C-664/23

Trybunał Sprawiedliwości2024-12-19
cjeuprawo_ue_ogolnerówne traktowanieWysokatrybunal
świadczenia rodzinneobywatele państw trzecichjedno zezwolenierówne traktowaniezabezpieczenie społecznelegalność pobytudyrektywa 2011/98TSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE zakazuje państwom członkowskim uzależniania przyznawania świadczeń rodzinnych obywatelom państw trzecich od legalności wjazdu ich dzieci na terytorium państwa, jeśli takie warunki nie są stawiane obywatelom krajowym.

Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego (Armenii), który posiadał jedno zezwolenie na pobyt i pracę we Francji. Zwrócił się o świadczenia rodzinne na swoje dzieci, z których dwoje urodzonych za granicą wjechało do Francji nielegalnie. Francuskie kasy zasiłków odmówiły uwzględnienia tych dzieci, powołując się na wymóg legalnego wjazdu. Sąd apelacyjny w Wersalu zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy takie uregulowanie jest zgodne z dyrektywą 2011/98, która gwarantuje równe traktowanie w zakresie zabezpieczenia społecznego. Trybunał uznał, że francuskie przepisy dyskryminują obywateli państw trzecich, naruszając zasadę równego traktowania.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez cour d’appel de Versailles (sąd apelacyjny w Wersalu) w związku ze sporem dotyczącym odmowy przyznania świadczeń rodzinnych obywatelowi państwa trzeciego, TX, posiadającemu jedno zezwolenie na pobyt i pracę we Francji. Odmowa wynikała z faktu, że dwoje jego małoletnich dzieci, urodzonych za granicą, wjechało na terytorium Francji nielegalnie. Francuskie przepisy uzależniały uwzględnienie takich dzieci do celów świadczeń rodzinnych od wykazania legalności ich wjazdu. TX argumentował, że takie uregulowanie jest niezgodne z dyrektywą 2011/98, która gwarantuje pracownikom z państw trzecich posiadającym jedno zezwolenie równe traktowanie z obywatelami państwa członkowskiego w zakresie zabezpieczenia społecznego. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy prawo do równego traktowania może być ograniczone ze względu na warunki wjazdu dzieci, zwłaszcza w kontekście wyroku TSUE w sprawie INPS (C-302/19). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98, stwierdził, że zasada równego traktowania w zakresie świadczeń rodzinnych powinna być stosowana do pracowników z państw trzecich posiadających jedno zezwolenie. Uznał, że francuskie przepisy, które uzależniają uwzględnienie dzieci do celów świadczeń rodzinnych od legalności ich wjazdu, podczas gdy taki warunek nie jest stawiany dzieciom obywateli francuskich lub innych obywateli UE, stanowią dyskryminację. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie mogą wprowadzać ograniczenia w prawie do równego traktowania, ale muszą one być przewidziane w dyrektywie i interpretowane ściśle. W tym przypadku, francuskie uregulowanie wykraczało poza dopuszczalne wyjątki, a państwo członkowskie nie może powoływać się na obowiązek zapobiegania naruszeniom innych dyrektyw (np. dotyczących łączenia rodzin), aby uzasadnić odstępstwo od zasady równego traktowania ustanowionej w dyrektywie 2011/98. W konsekwencji, TSUE orzekł, że art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zakazuje uwzględniania dzieci obywatela państwa trzeciego posiadającego jedno zezwolenie do celów świadczeń rodzinnych, jeśli dzieci te nie wykazały legalności wjazdu na terytorium państwa członkowskiego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie takiemu uregulowaniu.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2011/98 gwarantuje pracownikom z państw trzecich posiadającym jedno zezwolenie równe traktowanie z obywatelami państwa członkowskiego w zakresie zabezpieczenia społecznego. Francuskie przepisy, uzależniając uwzględnienie dzieci do świadczeń rodzinnych od legalności ich wjazdu, wprowadzają dyskryminujące rozróżnienie, które nie znajduje uzasadnienia w dopuszczalnych przez dyrektywę ograniczeniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (TX)

Strony

NazwaTypRola
TXosoba_fizycznaskarżący
Caisse d’allocations familiales des Hauts-de-Seineorgan_krajowypozwany
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2011/98/UE art. 12 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE

Prawo do równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego dla pracowników z państw trzecich posiadających jedno zezwolenie.

Dyrektywa 2011/98/UE art. 3 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE

Zakres stosowania dyrektywy, w tym obywateli państw trzecich dopuszczonych do pracy.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Stosowanie rozporządzenia do świadczeń rodzinnych.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 1 § z)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Definicja świadczenia rodzinnego.

Pomocnicze

Code de l’action sociale et des familles art. L. 262-5 § akapit drugi

Kodeks społeczny i rodzinny

Code de la sécurité sociale art. L. 511-1

Kodeks zabezpieczenia społecznego

Code de la sécurité sociale art. L. 512-2 § 1

Kodeks zabezpieczenia społecznego

Code de la sécurité sociale art. L. 512-2 § 2

Kodeks zabezpieczenia społecznego

Code de la sécurité sociale art. D. 512-2

Kodeks zabezpieczenia społecznego

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

EKPC art. 8

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 14

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Konwencja o prawach dziecka

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2011/98 gwarantuje równe traktowanie w zakresie zabezpieczenia społecznego dla pracowników z państw trzecich posiadających jedno zezwolenie. Francuskie przepisy wprowadzają dyskryminujące rozróżnienie, uzależniając świadczenia rodzinne od legalności wjazdu dzieci, co nie jest wymagane od dzieci obywateli krajowych. Ograniczenia prawa do równego traktowania muszą być przewidziane w dyrektywie i interpretowane ściśle; francuskie uregulowanie wykracza poza te ograniczenia. Państwo członkowskie nie może powoływać się na inne przepisy (np. dotyczące łączenia rodzin) w celu uzasadnienia odstępstwa od zasady równego traktowania ustanowionej w dyrektywie 2011/98.

Odrzucone argumenty

Argument rządu francuskiego, że warunek legalności wjazdu dzieci ma na celu zapobieganie obchodzeniu procedury łączenia rodzin i jest uzasadniony. Argument, że prawo do równego traktowania może być ograniczone do dzieci, które dołączyły do pracownika w ramach łączenia rodzin (odrzucony przez TSUE w oparciu o motywy dyrektywy i orzecznictwo).

Godne uwagi sformułowania

„Prawo Unii nie ogranicza kompetencji państw członkowskich w zakresie organizowania ich systemów zabezpieczenia społecznego. Przy braku harmonizacji na szczeblu Unii, każde państwo członkowskie określa, na jakich warunkach, w jakiej wysokości i na jaki okres przyznaje się świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego. Korzystając z tych kompetencji, państwa członkowskie powinny jednak przestrzegać prawa Unii” „Takie uregulowanie krajowe zastrzega dla obywateli państw trzecich posiadających jedno zezwolenie traktowanie mniej korzystne niż to, które przysługuje obywatelom przyjmującego państwa członkowskiego. W konsekwencji takie uregulowanie jest sprzeczne z prawem do równego traktowania ustanowionym w art. 12 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2011/98.” „Preambuła aktu Unii nie ma mocy prawnie wiążącej i nie może być powoływana dla uzasadnienia odstępstw od samych przepisów danego aktu” „Państwo członkowskie nie może powoływać się na swój obowiązek zapewnienia karania naruszeń dyrektywy 2003/86, by uzasadnić odstępstwo od prawa do równego traktowania nieprzewidziane przez prawodawcę Unii w dyrektywie 2011/98.”

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes_izby

D. Gratsias

sędzia

E. Regan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania w zakresie świadczeń rodzinnych dla obywateli państw trzecich posiadających jedno zezwolenie, zwłaszcza w kontekście warunków wjazdu członków ich rodzin."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z państwa trzeciego posiadającego jedno zezwolenie i jego dzieci, a jego zastosowanie może zależeć od szczegółów krajowych przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i warunków wjazdu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw obywateli państw trzecich w UE, jakim są świadczenia rodzinne, i porusza kwestię potencjalnej dyskryminacji ze względu na warunki wjazdu dzieci. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym i socjalnym.

Dzieci nielegalnych imigrantów mogą mieć prawo do świadczeń rodzinnych w UE – TSUE wyjaśnia zasady równego traktowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI