C-661/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-01-23
cjeuazyl_imigracjaochrona międzynarodowa, system dublińskiWysokatrybunal
ochrona międzynarodowaazylrozporządzenie Dublin IIIpaństwo członkowskie odpowiedzialneklauzula dyskrecjonalnaBrexitprawa podstawowedzieckożycie rodzinneTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powiadomienie o zamiarze wystąpienia z UE przez państwo członkowskie nie zobowiązuje innego państwa do rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej, a także że ustalenie odpowiedzialnego państwa i stosowanie klauzuli dyskrecjonalnej nie muszą należeć do tego samego organu krajowego.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Dublin III w kontekście zbliżającego się Brexitu. Sąd odsyłający z Irlandii pytał, czy powiadomienie Wielkiej Brytanii o zamiarze wystąpienia z UE wpływa na obowiązek Irlandii do rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej (art. 17). Trybunał orzekł, że samo powiadomienie nie nakłada takiego obowiązku i że prawo UE nadal obowiązuje w Wielkiej Brytanii do momentu faktycznego wystąpienia. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego i stosowanie klauzuli dyskrecjonalnej nie muszą być powierzone temu samemu organowi krajowemu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 (rozporządzenie Dublin III) w sprawie ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową. Sprawa wyłoniła się w kontekście zbliżającego się wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, co rodziło pytania o wpływ tego procesu na stosowanie przepisów dublińskich. Sąd odsyłający z Irlandii pytał, czy powiadomienie o zamiarze wystąpienia z UE przez państwo członkowskie (Wielką Brytanię) zobowiązuje inne państwo (Irlandię) do rozpatrzenia wniosku o ochronę międzynarodową na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej (art. 17 rozporządzenia Dublin III). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że samo powiadomienie o zamiarze wystąpienia z UE nie skutkuje zawieszeniem stosowania prawa Unii i nie zobowiązuje państwa członkowskiego do rozpatrzenia wniosku na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej. Prawo Unii pozostaje w mocy do momentu faktycznego wystąpienia. Trybunał wyjaśnił również, że rozporządzenie Dublin III nie wymaga, aby ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego i korzystanie z klauzuli dyskrecjonalnej należało do tego samego organu krajowego. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, dotyczący najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka, nie zobowiązuje państwa nieodpowiedzialnego do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 17. W kwestii środków zaskarżenia, Trybunał orzekł, że art. 27 ust. 1 nie wymaga ustanowienia odrębnego środka zaskarżenia decyzji o nieskorzystaniu z klauzuli dyskrecjonalnej, ale taka decyzja może być kwestionowana w ramach odwołania od decyzji o przekazaniu. Na koniec, Trybunał potwierdził, że art. 20 ust. 3 ustanawia domniemanie, iż sytuację dziecka należy rozpatrywać nierozerwalnie z sytuacją rodziców, chyba że dowiedziono inaczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, samo powiadomienie o zamiarze wystąpienia z UE nie zobowiązuje państwa członkowskiego do rozpatrzenia wniosku na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej. Prawo UE nadal obowiązuje w państwie do momentu faktycznego wystąpienia.

Uzasadnienie

Notyfikacja zamiaru wystąpienia z UE nie zawiesza stosowania prawa UE. Klauzula dyskrecjonalna z art. 17 jest fakultatywna i pozostawiona uznaniu państwa członkowskiego, a jej stosowanie nie jest uzależnione od zamiaru wystąpienia z UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

państwo członkowskie (Irlandia) i organy krajowe

Strony

NazwaTypRola
M.A.osoba_fizycznaskarżący
S.A.osoba_fizycznaskarżący
A.Z.osoba_fizycznaskarżący
International Protection Appeals Tribunalorgan_krajowypozwany
Minister for Justice and Equalityorgan_krajowypozwany
Attorney Generalorgan_krajowypozwany
Irelandpanstwo_czlonkowskiepozwany
rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwaorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Rozporządzenie Dublin III art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Priorytetowe traktowanie najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka w postępowaniach.

Rozporządzenie Dublin III art. 17 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Klauzula dyskrecjonalna pozwalająca państwu członkowskiemu na rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową, nawet jeśli nie jest za to odpowiedzialne na podstawie kryteriów rozporządzenia.

Rozporządzenie Dublin III art. 20 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Traktowanie statusu małoletniego towarzyszącego wnioskodawcy jako nierozerwalnie związanego z sytuacją członka rodziny, o ile najlepiej zabezpiecza to interesy małoletniego.

Rozporządzenie Dublin III art. 27 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Prawo wnioskodawcy do skutecznego środka zaskarżenia decyzji o przekazaniu.

Pomocnicze

Rozporządzenie Dublin III art. 35 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Obowiązek państw członkowskich do powiadamiania Komisji o organach odpowiedzialnych za stosowanie rozporządzenia.

Karta art. 4

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

Karta art. 47 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

Karta art. 52 § 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakres praw gwarantowanych przez Kartę odpowiadający prawom gwarantowanym przez EKPC.

EKPC art. 3

Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

Konwencja genewska

Konwencja dotycząca statusu uchodźców

Podstawa prawna dla ochrony uchodźców.

TUE art. 50

Traktat o Unii Europejskiej

Procedura wystąpienia państwa członkowskiego z Unii Europejskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiadomienie o zamiarze wystąpienia z UE nie wpływa na stosowanie prawa UE do momentu faktycznego wystąpienia. Klauzula dyskrecjonalna z art. 17 jest fakultatywna i pozostawiona uznaniu państwa członkowskiego. Rozporządzenie Dublin III nie narzuca obowiązku powierzenia ustalenia odpowiedzialności i stosowania klauzuli dyskrecjonalnej temu samemu organowi krajowemu. Najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka nie zobowiązuje państwa nieodpowiedzialnego do skorzystania z klauzuli dyskrecjonalnej. Decyzja o nieskorzystaniu z klauzuli dyskrecjonalnej może być zaskarżona w ramach odwołania od decyzji o przekazaniu. Art. 20 ust. 3 ustanawia domniemanie nierozerwalności sytuacji dziecka i rodziców.

Odrzucone argumenty

Argumenty sugerujące, że powiadomienie o Brexicie automatycznie nakłada na Irlandię obowiązek rozpatrzenia wniosku na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej. Argumenty sugerujące, że ustalenie odpowiedzialnego państwa i stosowanie klauzuli dyskrecjonalnej muszą należeć do tego samego organu krajowego. Argumenty sugerujące, że najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka zobowiązuje państwo nieodpowiedzialne do skorzystania z klauzuli dyskrecjonalnej. Argumenty sugerujące potrzebę odrębnego środka zaskarżenia decyzji o nieskorzystaniu z klauzuli dyskrecjonalnej.

Godne uwagi sformułowania

prawo Unii pozostaje w pełni w mocy w tym państwie aż do jego faktycznego wystąpienia z Unii klauzula dyskrecjonalna [...] ma charakter fakultatywny, ponieważ pozostawia w gestii każdego państwa członkowskiego decyzję nie zobowiązuje ono do tego, aby ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego [...] i korzystanie z [...] klauzuli dyskrecjonalnej należało do tego samego organu krajowego domniemanie, zgodnie z którym w celu jak najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka sytuację tego dziecka należy rozpatrywać w sposób nierozerwalnie związany z sytuacją jego rodziców

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes, pełniąca obowiązki prezesa pierwszej izby

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

E. Regan

sędzia

C.G. Fernlund

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów rozporządzenia Dublin III w kontekście Brexitu, stosowanie klauzuli dyskrecjonalnej, podział kompetencji organów krajowych, ochrona praw dziecka w postępowaniu azylowym, zaskarżalność decyzji w systemie dublińskim."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Brexitem, ale jego zasady dotyczące wykładni rozporządzenia Dublin III mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na kontekst Brexitu i jego potencjalny wpływ na prawo azylowe UE, a także ze względu na wykładnię kluczowych przepisów rozporządzenia Dublin III dotyczących praw migrantów i dzieci.

Brexit a azyl: Czy Wielka Brytania nadal podlega unijnym zasadom ochrony? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI