C-672/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-04-27
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ towarówWysokatrybunal
suplementy żywnościoweswobodny przepływ towarówdyrektywa 2002/46/WEocena ryzykadopuszczenie do obrotuprawo żywnościoweharmonizacjaTSUETFUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe ograniczające maksymalne ilości witamin i minerałów w suplementach żywnościowych są niezgodne z prawem UE, jeśli nie przewidują procedury dopuszczenia produktów legalnie sprzedawanych w innych państwach członkowskich oraz jeśli ustalanie tych ilości nie opiera się na rzetelnej ocenie naukowej z uwzględnieniem danych międzynarodowych.

Sprawa dotyczyła postępowania karnego przeciwko Noria Distribution SARL za sprzedaż suplementów żywnościowych z przekroczonymi maksymalnymi dawkami witamin i minerałów, które były legalnie produkowane w innych państwach UE. Sąd odsyłający zapytał TSUE o zgodność francuskich przepisów z dyrektywą 2002/46/WE i zasadą swobodnego przepływu towarów. Trybunał stwierdził, że francuskie przepisy są niezgodne z prawem UE, ponieważ nie przewidują procedury dopuszczenia takich produktów i nie opierają się na właściwej ocenie naukowej, ignorując międzynarodowe dane.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony w ramach postępowania karnego przeciwko Noria Distribution SARL, oskarżonej o sprzedaż suplementów żywnościowych z zawartością witamin i minerałów przekraczającą maksymalne dzienne dawki ustalone francuskim rozporządzeniem z dnia 9 maja 2006 r. Spółka twierdziła, że przepisy te są niezgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 2002/46/WE dotyczącą suplementów żywnościowych oraz z zasadą swobodnego przepływu towarów. Sąd pierwszej instancji w Perpignan zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi wykładni tych przepisów. Trybunał, rozpatrując pierwsze pytanie, stwierdził, że przepisy państwa członkowskiego zakazujące sprzedaży suplementów żywnościowych z zawartością substancji odżywczych przekraczającą maksymalne ilości, nawet jeśli są one legalnie produkowane w innym państwie członkowskim, stanowią środek o skutku równoważnym z ograniczeniem ilościowym w rozumieniu art. 34 TFUE. Takie przepisy mogą być uzasadnione jedynie w oparciu o art. 36 TFUE, pod warunkiem, że towarzyszy im procedura umożliwiająca uzyskanie zezwolenia na sprzedaż oraz że zakaz opiera się na rzeczywistym ryzyku dla zdrowia publicznego. W analizowanym przypadku francuskie przepisy nie przewidywały takiej procedury, co czyniło je niezgodnymi z prawem UE. Odpowiadając na drugie pytanie, Trybunał podkreślił, że maksymalne ilości witamin i minerałów w suplementach żywnościowych muszą być ustalane indywidualnie, w oparciu o naukowe oceny ryzyka i górne granice bezpieczeństwa, uwzględniając spożycie z innych źródeł oraz punkty odniesienia dla ludności. Metoda ustalania tych ilości oparta jedynie na potrzebach żywieniowych lub bez indywidualnego podejścia jest niezgodna z prawem UE. Do sądu krajowego należy ocena zgodności stosowanej metody z tymi wymogami. W odniesieniu do trzeciego pytania, Trybunał orzekł, że naukowa ocena ryzyka, która powinna poprzedzać ustalenie górnych granic bezpieczeństwa, nie może opierać się wyłącznie na krajowych opiniach naukowych, jeśli dostępne są najnowsze międzynarodowe dane naukowe. Wymóg opierania się na „powszechnie przyjętych danych naukowych” oznacza konieczność uwzględnienia wiarygodnych danych, niezależnie od ich pochodzenia. Ignorowanie dostępnych międzynarodowych badań naukowych przy ustalaniu maksymalnych ilości jest niezgodne z prawem UE. Podsumowując, Trybunał uznał, że francuskie przepisy dotyczące maksymalnych ilości witamin i minerałów w suplementach żywnościowych, w formie w jakiej zostały zastosowane w postępowaniu głównym, naruszały prawo Unii Europejskiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te sprzeciwiają się takim przepisom krajowym, ponieważ stanowią one środek o skutku równoważnym z ograniczeniem ilościowym i nie mogą być uzasadnione na podstawie art. 36 TFUE z uwagi na brak odpowiedniej procedury dopuszczającej.

Uzasadnienie

Krajowe przepisy zakazujące sprzedaży suplementów legalnie produkowanych w innych państwach członkowskich, jeśli przekraczają ustalone maksymalne dawki, naruszają swobodny przepływ towarów. Uzasadnienie takiego zakazu na podstawie art. 36 TFUE wymaga istnienia procedury dopuszczającej i oparcia na rzeczywistym ryzyku dla zdrowia publicznego, czego brakowało w analizowanym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Noria Distribution SARL (pośrednio, poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Noria Distribution SARLspolkastrona w postępowaniu głównym
Procureur de la Républiqueinneudział
Union fédérale des consommateurs des P.O (Que choisir)inneudział
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Urząd Nadzoru EFTAinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 34

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakaz wprowadzania środków o skutku równoważnym z ograniczeniami ilościowymi w przywozie między państwami członkowskimi.

Dyrektywa 2002/46/WE art. 5 § ust. 1 lit. a)

Dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Maksymalne ilości witamin i minerałów ustala się na podstawie górnych bezpiecznych poziomów ustanowionych w drodze naukowej oceny ryzyka opartej na powszechnie uznanych danych naukowych.

Dekret z dnia 20 marca 2006 r. art. 5

Dekret nr 2006-352 z dnia 20 marca 2006 r.

Transpozycja dyrektywy 2002/46 do prawa francuskiego, ustalanie zasad wykorzystania witamin i minerałów w suplementach.

Rozporządzenie z dnia 9 maja 2006 r.

Rozporządzenie międzyministerialne z dnia 9 maja 2006 r.

Określa listę witamin i minerałów oraz maksymalne dzienne dawki w suplementach żywnościowych we Francji.

Pomocnicze

TFUE art. 36

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dopuszcza ograniczenia w handlu, jeśli są uzasadnione ochroną zdrowia publicznego, pod warunkiem, że nie stanowią one środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w handlu.

Dyrektywa 2002/46/WE art. 5 § ust. 1 lit. b)

Dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Przy ustalaniu maksymalnych ilości należy uwzględnić spożycie witamin i minerałów z innych źródeł żywieniowych.

Dyrektywa 2002/46/WE art. 5 § ust. 2

Dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Przy ustalaniu maksymalnych ilości należy uwzględnić punkty odniesienia w spożyciu witamin i minerałów dla danej grupy ludności.

Dyrektywa 2002/46/WE art. 11 § ust. 1

Dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie nie mogą zakazywać ani ograniczać handlu produktami spełniającymi wymogi dyrektywy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Francuskie przepisy dotyczące maksymalnych dawek witamin i minerałów w suplementach żywnościowych są niezgodne z prawem UE, ponieważ nie przewidują procedury dopuszczenia do obrotu produktów legalnie sprzedawanych w innych państwach członkowskich. Ustalanie maksymalnych dawek witamin i minerałów musi opierać się na indywidualnej, naukowej ocenie ryzyka i uwzględniać dane międzynarodowe, a nie tylko krajowe opinie czy potrzeby żywieniowe. Zakaz sprzedaży suplementów z zawartością przekraczającą krajowe normy, bez możliwości uzyskania zezwolenia i bez oparcia na rzeczywistym ryzyku dla zdrowia, narusza zasadę swobodnego przepływu towarów.

Godne uwagi sformułowania

przepisy państwa członkowskiego zakazujące sprzedaży środków spożywczych, w których zawartość substancji odżywczych przekracza maksymalną ilość określoną przez te przepisy, które to środki są legalnie produkowane lub sprzedawane w innym państwie członkowskim, mogą [...] być uzasadnione w zakresie, w jakim spełniają wymogi z art. 36 TFUE przepisom takim towarzyszyć musi procedura pozwalająca podmiotom gospodarczym na uzyskiwanie zezwolenia na sprzedaż suplementów żywnościowych zawierających substancje odżywcze w dawkach wyższych niż dozwolone. wniosek o uzyskanie zezwolenia na sprzedaż [...] może zostać odrzucony [...] jedynie wtedy, gdy suplementy te przedstawiają rzeczywiste ryzyko dla zdrowia publicznego maksymalne ilości [...] muszą być ustalane indywidualnie i przy uwzględnieniu wszystkich kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 i 2, w szczególności górnych granic bezpieczeństwa [...] po dokonaniu pogłębionej oceny naukowej ryzyka dla zdrowia publicznego, opartej na nie na względach ogólnych lub hipotetycznych, lecz na właściwych danych naukowych. art. 5 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2002/46 miał na celu, aby oceny tej dokonywano na podstawie wiarygodnych danych naukowych, niezależnie od ich krajowego czy międzynarodowego charakteru.

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

prezes izby

E. Regan

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja zasady swobodnego przepływu towarów w kontekście harmonizacji prawa żywnościowego, wymogi dotyczące ustalania maksymalnych ilości substancji odżywczych w suplementach, znaczenie oceny ryzyka naukowej i danych międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu dyrektywy 2002/46/WE; ocena zgodności konkretnych przepisów krajowych zależy od ich szczegółowej treści i procedur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie dostępnych produktów (suplementów diety) i pokazuje, jak prawo UE wpływa na ich dostępność i bezpieczeństwo, a także jak ważne jest oparcie regulacji na rzetelnych badaniach naukowych.

Czy suplementy diety z zagranicy są nielegalne? TSUE wyjaśnia zasady wolnego rynku i bezpieczeństwa żywności.

Sektor

żywność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI