C-671/13
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że certyfikaty depozytowe wyemitowane przez bank mogą być wyłączone z gwarancji depozytów, jeśli są zbywalnymi papierami wartościowymi, ale nie muszą spełniać wszystkich cech instrumentu finansowego, a wyłączenie z jednego systemu gwarancji nie oznacza automatycznego wyłączenia z innego, jeśli spełnione są warunki dyrektywy o inwestorach.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw o systemach gwarancji depozytów i rekompensat dla inwestorów w kontekście litewskich przepisów, które wyłączały z gwarancji papiery wartościowe takie jak certyfikaty depozytowe i obligacje. Sąd odsyłający pytał, czy takie wyłączenie jest dopuszczalne i czy posiadacze tych instrumentów mogą pozostać bez ochrony. Trybunał wyjaśnił, że certyfikaty depozytowe mogą być wyłączone z gwarancji depozytów, jeśli są zbywalnymi papierami wartościowymi, ale nie muszą być instrumentami finansowymi w pełnym tego słowa znaczeniu. Ponadto, wyłączenie z systemu gwarancji depozytów nie oznacza automatycznego wyłączenia z systemu rekompensat dla inwestorów, jeśli spełnione są warunki dyrektywy o inwestorach, a przepisy krajowe uzależniające ochronę od zgody inwestora są niezgodne z prawem UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw 94/19/WE (systemy gwarancji depozytów) i 97/9/WE (systemy rekompensat dla inwestorów) w związku z litewskimi przepisami, które wyłączyły z gwarancji papiery wartościowe, takie jak certyfikaty depozytowe i obligacje, wyemitowane przez instytucje kredytowe. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy takie wyłączenie jest zgodne z prawem Unii, zwłaszcza w sytuacji, gdy posiadacze tych instrumentów mogliby pozostać bez jakiejkolwiek ochrony. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że certyfikaty depozytowe wyemitowane przez instytucję kredytową mogą być wyłączone z gwarancji depozytów na mocy art. 7 ust. 2 dyrektywy 94/19, jeśli mają charakter zbywalnych papierów wartościowych. Nie jest przy tym wymagane, aby wykazywały wszystkie cechy instrumentu finansowego w rozumieniu dyrektywy 2004/39/WE. Trybunał podkreślił również, że wyłączenie z systemu gwarancji depozytów nie skutkuje automatycznym wyłączeniem z systemu ochrony przewidzianego w dyrektywie 97/9, jeśli wierzytelności te mogą mieścić się w obu kategoriach. Co więcej, przepisy krajowe uzależniające możliwość korzystania z systemu rekompensat dla inwestorów od tego, czy instytucja kredytowa przekazała lub wykorzystała środki finansowe lub papiery wartościowe bez zgody inwestora, są niezgodne z art. 2 ust. 2 i art. 4 ust. 2 dyrektywy 97/9. W przypadku niewłaściwej transpozycji dyrektywy, sądy krajowe są zobowiązane do niestosowania sprzecznych przepisów krajowych i zapewnienia ochrony inwestorom zgodnie z prawem Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, certyfikaty depozytowe wyemitowane przez instytucję kredytową mogą być wyłączone z gwarancji depozytów, jeżeli mają charakter zbywalnych papierów wartościowych, ale nie muszą wykazywać wszystkich cech instrumentu finansowego w rozumieniu dyrektywy 2004/39/WE.
Uzasadnienie
Definicja depozytu w dyrektywie 94/19/WE obejmuje wierzytelności ucieleśnione w zbywalnych papierach wartościowych, a przepisy te nie odsyłają do cech instrumentu finansowego w rozumieniu dyrektywy 2004/39/WE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
posiadacze certyfikatów depozytowych i obligacji (w zakresie ochrony inwestorów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „Indėlių ir investicijų draudimas” VI | organ_krajowy | skarżący |
| Virgilijus Vidutis Nemaniūnas | osoba_fizyczna | skarżący |
| Vitoldas Guliavičius | osoba_fizyczna | interwenient |
| bankas „Snoras” AB, w likwidacji | spolka | interwenient |
| Rząd litewski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (21)
Główne
Dyrektywa 94/19/WE art. 7 § 1
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Poziom gwarancji wynosi co najmniej 50 000 EUR w przypadku niedostępności depozytów.
Dyrektywa 94/19/WE art. 7 § 2
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyłączenia niektórych deponentów lub depozytów z zabezpieczenia.
Dyrektywa 94/19/WE art. Załącznik I § 12
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Wyłączenie obejmuje obligacje (dłużne papiery wartościowe) wydane przez instytucję kredytową i zobowiązania wynikające z przyjąć własnych weksli.
Dyrektywa 97/9/WE art. 2 § 2
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
System chroni inwestorów w przypadku, gdy przedsiębiorstwo inwestycyjne nie jest w stanie wypełnić swoich zobowiązań wobec inwestorów.
Dyrektywa 97/9/WE art. 4 § 1
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Poziom zabezpieczenia wynosi nie mniej niż 20 000 EUR dla każdego inwestora.
Dyrektywa 97/9/WE art. 4 § 2
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Państwo członkowskie może przewidzieć wyłączenia niektórych inwestorów z systemów rekompensat.
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów art. 3 § 4
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów Nr IX-975
Wyłączenie z przedmiotu ubezpieczenia dłużnych papierów wartościowych (certyfikatów depozytowych) wyemitowanych przez samego ubezpieczonego.
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów art. 9 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów Nr IX-975
Prawo do rekompensaty dla inwestora powstaje jedynie w przypadku, gdy przedsiębiorstwo inwestycyjne przekazało lub wykorzystało papiery wartościowe i/lub środki finansowe inwestora bez jego zgody.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 94/19/WE art. 1 § 1
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Definicja 'depozytu' obejmuje należność z wpłat na koncie lub z sytuacji przejściowych w ramach normalnych operacji bankowych, a także wierzytelności gwarantowane przez wystawienie dokumentu urzędowego (dłużnego papieru wartościowego).
Dyrektywa 94/19/WE art. 3 § 1
Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów
Instytucja kredytowa może przyjmować depozyty tylko, jeżeli uczestniczy w systemie gwarancji depozytów.
Dyrektywa 97/9/WE art. 1 § 3
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Definicja 'instrumentów' odnosi się do instrumentów wymienionych w sekcji B załącznika do dyrektywy 93/22/EWG.
Dyrektywa 97/9/WE art. 1 § 4
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Definicja 'inwestora' jako osoby, która powierzyła swoje środki finansowe lub instrumenty przedsiębiorstwu inwestycyjnemu.
Dyrektywa 97/9/WE art. 2 § 3
Dyrektywa 97/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 1997 r. w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów
Państwa członkowskie decydują, czy roszczenie wobec instytucji kredytowej podlega dyrektywie 94/19/WE czy 97/9/WE, ale nie może być podwójna rekompensata.
Dyrektywa 2004/39/WE art. Załącznik I § Sekcja C, pkt 2
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Instrumenty rynku pieniężnego, takie jak bony skarbowe i certyfikaty depozytowe, są instrumentami finansowymi.
Dyrektywa 2004/39/WE art. 4 § 1
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Definicja instrumentów rynku pieniężnego.
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów art. 2 § 3
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów Nr IX-975
Definicja 'deponenta'.
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów art. 3 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów Nr IX-975
Zakres ubezpieczenia depozytów.
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów art. 3 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu depozytów Nr IX-975
Zakres ubezpieczenia zobowiązań wobec inwestorów.
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obowiązek państw członkowskich do osiągnięcia rezultatów dyrektyw poprzez środki krajowe.
Dyrektywa 86/635/EWG art. 20 § 1
Dyrektywa Rady 86/635/EWG z dnia 8 grudnia 1986 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych banków i innych instytucji finansowych
Zobowiązania potwierdzone świadectwami obejmują dłużne papiery wartościowe i zobowiązania, dla których wystawiono zbywalne świadectwa, w tym certyfikaty depozytowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Certyfikaty depozytowe wyemitowane przez bank, będące zbywalnymi papierami wartościowymi, mogą być wyłączone z gwarancji depozytów, ale nie muszą spełniać wszystkich cech instrumentu finansowego. Wyłączenie z systemu gwarancji depozytów nie oznacza automatycznego wyłączenia z systemu rekompensat dla inwestorów, jeśli spełnione są warunki dyrektywy 97/9/WE. Przepisy krajowe uzależniające ochronę inwestorów od zgody na wykorzystanie środków/papierów wartościowych są niezgodne z dyrektywą 97/9/WE. Sądy krajowe są zobowiązane do niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem Unii w przypadku niewłaściwej transpozycji dyrektyw.
Odrzucone argumenty
Litewskie przepisy wyłączające z gwarancji wszystkie dłużne papiery wartościowe, w tym certyfikaty depozytowe i obligacje, nie naruszają prawa UE. Posiadacze certyfikatów depozytowych i obligacji mogą pozostać bez ochrony, jeśli zostaną wyłączeni z obu systemów gwarancji. Warunek braku zgody inwestora na wykorzystanie jego środków/papierów wartościowych jest dopuszczalnym ograniczeniem prawa do rekompensaty.
Godne uwagi sformułowania
państwa członkowskie mogą wyłączyć z gwarancji przewidzianej w tej dyrektywie certyfikaty depozytowe wyemitowane przez instytucję kredytową, jeżeli mają one charakter zbywalnych papierów wartościowych wyłączenie takie nie skutkuje wyłączeniem tych wierzytelności także z systemu ochrony przewidzianego w dyrektywie 97/9 stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym [...] które uzależniają możliwość korzystania z systemu rekompensat [...] od tego, czy dana instytucja kredytowa przekazała lub wykorzystała środki finansowe lub papiery wartościowe bez zgody inwestora sąd krajowy jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania wszelkich sprzecznych z dyrektywą przepisów krajowych
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
K. Lenaerts
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
J.L. da Cruz Vilaça
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektyw dotyczących ochrony depozytów i inwestorów, zasady bezpośredniego skutku dyrektyw, obowiązki sądów krajowych w zakresie stosowania prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dyrektyw UE i ich transpozycji do prawa litewskiego, ale zasady interpretacji są uniwersalne dla państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony oszczędności i inwestycji obywateli w przypadku upadłości banków, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z różnymi rodzajami instrumentów finansowych i systemami gwarancji.
“Czy Twoje certyfikaty depozytowe są bezpieczne? TSUE wyjaśnia zasady ochrony inwestorów po upadłości banku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI