C-665/20 PPU

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-04-29
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniane bis in idempaństwo trzeciezasada wzajemnego uznawaniazakres uznaniaamnestiakarawspółpraca sądowa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd wykonujący europejski nakaz aresztowania ma pewien zakres uznania przy odmowie wykonania nakazu, gdy osoba była już sądzona w państwie trzecim, nawet jeśli kara została częściowo darowana w ramach amnestii.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 4 pkt 5 decyzji ramowej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania, który pozwala na fakultatywną odmowę wykonania nakazu, jeśli osoba była już prawomocnie osądzona za te same czyny w państwie trzecim. Sąd odsyłający z Niderlandów pytał, czy sąd wykonujący nakaz ma zakres uznania w tej kwestii, jak interpretować pojęcie 'tych samych czynów' oraz czy częściowe darowanie kary w ramach amnestii spełnia warunek niewykonalności kary. Trybunał orzekł, że sąd wykonujący nakaz ma zakres uznania, pojęcia 'tych samych czynów' należy interpretować jednolicie, a częściowe darowanie kary w ramach amnestii może spełniać warunek niewykonalności, wymagając od sądu wyważenia interesów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy) dotyczył wykładni art. 4 pkt 5 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawa rozpatrywana była w pilnym trybie prejudycjalnym, ponieważ osoba, której dotyczył nakaz (X), była pozbawiona wolności. X został zatrzymany w Niderlandach na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez niemiecki sąd w celu przeprowadzenia postępowania karnego za czyny popełnione w Niemczech. X sprzeciwił się przekazaniu, powołując się na zasadę ne bis in idem, ponieważ został już prawomocnie osądzony w Iranie za te same czyny. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do transpozycji art. 4 pkt 5 decyzji ramowej do prawa niderlandzkiego, które zdawało się nakładać obowiązek odmowy wykonania nakazu, pozbawiając sąd zakresu uznania. Ponadto, sąd pytał o interpretację pojęcia 'tych samych czynów' oraz warunku niewykonalności kary, zwłaszcza w kontekście częściowego darowania kary w Iranie w ramach powszechnego środka łagodzenia kar. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że: 1) art. 4 pkt 5 decyzji ramowej należy interpretować w ten sposób, że sąd wykonujący nakaz ma pewien zakres uznania przy ocenie odmowy wykonania nakazu, nawet jeśli prawo krajowe zostało transponowane; 2) pojęcia 'tych samych czynów' w art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 5 decyzji ramowej należy interpretować jednolicie, jako odnoszące się do zdarzeń i okoliczności, niezależnie od kwalifikacji prawnej; 3) warunek niewykonalności kary jest spełniony, gdy kara została częściowo wykonana, a reszta darowana w ramach amnestii przez pozasądowy organ, nawet jeśli dotyczy poważnych przestępstw. Sąd wykonujący nakaz ma obowiązek wyważyć interesy zapobiegania bezkarności z gwarancją pewności prawa dla skazanego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 4 pkt 5 decyzji ramowej należy interpretować w ten sposób, że wykonujący nakaz organ sądowy powinien dysponować pewnym zakresem uznania przy ocenie, czy należy odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania z powodu wskazanego w tym przepisie.

Uzasadnienie

Decyzja ramowa opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania, a odmowa wykonania jest wyjątkiem. W przypadku podstaw fakultatywnych, państwa członkowskie mają swobodę co do ich transpozycji, ale jeśli je transponują, organ wykonujący nakaz powinien mieć zakres uznania, aby uwzględnić okoliczności każdego przypadku, co nie jest możliwe w przypadku podstaw obligatoryjnych. Brak automatycznego domniemania zaufania do systemów prawnych państw trzecich uzasadnia przyznanie zakresu uznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Xosoba_fizycznaosoba, której dotyczy wniosek o przekazanie
Amtsgericht Berlin-Tiergartenorgan_krajowywydający europejski nakaz aresztowania
Rechtbank Amsterdamorgan_krajowysąd odsyłający
Openbaar Ministerieorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 4 § pkt 5

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeśli w stosunku do osoby, której dotyczy nakaz, zapadło prawomocne orzeczenie w państwie trzecim odnośnie do tych samych czynów, pod warunkiem że kara została wykonana lub nie może być już wykonywana. Organ ten dysponuje zakresem uznania.

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 3 § pkt 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Obligatoryjna odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania, jeśli w stosunku do osoby zapadło prawomocne orzeczenie w państwie członkowskim za te same czyny, a kara została wykonana lub nie może być już wykonywana. Brak zakresu uznania.

OLW art. 9 § ust. 1 lit. d) i e)

Ustawa o wykonaniu decyzji ramowej Rady Unii Europejskiej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Transpozycja art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 5 decyzji ramowej. Określa warunki odmowy przekazania, w tym w przypadku prawomocnego orzeczenia w państwie trzecim.

Pomocnicze

KWUS art. 54

Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen

Osoba prawomocnie osądzona w jednym państwie umawiającym się nie może być ścigana w innym za ten sam czyn, pod warunkiem wykonania lub niewykonalności kary.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Karta Praw Podstawowych art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada ne bis in idem.

Strafgesetzbuch art. 51 § ust. 3

Kodeks karny

Zaliczenie odbytej kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd wykonujący nakaz aresztowania ma zakres uznania przy odmowie wykonania nakazu w przypadku wyroku w państwie trzecim. Pojęcie 'tych samych czynów' należy interpretować jednolicie w art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 5 decyzji ramowej. Warunek niewykonalności kary jest spełniony, gdy kara została częściowo wykonana, a reszta darowana w ramach amnestii przez pozasądowy organ.

Odrzucone argumenty

Prawo niderlandzkie (OLW) nakłada obowiązek odmowy wykonania nakazu, pozbawiając sąd zakresu uznania (argument sądu odsyłającego).

Godne uwagi sformułowania

mechanizm europejskiego nakazu aresztowania opiera się na wysokim stopniu zaufania wykonanie europejskiego nakazu aresztowania stanowi zasadę, zaś odmowa wykonania wyjątek, który jako taki winien być interpretowany ściśle nie można domniemywać zaufania do systemów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych w państwach trzecich wykonujący nakaz organ sądowy powinien dysponować pewnym zakresem uznania pojęcie 'tych samych czynów' należy interpretować autonomicznie i jednolicie zapobieganie bezkarności przestępstw zagwarantowanie pewności prawa

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący funkcję sędziego piątej izby

M. Ilešič

sprawozdawca

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 4 pkt 5 decyzji ramowej dotyczącej europejskiego nakazu aresztowania, zasada ne bis in idem w kontekście wyroków państw trzecich, zakres uznania sądu wykonującego nakaz, interpretacja 'tych samych czynów', wpływ amnestii i środków łagodzenia kar na wykonanie nakazu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z europejskim nakazem aresztowania i wyrokami w państwach trzecich. Interpretacja 'tych samych czynów' może być stosowana w innych kontekstach prawnych UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu współpracy sądowej w sprawach karnych między państwami UE, zasady ne bis in idem oraz relacji z państwami trzecimi. Wyjaśnia, kiedy można odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i organów ścigania.

Czy wyrok w Iranie chroni przed ekstradycją do Niemiec? TSUE wyjaśnia granice europejskiego nakazu aresztowania.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę