C-674/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że odstępstwa od zakazu zabijania wilków w celu walki z kłusownictwem są dopuszczalne tylko pod ścisłymi warunkami, w tym jasnym uzasadnieniem, brakiem alternatywnych rozwiązań i gwarancją ochrony populacji.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy siedliskowej w kontekście fińskich zezwoleń na polowania na wilki, rzekomo w celu zwalczania kłusownictwa. Sąd odsyłający pytał, czy takie odstępstwa są zgodne z prawem UE. Trybunał orzekł, że odstępstwa te są dopuszczalne tylko pod warunkiem, że cel jest jasno uzasadniony, nie ma zadowalających alternatyw, nie szkodzi to populacji wilków, a proces wydawania zezwoleń jest ściśle nadzorowany i oparty na danych naukowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Sprawa wywodziła się ze skargi fińskiego stowarzyszenia ochrony środowiska na decyzje fińskiego urzędu ds. dzikiej fauny, które zezwalały na polowania na wilki w ramach tzw. "polowań ochronnych", mających na celu walkę z kłusownictwem. Sąd odsyłający pytał, czy takie odstępstwa od zakazu celowego zabijania wilków są zgodne z prawem UE, zwłaszcza w kontekście oceny stanu ochrony populacji, braku zadowalających alternatyw i ścisłego nadzoru. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy dyrektywy, stwierdził, że odstępstwa te mogą być dopuszczalne, ale pod ściśle określonymi warunkami. Po pierwsze, cel odstępstwa musi być jasno i precyzyjnie uzasadniony, a organ krajowy musi wykazać, że jest to odpowiedni środek do jego osiągnięcia, oparty na danych naukowych. Po drugie, należy wykazać brak zadowalających alternatywnych rozwiązań, przy czym samo istnienie kłusownictwa lub trudności w jego kontroli nie są wystarczające. Po trzecie, odstępstwa nie mogą szkodzić zachowaniu populacji we właściwym stanie ochrony. Po czwarte, muszą być poprzedzone oceną stanu ochrony gatunku i wpływu odstępstwa na poziomie krajowym lub regionalnym. Po piąte, muszą spełniać wymogi dotyczące ograniczonej i określonej liczby osobników, wybiórczości, ograniczonego stopnia oraz ścisłego nadzoru. Trybunał podkreślił, że do sądu odsyłającego należy ostateczne sprawdzenie, czy w konkretnej sprawie te warunki zostały spełnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko pod ścisłymi warunkami: cel musi być jasno uzasadniony, nie może być zadowalających alternatyw, odstępstwa nie mogą szkodzić populacji, muszą być poprzedzone oceną stanu ochrony i wpływu, a proces pozyskiwania musi być wybiórczy, ograniczony i ściśle nadzorowany.
Uzasadnienie
Trybunał szczegółowo przeanalizował warunki dopuszczalności odstępstw od ścisłej ochrony gatunków. Podkreślił, że muszą one być uzasadnione naukowo, nie mogą stanowić jedynego rozwiązania problemu, muszą gwarantować ochronę populacji i być stosowane w sposób wybiórczy i kontrolowany. Samo istnienie kłusownictwa nie usprawiedliwia odstępstw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (pośrednio, poprzez wytyczne dla sądu krajowego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola Pohjois-Savo – Kainuu ry | inne | skarżący |
| Rista Mustonen | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Kai Ruhanen | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Suomen riistakeskus | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd fiński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd duński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd szwedzki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
Dyrektywa siedliskowa art. 12 § 1
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Ustanowienie systemu ścisłej ochrony gatunków zwierząt wymienionych w załączniku IV lit. a), zakaz celowego chwytania lub zabijania, celowego niepokojenia, niszczenia jaj, pogarszania stanu terenów rozrodu lub odpoczynku.
Dyrektywa siedliskowa art. 16 § 1
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Warunki dopuszczalności odstępstw od przepisów art. 12-15: brak zadowalającej alternatywy, brak szkody dla zachowania populacji we właściwym stanie ochrony. Wymienia enumeratywnie cele odstępstw (lit. a-e).
Dyrektywa siedliskowa art. 16 § 1
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Lit. e) zezwala na wybiórcze i ograniczone pozyskiwanie lub przetrzymywanie niektórych okazów gatunków z załącznika IV w ściśle nadzorowanych warunkach i w ograniczonej liczbie.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa siedliskowa art. 1
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Definicja stanu ochrony gatunku.
Dyrektywa siedliskowa art. 2
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Cel dyrektywy: zapewnienie różnorodności biologicznej, zachowanie lub odtworzenie siedlisk i gatunków, uwzględnienie wymogów gospodarczych, społecznych i kulturowych.
Dyrektywa siedliskowa
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Załącznik IV lit. a) - gatunki wymagające ścisłej ochrony, w tym Canis lupus (wilk), z wyłączeniem populacji fińskich w ramach obszaru zarządzania populacją reniferów.
metsästyslaki (615/1993) art. 37 § akapit trzeci
Ustawa z dnia 28 czerwca 1993 r. - Prawo łowieckie
Wilk znajduje się pod stałą ochroną.
metsästyslaki (615/1993) art. 41 § akapit pierwszy
Ustawa z dnia 28 czerwca 1993 r. - Prawo łowieckie
Urząd może ustanowić odstępstwo od ochrony, pod warunkiem przestrzegania przesłanek z § 41a-41c.
metsästyslaki (615/1993) art. 41 § akapit piąty
Ustawa z dnia 28 czerwca 1993 r. - Prawo łowieckie
Roczna liczba okazów pozyskanych w wyniku odstępstw może zostać ograniczona.
metsästyslaki (615/1993) art. 41a § akapit trzeci
Ustawa z dnia 28 czerwca 1993 r. - Prawo łowieckie
Odstępstwo dotyczące wilków może zostać ustanowione w celu wybiórczego i ograniczonego chwytania lub zabijania niektórych okazów w ściśle nadzorowanych warunkach.
Dekret rządowy nr 452/2013 art. 3 § akapit pierwszy pkt 1
Odstępstwo od ochrony wilków może zostać ustanowione na obszarze ochrony populacji reniferów oraz w pozostałej części kraju w określonych okresach.
Rozporządzenie ministra rolnictwa i leśnictwa nr 1488/2015
Określenie maksymalnej dopuszczalnej liczby 46 osobników wilka do pozyskania poza obszarem występowania reniferów w roku łowieckim 2015-2016.
Rozporządzenie ministra rolnictwa i leśnictwa nr 1335/2016
Określenie maksymalnej dopuszczalnej liczby 53 osobników wilka do pozyskania poza obszarem występowania reniferów w latach 2016-2018.
TFUE art. 191 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada ostrożności w polityce ochrony środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odstępstwa od ścisłej ochrony gatunków muszą być ściśle uzasadnione i ograniczone. Brak zadowalających alternatyw jest warunkiem koniecznym dla odstępstw. Ochrona populacji i jej stan są nadrzędne wobec odstępstw. Proces wydawania odstępstw musi być transparentny, oparty na danych naukowych i podlegać ścisłemu nadzorowi.
Odrzucone argumenty
Argument, że walka z kłusownictwem sama w sobie uzasadnia odstępstwa od zakazu zabijania. Argument, że trudności w kontroli kłusownictwa stanowią wystarczającą podstawę do odstępstw. Argument, że ocena stanu ochrony może być ograniczona do lokalnego poziomu bez uwzględnienia szerszego kontekstu. Argument, że polowania ochronne, nawet jeśli nie są w pełni wybiórcze, są dopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Odstępstwo należy interpretować w sposób zawężający. Samo istnienie nielegalnej działalności lub trudności w jej kontroli nie są wystarczające, aby zwolnić państwo członkowskie z obowiązku zapewnienia ochrony gatunków chronionych. Zasada ostrożności wymaga powstrzymania się od wprowadzania odstępstw, jeśli istnieje niepewność co do ich szkodliwego wpływu.
Skład orzekający
A. Arabadjiev
sprawozdawca
K. Lenaerts
prezes_izby
C. Vajda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 16 dyrektywy siedliskowej, warunki dopuszczalności odstępstw od ochrony gatunków, obowiązki państw członkowskich w zakresie ochrony przyrody, zasada ostrożności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków odstępstw od ochrony gatunków, głównie w kontekście polowań. Wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony wilków, gatunku budzącego emocje i będącego symbolem dzikiej przyrody. Wyjaśnia złożone zasady prawne dotyczące odstępstw od ochrony gatunków, co jest istotne dla prawników ochrony środowiska i praktyków.
“Czy polowanie na wilki w celu walki z kłusownictwem jest legalne? TSUE wyznacza granice ochrony przyrody.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI