C-670/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że samo oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka kursowego nie zwalnia banku z obowiązku dostarczenia mu wyczerpujących informacji o potencjalnych, znaczących skutkach finansowych kredytu w walucie obcej.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście kredytu denominowanego w walucie obcej. Sąd węgierski pytał, czy wystarczające jest ogólne oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka kursowego, czy też bank musi dostarczyć szczegółowe informacje o potencjalnych, znaczących konsekwencjach finansowych. Trybunał uznał, że samo oświadczenie konsumenta nie wystarcza; bank ma obowiązek dostarczyć dokładne i wystarczające informacje, aby konsument mógł ocenić ryzyko.
Postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-670/20 dotyczy wykładni art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa wywodzi się ze sporu między konsumentami a ERSTE Bank Hungary Zrt. dotyczącego warunków umowy kredytu denominowanego w walucie obcej (CHF), spłacanego w walucie krajowej (HUF). Sąd odsyłający z Węgier zwrócił się do Trybunału z pytaniami, czy warunek umowny, który zawiera jedynie oświadczenie konsumenta o pełnej świadomości ryzyka kursowego, jest wystarczająco przejrzysty. Konsumenci twierdzili, że bank nie poinformował ich o możliwości znacznego wzrostu rat kredytowych w przypadku niekorzystnych zmian kursu walutowego, mimo że wcześniejsze wahania były stabilne. Bank argumentował, że wskazanie teoretycznej możliwości zmiany kursu i jego wpływu na raty było wystarczające. Trybunał, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (m.in. wyrok w sprawie C-186/16 Andriciuc i in.), podkreślił, że wymóg przejrzystości wykracza poza zrozumiałość formalną i gramatyczną. Konsument musi być w stanie zrozumieć mechanizm działania warunku i oszacować potencjalne konsekwencje ekonomiczne. Samo oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka nie zwalnia banku z obowiązku dostarczenia wyczerpujących informacji. Informacje te muszą pozwolić konsumentowi na ocenę ryzyka znaczących skutków finansowych w całym okresie obowiązywania umowy, uwzględniając kontekst gospodarczy i możliwość nieograniczonego wzrostu zobowiązań. Trybunał orzekł, że wymóg przejrzystości jest spełniony tylko wtedy, gdy bank dostarczy dokładne i wystarczające informacje, umożliwiające konsumentowi ocenę potencjalnie znaczących skutków ekonomicznych, a oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka nie jest w tym zakresie decydujące.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt, że konsument oświadcza o świadomości ryzyka, nie wystarcza do spełnienia wymogu przejrzystości. Przedsiębiorca musi dostarczyć dokładne i wystarczające informacje, aby konsument mógł ocenić potencjalnie znaczące skutki ekonomiczne.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że wymóg przejrzystości wymaga, aby konsument mógł zrozumieć mechanizm działania warunku i oszacować konsekwencje ekonomiczne. Samo oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka nie zwalnia banku z obowiązku dostarczenia szczegółowych informacji o tym ryzyku i jego potencjalnych skutkach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsumenci (poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| EP | osoba_fizyczna | skarżący |
| TA | osoba_fizyczna | skarżący |
| FV | osoba_fizyczna | skarżący |
| TB | osoba_fizyczna | skarżący |
| ERSTE Bank Hungary Zrt. | spolka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Wymóg przejrzystości warunków umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, które narażają kredytobiorcę na ryzyko kursowe, jest spełniony wyłącznie w sytuacji, gdy przedsiębiorca dostarczył temu kredytobiorcy dokładne i wystarczające informacje odnośnie do ryzyka kursowego pozwalające właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i rozsądnemu przeciętnemu konsumentowi na dokonanie oceny ryzyka potencjalnie znaczących skutków gospodarczych takich warunków umownych dla jego zobowiązań finansowych w trakcie całego okresu obowiązywania tej umowy. Oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka nie ma samo w sobie znaczenia.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank nie dostarczył konsumentom wystarczających informacji o rzeczywistym ryzyku związanym z kredytem denominowanym w walucie obcej, w szczególności o możliwości nieograniczonego wzrostu rat. Informacja o ryzyku kursowym była ogólna i oparta na założeniu stabilności kursów, co nie pozwalało konsumentowi na oszacowanie potencjalnie istotnych konsekwencji ekonomicznych. Samo oświadczenie konsumenta o świadomości ryzyka nie zwalnia banku z obowiązku informacyjnego.
Odrzucone argumenty
Bank dostarczył wystarczające informacje o ryzyku kursowym, wskazując na teoretyczną możliwość zmiany kursu i jego wpływ na raty. Konsumenci podpisując umowę, potwierdzili swoją świadomość ryzyka. Orzecznictwo Kúria (sądu najwyższego Węgier) uznaje samo przekazanie informacji o ryzyku za wystarczające.
Godne uwagi sformułowania
wymóg przejrzystości musi podlegać wykładni rozszerzającej konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i rozsądnemu przeciętnemu konsumentowi zrozumienie konkretnego działania metody obliczania tej stopy procentowej i oszacowanie tym samym w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria – potencjalnie istotne – konsekwencji ekonomicznych oświadczenie konsumenta, zgodnie z którym jest on w pełni świadomy potencjalnych zagrożeń [...] nie może samo w sobie mieć wpływu na ocenę, czy przedsiębiorca ten spełnił wspomniany wymóg przejrzystości.
Skład orzekający
L. Bay Larsen
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki prezesa szóstej izby
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu przejrzystości informacji o ryzyku kursowym w umowach kredytów walutowych zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG. Podkreślenie obowiązku banków do dostarczania konsumentom pełnych i zrozumiałych informacji o potencjalnych, znaczących konsekwencjach finansowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich i ryzyka kursowego. Konkretna ocena przejrzystości zależy od okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i ryzyka kursowego, które dotknęło wielu konsumentów. Wykładnia TSUE ma bezpośrednie przełożenie na praktykę bankową i ochronę konsumentów w całej UE.
“Czy oświadczenie o 'pełnej świadomości ryzyka' chroni bank przed odpowiedzialnością za kredyt walutowy? TSUE odpowiada: niekoniecznie!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI