C-660/16 i C-661/16
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo do odliczenia VAT od zaliczki na dostawę towarów nie może być odmówione, jeśli nabywca nie wiedział o niepewności dostawy, a korekta podatku nie może być uzależniona od zwrotu zaliczki w przypadku upadłości dostawcy.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia VAT od zaliczek wpłaconych na dostawę towarów, które ostatecznie nie zostały dostarczone z powodu oszustw i upadłości dostawców. Trybunał orzekł, że prawo do odliczenia VAT od zaliczki powstaje, gdy w momencie jej zapłaty dostawa była pewna z punktu widzenia nabywcy, nawet jeśli później okazała się niemożliwa do zrealizowania. Ponadto, korekta odliczenia VAT nie może być uzależniona od zwrotu zaliczki, jeśli jest to niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, np. z powodu upadłości dostawcy, aby zapewnić neutralność VAT.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (VAT), w szczególności dotyczących prawa do odliczenia VAT naliczonego od zaliczek wpłaconych na poczet dostawy towarów, które ostatecznie nie zostały dostarczone. W postępowaniach głównych nabywcy zapłacili zaliczki na agregaty kogeneracyjne, otrzymali faktury zaliczkowe, ale dostawa nie nastąpiła z powodu oszustw i upadłości dostawców. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy prawo do odliczenia VAT od zaliczki zależy od obiektywnej pewności dostawy, czy też od wiedzy nabywcy, oraz czy korekta odliczenia może być uzależniona od zwrotu zaliczki. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo do odliczenia VAT od zaliczki powstaje w momencie jej zapłaty, jeśli w tym momencie dostawa była pewna z punktu widzenia nabywcy, nawet jeśli później okazała się niemożliwa do zrealizowania z powodu oszustw lub upadłości dostawcy. Odmowa prawa do odliczenia jest możliwa tylko wtedy, gdy nabywca wiedział lub powinien był wiedzieć o niepewności dostawy. Trybunał stwierdził również, że przepisy dyrektywy nie stoją na przeszkodzie krajowym przepisom uzależniającym korektę odliczenia VAT od zwrotu zaliczki, jeśli jednak zwrot ten jest niemożliwy lub nadmiernie utrudniony (np. z powodu upadłości dostawcy), zasady neutralności i skuteczności mogą wymagać, aby nabywca mógł skierować żądanie zwrotu bezpośrednio do organów podatkowych, aby uniknąć nieracjonalnego obciążenia dla nabywcy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do odliczenia VAT od zaliczki powstaje, jeśli w momencie jej zapłaty wszystkie istotne okoliczności przyszłej dostawy były znane nabywcy, a dostawa zdawała się pewna. Odmowa prawa do odliczenia jest możliwa tylko wtedy, gdy nabywca wiedział lub racjonalnie nie mógł nie wiedzieć o niepewności dostawy.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że prawo do odliczenia powstaje w momencie wymagalności podatku, a zgodnie z art. 65 dyrektywy 2006/112/WE, w przypadku zaliczek, VAT staje się wymagalny w momencie otrzymania wpłaty. Kluczowe jest, aby w momencie zapłaty zaliczki dostawa była pewna. Późniejsze ujawnienie okoliczności uniemożliwiających dostawę nie powinno pozbawiać nabywcy prawa do odliczenia, chyba że nabywca miał wiedzę o tej niepewności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (nabywcy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Finanzamt Dachau | organ_krajowy | pozwany |
| Achim Kollroß | osoba_fizyczna | skarżący |
| Finanzamt Göppingen | organ_krajowy | pozwany |
| Erich Wirtl | osoba_fizyczna | skarżący |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Dyrektywa VAT art. 65
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
W przypadku wpłaty zaliczek przed dostawą towarów lub świadczeniem usług VAT staje się wymagalny w momencie otrzymania wpłaty i naliczany jest od wysokości otrzymanej wpłaty. Przepis ten należy interpretować ściśle.
Dyrektywa VAT art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny.
Dyrektywa VAT art. 185
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Korekta jest dokonywana w szczególności, gdy po złożeniu deklaracji VAT nastąpi zmiana czynników uwzględnianych przy określaniu kwoty odliczenia, np. anulowanie zakupów. Artykuł 185 ust. 2 stanowi wyjątek od tej zasady.
Dyrektywa VAT art. 186
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Państwa członkowskie określają szczegółowe przepisy wykonawcze dla art. 184 i 185.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 63
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 90
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Podstawa opodatkowania jest obniżana w przypadku anulowania, wypowiedzenia, rozwiązania, całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub obniżenia ceny po dokonaniu dostawy.
Dyrektywa VAT art. 168
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Podatnik jest uprawniony do odliczenia VAT należnego lub zapłaconego od towarów i usług, które zostały lub są mu dostarczane lub świadczone przez innego podatnika, jeśli są one wykorzystywane na potrzeby opodatkowanych transakcji.
Dyrektywa VAT art. 178
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Warunkiem skorzystania z prawa do odliczenia jest posiadanie faktury.
Dyrektywa VAT art. 184
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Wstępne odliczenie podlega korekcie, jeżeli jego kwota jest wyższa lub niższa od kwoty odliczenia przysługującej podatnikowi.
UStG art. 13 ust. 1
Umsatzsteuergesetz
Określa moment powstania obowiązku podatkowego dla dostaw i usług.
UStG art. 14c
Umsatzsteuergesetz
Dotyczy nieprawidłowego lub nieupoważnionego wykazania podatku na fakturze.
UStG art. 15 ust. 1
Umsatzsteuergesetz
Określa warunki odliczenia podatku naliczonego, w tym wymóg posiadania faktury.
UStG art. 17
Umsatzsteuergesetz
Reguluje korektę podstawy opodatkowania i odliczenia podatku naliczonego w przypadku zmiany okoliczności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odliczenia VAT od zaliczki powinno być przyznane, jeśli w momencie zapłaty dostawa była pewna z punktu widzenia nabywcy. Korekta odliczenia VAT nie powinna być uzależniona od zwrotu zaliczki, jeśli zwrot jest niemożliwy lub nadmiernie utrudniony z powodu upadłości dostawcy.
Odrzucone argumenty
Prawo do odliczenia VAT od zaliczki powinno być oceniane wyłącznie obiektywnie, niezależnie od wiedzy nabywcy. Krajowe przepisy uzależniające korektę odliczenia od zwrotu zaliczki są zgodne z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
VAT staje się wymagalny w momencie otrzymania wpłaty i naliczany jest od wysokości otrzymanej wpłaty. Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny. Ocena pewności realizacji dostawy powinna być dokonywana na chwilę zapłaty zaliczki. Nabywcy można odmówić prawa do odliczenia, jeżeli wykaże się, że w chwili zapłaty zaliczki wiedział on lub nie mógł racjonalnie nie wiedzieć, że realizacja tej dostawy jest niepewna. Mechanizm korekty [...] ma na celu zwiększenie stopnia dokładności odliczeń w sposób zapewniający neutralność VAT. Gdyby nabywcy byli obowiązani dokonać korekty odliczeń [...], a nie dostali zwrotu od dostawców, mieliby [...] roszczenie wobec organów skarbowych na kwotę identyczną z tą zwróconą tym organom w ramach tej korekty. Byłoby zaś oczywiście nieracjonalne, żeby zmuszać tych nabywców do korekty odliczeń, a następnie do pozywania organów administracji skarbowej w celu uzyskania zwrotu VAT zapłaconego z tytułu omawianych zaliczek.
Skład orzekający
J.L. da Cruz Vilaça
prezes izby
E. Levits
sprawozdawca
A. Borg Barthet
sędzia
M. Berger
sędzia
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie warunków prawa do odliczenia VAT od zaliczek w przypadku oszustw i upadłości dostawcy, a także zasad korekty odliczeń w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności, w których dostawa nie doszła do skutku z powodu oszustw i upadłości dostawcy. Kluczowe jest ustalenie, czy nabywca miał wiedzę o niepewności dostawy w momencie zapłaty zaliczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu VAT, oszustw gospodarczych i upadłości, a także pokazuje, jak prawo UE chroni podatników przed negatywnymi skutkami działań oszukańczych kontrahentów, zapewniając neutralność podatkową.
“Oszustwo kontrahenta nie pozbawi Cię prawa do odliczenia VAT od zaliczki – kluczowa wykładnia TSUE!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI