C-67/14
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie może odmówić obywatelom UE poszukującym pracy świadczeń z pomocy społecznej, nawet jeśli są oni traktowani na równi z obywatelami krajowymi, jeśli ich prawo pobytu wynika wyłącznie z poszukiwania pracy.
Sprawa dotyczyła obywateli szwedzkich poszukujących pracy w Niemczech, którym odmówiono świadczeń z podstawowego zabezpieczenia społecznego. Sąd odsyłający pytał, czy takie wyłączenie narusza zasadę równego traktowania w ramach prawa UE. Trybunał stwierdził, że świadczenia te kwalifikują się jako pomoc społeczna, a państwo członkowskie może odmówić ich przyznania obywatelom UE, których prawo pobytu wynika wyłącznie z poszukiwania pracy, zgodnie z art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38/WE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie swobodnego przepływu osób i obywatelstwa Unii, w szczególności zasad równego traktowania oraz dostępu do świadczeń z pomocy społecznej. Sprawa dotyczyła obywateli szwedzkich, rodziny Alimanovic, która po powrocie do Niemiec w 2010 r. ubiegała się o świadczenia z podstawowego zabezpieczenia społecznego (Arbeitslosengeld II). Niemieckie przepisy wyłączały z kręgu beneficjentów świadczeń osoby, których prawo pobytu wynikało wyłącznie z poszukiwania pracy. Rodzina Alimanovic, która przez pewien czas pracowała, straciła status pracownika i stała się osobą poszukującą pracy. Niemieckie centrum ds. zatrudnienia cofnęło przyznane świadczenia, powołując się na § 7 ust. 1 zdanie drugie pkt 2 niemieckiej księgi II Kodeksu prawa socjalnego (SGB II). Sąd odsyłający (Bundessozialgericht) zadał Trybunałowi pytania dotyczące zgodności tego przepisu z art. 4 rozporządzenia nr 883/2004 (zasada równego traktowania) oraz art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38/WE i art. 18 oraz 45 ust. 2 TFUE. Trybunał zakwalifikował sporne świadczenia jako "specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne" w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004 oraz jako "świadczenie z zakresu pomocy społecznej" w rozumieniu dyrektywy 2004/38/WE. Stwierdził, że obywatel Unii może domagać się równego traktowania w zakresie świadczeń z pomocy społecznej tylko wtedy, gdy jego pobyt spełnia przesłanki określone w dyrektywie 2004/38/WE. W przypadku osób poszukujących pracy, prawo pobytu może wynikać z art. 7 ust. 3 lit. c) lub art. 14 ust. 4 lit. b) dyrektywy. Jednakże, nawet jeśli osoba posiada prawo pobytu na podstawie art. 14 ust. 4 lit. b) (poszukiwanie pracy), państwo członkowskie może skorzystać z odstępstwa przewidzianego w art. 24 ust. 2 dyrektywy i odmówić przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Trybunał uznał, że niemieckie przepisy nie naruszają prawa UE, ponieważ wyłączenie osób poszukujących pracy, których pobyt opiera się wyłącznie na tym celu, od świadczeń z pomocy społecznej jest dopuszczalne, nawet jeśli świadczenia te są przyznawane obywatelom krajowym w podobnej sytuacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, państwo członkowskie może odmówić przyznania takich świadczeń, jeśli prawo pobytu obywatela Unii wynika wyłącznie z celu poszukiwania pracy, nawet jeśli świadczenia te są przyznawane obywatelom krajowym w podobnej sytuacji.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że świadczenia te są pomocą społeczną, a dostęp do niej dla obywateli UE jest warunkowany legalnością ich pobytu. Nawet jeśli obywatel UE ma prawo pobytu jako osoba poszukująca pracy, państwo członkowskie może skorzystać z odstępstwa przewidzianego w art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38/WE i odmówić przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Jobcenter Berlin Neukölln (pozwany)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jobcenter Berlin Neukölln | organ_krajowy | pozwany |
| Nazifa Alimanovic | osoba_fizyczna | skarżący |
| Sonita Alimanovic | osoba_fizyczna | skarżący |
| Valentina Alimanovic | osoba_fizyczna | skarżący |
| Valentin Alimanovic | osoba_fizyczna | skarżący |
| Republika Federalna Niemiec | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Dania | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Francja | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Włochy | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Szwecja | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Zjednoczone Królestwo | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
TFUE art. 18
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na obywatelstwo.
TFUE art. 45 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada niedyskryminacji pracowników.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 4
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasada równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 24 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasada równego traktowania w zakresie dostępu do świadczeń.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 24 § 2
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Odstępstwo od zasady równego traktowania w zakresie pomocy społecznej dla osób poszukujących pracy.
SGB II art. 7 § 1
Kodeks prawa socjalnego (Niemcy)
Wyłączenie z kręgu beneficjentów świadczeń osób, których prawo pobytu wynika wyłącznie z poszukiwania pracy.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 70 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 70 § 2
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Kryteria kwalifikacji specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § 3
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zachowanie statusu pracownika w przypadku niezamierzonego bezrobocia.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 14 § 4
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Prawo pobytu osób poszukujących pracy.
konwencja o pomocy społecznej art. 1
Europejska konwencja o pomocy społecznej i medycznej
Zasada niedyskryminacji w dostępie do pomocy społecznej.
FreizügG/EU art. 2 § 2
Ustawa o swobodnym przemieszczaniu się obywateli Unii (Niemcy)
Prawo do swobodnego przemieszczania się dla osób poszukujących pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenia z podstawowego zabezpieczenia społecznego w Niemczech stanowią pomoc społeczną w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38/WE. Państwo członkowskie może odmówić przyznania pomocy społecznej obywatelom UE, których prawo pobytu wynika wyłącznie z poszukiwania pracy, nawet jeśli świadczenia te są przyznawane obywatelom krajowym. Obywatele UE poszukujący pracy, którzy nie posiadają statusu pracownika (lub nie zachowali go zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 2004/38/WE), nie mogą domagać się świadczeń z pomocy społecznej na równi z obywatelami krajowymi.
Odrzucone argumenty
Niemieckie przepisy wyłączające obywateli UE poszukujących pracy z dostępu do świadczeń z pomocy społecznej naruszają zasadę równego traktowania z art. 4 rozporządzenia nr 883/2004. Odmowa przyznania świadczeń obywatelom UE poszukującym pracy narusza art. 18 i 45 ust. 2 TFUE.
Godne uwagi sformułowania
obywatele Unii pochodzący z innych państw członkowskich nie powinni stanowić nieracjonalnego obciążenia dla systemu pomocy społecznej w przyjmującym państwie członkowskim środek wydalenia nie może być stosowany wobec obywateli Unii lub członków ich rodziny, jeżeli [...] obywatele Unii wjechali na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego w poszukiwaniu pracy. W takim przypadku obywatele Unii i członkowie ich rodziny nie mogą zostać wydaleni tak długo, jak tylko obywatele Unii mogą dostarczyć dowód, że kontynuują poszukiwanie pracy i mają rzeczywistą szansę bycia zatrudnionym przyjmujące państwo członkowskie może skorzystać z odstępstwa przewidzianego w art. 24 ust. 2 owej dyrektywy, by nie przyznać temu obywatelowi wnioskowanego świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
A. Tizzano
prezes_izby
L. Bay Larsen
prezes_izby
T. von Danwitz
prezes_izby
A. Ó Caoimh
prezes_izby
J.C. Bonichot
prezes_izby
C. Vajda
prezes_izby
E. Levits
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
C. Toader
sędzia
M. Berger
sprawozdawca
E. Jarašiūnas
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
J.L. da Cruz Vilaça
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38/WE w kontekście dostępu do świadczeń z pomocy społecznej dla obywateli UE poszukujących pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli UE poszukujących pracy, których prawo pobytu nie opiera się na statusie pracownika ani wystarczających zasobach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu swobodnego przepływu osób i dostępu do świadczeń socjalnych dla obywateli UE, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i osób migrujących w ramach UE.
“Czy obywatel UE szukający pracy w Niemczech może liczyć na pomoc socjalną? TSUE wyjaśnia granice swobodnego przepływu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI