C-664/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-12-20
cjeuochrona_srodowiskadostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowychWysokatrybunal
ochrona środowiskadostęp do wymiaru sprawiedliwościKonwencja z Aarhusdyrektywa wodnaorganizacje pozarządowepostępowanie administracyjneprawo UEskarga

Podsumowanie

TSUE orzekł, że organizacje ochrony środowiska muszą mieć prawo do zaskarżania decyzji dotyczących środowiska, nawet jeśli nie uzyskały statusu strony w postępowaniu administracyjnym, aby zapewnić skuteczną ochronę prawną.

Sprawa dotyczyła prawa organizacji ochrony środowiska (Protect) do zaskarżenia decyzji o przedłużeniu pozwolenia wodnoprawnego na instalację naśnieżającą. Austriackie przepisy proceduralne pozbawiły organizację statusu strony, a tym samym prawa do skargi, z powodu niepodniesienia zarzutów we właściwym czasie. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że takie przepisy naruszają prawo do skutecznej ochrony sądowej wynikające z Konwencji z Aarhus i Karty Praw Podstawowych, ponieważ uniemożliwiają organizacjom ochrony środowiska skuteczne dochodzenie przestrzegania prawa UE w dziedzinie ochrony środowiska.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektywy wodnej (2000/60/WE) oraz Konwencji z Aarhus w kontekście prawa organizacji ochrony środowiska do dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Organizacja Protect starała się o status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedłużenia pozwolenia na instalację naśnieżającą. Austriackie przepisy (AVG i WRG) wymagały od organizacji podniesienia zarzutów w postępowaniu administracyjnym, aby zachować status strony i prawo do skargi, jednak Protect odmówiono tego statusu. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych wymaga, aby organizacje ochrony środowiska miały możliwość zaskarżenia decyzji, które mogą naruszać prawo UE w dziedzinie ochrony środowiska, nawet jeśli nie uzyskały statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Trybunał podkreślił, że przepisy krajowe nie mogą całkowicie pozbawiać tych organizacji prawa do skutecznej ochrony sądowej. Ponadto, przepisy proceduralne, które wykluczają organizacje ochrony środowiska z prawa udziału jako strony w postępowaniu wdrażającym dyrektywę 2000/60/WE, są sprzeczne z prawem UE. Wreszcie, reguła prekluzyjna, która pozbawia organizację statusu strony i prawa do skargi z powodu niepodniesienia zarzutów w odpowiednim czasie, może nadmiernie ograniczać prawo do skutecznego środka prawnego, jeśli organizacja nie miała możliwości uzyskania statusu strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja ochrony środowiska powinna mieć możliwość zakwestionowania przed sądem decyzji udzielającej pozwolenia na przedsięwzięcie, które może być sprzeczne z obowiązkiem zapobiegania pogarszaniu się stanu wód, nawet jeśli nie uzyskała statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP) i art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus wymagają zapewnienia organizacjom ochrony środowiska dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, aby mogły one dochodzić przestrzegania prawa UE. Przepisy krajowe nie mogą całkowicie pozbawiać ich tego prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

organizacja ochrony środowiska (Protect)

Strony

NazwaTypRola
Protect Natur-, Arten- und Landschaftsschutz Umweltorganisationorgan_krajowyskarżący
Bezirkshauptmannschaft Gmündorgan_krajowypozwany
Aichelberglift Karlstein GmbHspolkastrona w postępowaniu głównym
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

Dyrektywa 2000/60/WE art. 4 § 1 lit. a)

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Nakłada obowiązek zapobiegania pogarszaniu się stanu części wód powierzchniowych i osiągnięcia dobrego stanu wód.

Konwencja z Aarhus art. 6 § 1 lit. b)

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Dotyczy udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących przedsięwzięć, które mogą mieć znaczące oddziaływanie na środowisko.

Konwencja z Aarhus art. 9 § 3

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Zapewnia członkom społeczeństwa spełniającym określone wymogi dostęp do procedury odwoławczej w sprawach dotyczących środowiska.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Pomocnicze

Dyrektywa 2000/60/WE art. 14 § 1

Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Zachęca do aktywnego udziału zainteresowanych stron we wdrażaniu dyrektywy.

Konwencja z Aarhus art. 9 § 4

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Wymaga, aby procedury odwoławcze były odpowiednie, skuteczne, bezstronne, terminowe i niedyskryminacyjne.

Dyrektywa 92/43 art. 6 § 3

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

Dotyczy oceny skutków planów lub przedsięwzięć dla obszarów chronionych.

AVG art. 8

Ogólna ustawa o postępowaniu administracyjnym (Austria)

Definiuje uczestników postępowania.

AVG art. 41 § 1

Ogólna ustawa o postępowaniu administracyjnym (Austria)

Reguluje ogłaszanie rozpraw.

AVG art. 42 § 1

Ogólna ustawa o postępowaniu administracyjnym (Austria)

Określa skutki prawne utraty statusu strony w przypadku braku podniesienia zarzutów.

WRG art. 102 § 1 lit. a) i b)

Ustawa – prawo wodne (Austria)

Określa strony postępowania wodnoprawnego.

WRG art. 102 § 2

Ustawa – prawo wodne (Austria)

Definiuje uczestników postępowania wodnoprawnego.

WRG art. 102 § 3

Ustawa – prawo wodne (Austria)

Ogranicza prawo uczestników do podnoszenia zarzutów.

UVP-G 2000 art. 19 § 7

Ustawa o ocenie oddziaływania na środowisko (Austria)

Umożliwia organizacjom ochrony środowiska ubieganie się o status strony.

UVP-G 2000 art. 19 § 10

Ustawa o ocenie oddziaływania na środowisko (Austria)

Określa uprawnienia uznanej organizacji ochrony środowiska do dochodzenia przestrzegania przepisów ochrony środowiska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacje ochrony środowiska powinny mieć prawo do zaskarżania decyzji dotyczących środowiska, aby zapewnić skuteczną ochronę prawną. Przepisy krajowe nie mogą ograniczać dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sposób, który uniemożliwia dochodzenie praw wynikających z prawa UE. Reguły prekluzyjne nie mogą być stosowane w sposób, który uniemożliwia organizacjom ochrony środowiska skorzystanie z prawa do skargi, jeśli nie miały możliwości uzyskania statusu strony.

Odrzucone argumenty

Austriackie przepisy proceduralne, w tym reguła prekluzyjna, są zgodne z prawem krajowym i nie naruszają prawa UE. Konwencja z Aarhus nie przyznaje bezpośredniego prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona. Prawo do skargi jest uzależnione od uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

prawo do skutecznej ochrony sądowej skuteczne mechanizmy prawne nie można odmówić takiego statusu, gdyż w przeciwnym razie prawo do wniesienia skargi zostanie pozbawione całkowicie skuteczności, a wręcz samej swej istoty impossibilium nulla obligatio est

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

A. Rosas

sędzia

C. Toader

sędzia

A. Prechal

sprawozdawca

E. Jarašiūnas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawo organizacji ochrony środowiska do dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, wykładnia przepisów Konwencji z Aarhus i prawa UE w tym zakresie, zasada skutecznej ochrony sądowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa austriackiego i Konwencji z Aarhus, ale jego zasady są uniwersalne dla prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa podkreśla kluczowe znaczenie dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych w ochronie środowiska, co jest tematem aktualnym i ważnym społecznie.

Organizacje ekologiczne wygrywają z biurokracją: TSUE gwarantuje prawo do sądu w sprawach środowiska!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI