracownicy, której miejsce pracy, mimo niezmienionych warunków, zostało po 2006 roku zaklasyfikowane jako „zwykłe”, co pozbawiło ją prawa do dodatkowych dni urlopu i wcześniejszej emerytury. Pracownica dochodziła uznania swojego stanowiska za narażające na „szczególne warunki” pracy, co wiązałoby się z wyższymi składkami na ubezpieczenie społeczne i innymi świadczeniami. Rumuńskie przepisy, zgodnie z ich wykładnią przez najwyższe sądy, ograniczały możliwość dochodzenia takiej klasyfikacji przez pracowników, pozwalając na to jedynie pracodawcom, a celem było głównie uzyskanie dodatkowych świadczeń emerytalnych i urlopowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 9 i art. 11 ust. 6 dyrektywy 89/391/EWG nie stoją na przeszkodzie takim rumuńskim regulacjom. Uzasadniono to tym, że dodatkowe świadczenia emerytalne i urlopowe mają charakter kompensacyjny i nie są objęte zakresem stosowania dyrektywy 89/391/EWG, która koncentruje się na obowiązkach pracodawcy w zakresie oceny ryzyka i środków ochronnych. Prawo do dodatkowego urlopu, choć związane z bezpieczeństwem, nie jest regulowane przez dyrektywę 89/391/EWG ani dyrektywę 2003/88/WE w zakresie, w jakim przekracza minimalne wymogi. Trybunał podkreślił jednak, że jeśli brak klasyfikacji prowadziłby do niewypełnienia przez pracodawcę obowiązków oceny ryzyka i podjęcia środków ochronnych wynikających z dyrektywy 89/391/EWG, pracownicy mieliby prawo do odwołania się do odpowiednich organów i sądów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do krajowych regulacji, które wykluczają możliwość odwołania się pracownika do organów lub wniesienia powództwa w celu dokonania lub zmiany klasyfikacji miejsca pracy, jeśli celem jest uzyskanie dodatkowych praw w zakresie uprawnień emerytalnych i urlopowych. Jednakże, jeśli brak klasyfikacji prowadziłby do niewypełnienia przez pracodawcę obowiązków oceny ryzyka i podjęcia środków ochronnych wynikających z dyrektywy 89/391/EWG, pracownicy mieliby prawo do odwołania się do odpowiednich organów i sądów.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że dodatkowe świadczenia emerytalne i urlopowe mają charakter kompensacyjny i nie są objęte zakresem dyrektywy 89/391/EWG, która koncentruje się na obowiązkach pracodawcy w zakresie oceny ryzyka i środków ochronnych. Prawo do dodatkowego urlopu, choć związane z bezpieczeństwem, nie jest regulowane przez dyrektywę 89/391/EWG ani dyrektywę 2003/88/WE w zakresie, w jakim przekracza minimalne wymogi. Niemniej jednak, jeśli brak klasyfikacji prowadziłby do naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie oceny ryzyka i środków ochronnych, pracownicy mieliby prawo do ochrony sądowej na mocy dyrektywy 89/391/EWG i Karty Praw Podstawowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy, odpowiedź na pytanie prejudycjalne
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| JU | osoba_fizyczna | skarżący |
| Spitalul Clinic de Pneumoftiziologie Iaşi | inne | pozwany |
| Rząd rumuński | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (26)
Główne
Dyrektywa 89/391/EWG art. 9 § 1
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Obowiązki pracodawcy: ocena zagrożeń, decyzje o środkach ochronnych, prowadzenie listy wypadków, sporządzanie sprawozdań.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 11 § 6
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Uprawnienie pracowników do zwracania się do organów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i zdrowie, jeśli działania pracodawcy są niewłaściwe lub niewystarczające.
Pomocnicze
Dyrektywa 89/391/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Cel dyrektywy: wprowadzenie środków wzmacniających ochronę bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w pracy.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 1 § 2
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Ogólne zasady dotyczące ochrony przed zagrożeniami zawodowymi, eliminacji zagrożeń, informowania, konsultacji, udziału i szkoleń pracowników.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Obowiązek państw członkowskich zapewnienia przestrzegania przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 5 § 1
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Odpowiedzialność pracodawcy za zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy pracownikom.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 9 § 2
Dyrektywa Rady 89/391/EWG
Definiowanie przez państwa członkowskie obowiązków przedsiębiorstw w zakresie dokumentacji dotyczącej oceny zagrożeń i środków ochronnych.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 1 § 4
Dyrektywa 2003/88/WE
Przepisy dyrektywy 89/391/EWG stosuje się do kwestii organizacji czasu pracy, z zastrzeżeniem bardziej surowych lub szczegółowych przepisów dyrektywy 2003/88/WE.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 9
Dyrektywa 2003/88/WE
Definicja 'odpowiedniego odpoczynku' w celu zapobiegania wypadkom i uszczerbkom na zdrowiu.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE
Minimalny wymiar corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego (4 tygodnie).
Karta art. 31 § 1
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo każdego pracownika do wykonywania pracy w warunkach szanujących jego zdrowie i bezpieczeństwo.
Karta art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony sądowej.
k.p. art. 147 § 1
Kodeks pracy
Prawo do dodatkowego corocznego urlopu wypoczynkowego dla pracowników w warunkach uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia.
Ustawa nr 319/2006 art. 12 § 1
Ustawa nr 319/2006 o bezpieczeństwie i ochronie zdrowia w miejscu pracy
Obowiązki pracodawcy w zakresie oceny zagrożeń i stosowania środków ochronnych.
Ustawa nr 319/2006 art. 18 § 7
Ustawa nr 319/2006 o bezpieczeństwie i ochronie zdrowia w miejscu pracy
Prawo przedstawicieli pracowników do zwracania się do właściwych organów w sprawach bezpieczeństwa i zdrowia.
Ustawa nr 319/2006 art. 39 § 4
Ustawa nr 319/2006 o bezpieczeństwie i ochronie zdrowia w miejscu pracy
Sankcje za naruszenie obowiązków pracodawcy w zakresie oceny zagrożeń i środków ochronnych.
Ustawa nr 19/2000 art. 19 § 1
Ustawa nr 19/2000 o publicznym systemie emerytur i innych uprawnień do zabezpieczenia społecznego
Definicja 'miejsca pracy, w którym pracownicy są narażeni na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach'.
Ustawa nr 263/2010 art. 28 § 1
Ustawa nr 263/2010 o jednolitym systemie publicznych emerytur
Klasyfikacja warunków pracy na zwykłe, szczególne lub specjalne.
Ustawa nr 263/2010 art. 29 § 1
Ustawa nr 263/2010 o jednolitym systemie publicznych emerytur
Klasyfikacja miejsc pracy jako miejsc pracy w szczególnych warunkach zgodnie z obowiązującymi kryteriami.
Ustawa nr 263/2010 art. 55 § 1
Ustawa nr 263/2010 o jednolitym systemie publicznych emerytur
Uprawnienie do emerytury z obniżeniem wieku emerytalnego dla osób pracujących w szczególnych warunkach.
Ustawa nr 263/2010 art. 169 § 1
Ustawa nr 263/2010 o jednolitym systemie publicznych emerytur
Prawo do zwiększenia liczby punktów rocznych dla osób pracujących w szczególnych warunkach (grupa I lub II).
Dekret nr 261/2001 art. 2 § 1
Dekret rządu nr 261/2001
Kryteria klasyfikacji miejsc pracy jako miejsc pracy w szczególnych warunkach (czynniki fizyczne, biologiczne, chemiczne, reakcja organizmu, zachorowalność).
Dekret nr 261/2001 art. 3 § 1
Dekret rządu nr 261/2001
Sposób dokonywania klasyfikacji miejsc pracy jako miejsc pracy w szczególnych warunkach.
Dekret nr 261/2001 art. 4 § 1
Dekret rządu nr 261/2001
Opinia miejscowego inspektoratu pracy dotycząca klasyfikacji miejsc pracy w szczególnych warunkach.
Dekret nr 246/2007 art. 1 § 1
Dekret rządu nr 246/2007
Możliwość przedłużenia ważności opinii w przedmiocie klasyfikacji miejsc pracy w szczególnych warunkach.
Dekret nr 1014/2015 art. 4
Dekret rządu nr 1014/2015
Możliwość zwrócenia się pracodawcy do sądu w przypadku nieuzyskania przedłużenia opinii o klasyfikacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe świadczenia emerytalne i urlopowe mają charakter kompensacyjny i nie są objęte zakresem dyrektywy 89/391/EWG. Dyrektywa 89/391/EWG i dyrektywa 2003/88/WE nie regulują prawa do dodatkowego urlopu w zakresie przekraczającym minimalne wymogi.
Odrzucone argumenty
Przepisy UE o bezpieczeństwie i higienie pracy powinny zapewniać pracownikom skuteczną ochronę sądową w celu dochodzenia klasyfikacji stanowiska pracy jako narażającego na szczególne zagrożenia, nawet jeśli celem jest uzyskanie dodatkowych świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
nie mają one zastosowania do uregulowań krajowych [...] które wykluczają możliwość odwołania się pracownika [...] w celu dokonania lub zmiany [...] klasyfikacji jego miejsca pracy [...] oraz w celu uzyskania [...] dodatkowych praw w zakresie uprawnień emerytalnych i corocznych płatnych urlopów. Dodatkowe świadczenia emerytalne [...] nie przyczyniają się do realizacji celu tej dyrektywy polegającego na poprawie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w miejscu pracy. Prawo do corocznego płatnego urlopu przyznane w wymiarze przekraczającym minimum [...] pozostaje poza obrębem systemu ustanowionego w tej dyrektywie.
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezeska izby
J. Passer
sędzia
E. Regan
sędzia
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy 89/391/EWG w kontekście krajowych przepisów dotyczących klasyfikacji stanowisk pracy i powiązanych z nią świadczeń emerytalnych i urlopowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Rumunii i wykładni przepisów UE w odniesieniu do świadczeń kompensacyjnych, a nie bezpośrednio obowiązków pracodawcy w zakresie oceny ryzyka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i prawie UE, ponieważ dotyczy zakresu stosowania dyrektyw dotyczących bezpieczeństwa pracy i ochrony praw pracowniczych w kontekście krajowych systemów świadczeń.
“Czy unijne przepisy chronią pracownika przed utratą dodatkowych świadczeń emerytalnych i urlopowych z powodu braku klasyfikacji stanowiska pracy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI