C-674/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-02-27
cjeuswobody_rynkuswoboda przedsiębiorczościWysokatrybunal
usługipośrednictwo nieruchomościprowizjaochrona konsumentówswoboda przedsiębiorczościproporcjonalnośćprawo słoweńskie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ograniczenie maksymalnej prowizji dla pośredników nieruchomości w Słowenii jest zgodne z prawem UE, pod warunkiem, że jest proporcjonalne i niezbędne do ochrony konsumentów oraz zapewnienia dostępności mieszkań.

Sprawa dotyczyła zgodności słoweńskich przepisów ograniczających maksymalną prowizję dla pośredników nieruchomości z prawem UE, w szczególności z dyrektywą o usługach na rynku wewnętrznym oraz Kartą praw podstawowych. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy takie ograniczenie jest proporcjonalne i czy nie narusza wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że ograniczenie to może być zgodne z prawem UE, jeśli spełnia wymogi niedyskryminacji, proporcjonalności i jest uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym, takim jak ochrona konsumentów i dostępność mieszkań.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez słoweński trybunał konstytucyjny w związku z przepisami krajowymi ograniczającymi maksymalną prowizję dla pośredników w obrocie nieruchomościami do 4% ceny sprzedaży lub najmu. Sądy krajowe miały wątpliwości co do zgodności tych przepisów z art. 15 dyrektywy 2006/123/WE (dyrektywa o usługach) oraz art. 7, 16 i 38 Karty praw podstawowych UE. W szczególności analizowano, czy ograniczenie to jest proporcjonalne i czy nie narusza wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Trybunał Sprawiedliwości UE, po zbadaniu właściwości i pytań prejudycjalnych, stwierdził, że art. 15 ust. 3 dyrektywy 2006/123, interpretowany w świetle art. 16 (wolność prowadzenia działalności gospodarczej) i 38 (ochrona konsumentów) Karty, nie stoi na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym. Kluczowe jest jednak, aby przepisy te nie wykraczały poza to, co niezbędne do osiągnięcia celu, jakim jest promowanie dostępności mieszkań po przystępnych cenach dla osób o szczególnych potrzebach oraz ochrona konsumentów poprzez przejrzystość cen, i aby nie istniały inne, mniej restrykcyjne środki pozwalające na osiągnięcie tego samego skutku. Trybunał podkreślił, że ostateczna ocena proporcjonalności należy do sądu krajowego, który musi zbadać dowody i okoliczności faktyczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem, że przepisy te są proporcjonalne, niezbędne do osiągnięcia uzasadnionego celu (ochrona konsumentów, dostępność mieszkań) i nie istnieją mniej restrykcyjne środki alternatywne.

Uzasadnienie

Trybunał zbadał zgodność słoweńskich przepisów z prawem UE, analizując wymogi niedyskryminacji, konieczności i proporcjonalności. Stwierdzono, że ochrona konsumentów i dostępność mieszkań stanowią nadrzędny interes publiczny. Ostateczna ocena proporcjonalności i istnienia alternatywnych środków należy do sądu krajowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
AEON NEPREMIČNINE, d. o. o. i in.spolkaskarżący
Stan nepremičnine d. o. o.spolkaskarżący
Državni svet Republike Slovenijeorgan_krajowyskarżący
Državni zbor Republike Slovenijeorgan_krajowyinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2006/123/WE art. 15 § 2 lit. g

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym

Określone maksymalne taryfy, do których usługodawca musi się stosować, są wymogiem podlegającym ocenie zgodności z warunkami niedyskryminacji, konieczności i proporcjonalności.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 15 § 3

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym

Wymogi krajowe muszą być niedyskryminacyjne, uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym i proporcjonalne.

Karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Wolność prowadzenia działalności gospodarczej, która może podlegać ograniczeniom w interesie ogólnym.

Karta art. 38

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Wysoki poziom ochrony konsumentów w politykach Unii.

ustawa o pośrednictwie w obrocie nieruchomościami art. 5 § 1 i 2

Zakon o nepremičninskem posredovanju – ZNPosr‑C

Określenie maksymalnej prowizji (4%) w przypadku sprzedaży lub najmu nieruchomości.

Pomocnicze

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu. Nie dotyczy prawa do nabycia lub wynajmu domu.

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swoboda przedsiębiorczości.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Swobodny przepływ usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie prowizji jest zgodne z prawem UE, jeśli spełnia wymogi proporcjonalności i jest uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym. Ochrona konsumentów i dostępność mieszkań stanowią nadrzędny interes publiczny. Wolność prowadzenia działalności gospodarczej nie jest absolutna i może podlegać ograniczeniom.

Odrzucone argumenty

Krajowe ograniczenie prowizji narusza wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Krajowe ograniczenie prowizji jest nieproporcjonalne i istnieją mniej restrykcyjne środki alternatywne.

Godne uwagi sformułowania

środek taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, który przewiduje pułap prowizji z tytułu usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, może zostać dopuszczony w świetle kumulatywnych warunków przewidzianych w art. 15 ust. 3 dyrektywy 2006/123 ochrona konsumentów stanowi nadrzędny interes publiczny wymogi promujące dostęp do lokali mieszkalnych dla osób o szczególnych potrzebach lub osób o niskich dochodach mogą stanowić nadrzędny interes publiczny wolność prowadzenia działalności gospodarczej nie jest uprawnieniem bezwzględnym, lecz powinna być rozpatrywana w świetle swojej funkcji społecznej

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 dyrektywy o usługach w kontekście regulacji cen usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, analiza proporcjonalności ograniczeń swobody przedsiębiorczości w interesie ochrony konsumentów i zapewnienia dostępności mieszkań."

Ograniczenia: Ostateczna ocena proporcjonalności i istnienia alternatywnych środków należy do sądu krajowego, który musi zbadać konkretne okoliczności faktyczne i dowody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia kosztów związanych z zakupem lub wynajmem nieruchomości, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym konsumentów i profesjonalistów z branży nieruchomości.

Czy ograniczenie prowizji dla pośredników nieruchomości jest zgodne z prawem UE? TSUE wyjaśnia zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI