C-659/18
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 3 ust. 2 dyrektywy 2013/48/UE oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sąd prowadzący postępowanie przygotowawcze w Hiszpanii zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy prawo dostępu do adwokata może zostać opóźnione, jeśli podejrzany nie stawił się na wezwanie sądu, a wydano nakaz aresztowania. Trybunał przypomniał, że dyrektywa 2013/48/UE ustanawia minimalne normy dotyczące praw podejrzanych i oskarżonych, w tym prawo dostępu do adwokata bez zbędnej zwłoki. Zastosowanie dyrektywy rozpoczyna się od momentu poinformowania osoby o tym, że jest podejrzana lub oskarżona. Trybunał podkreślił, że prawo dostępu do adwokata nie zależy od stawiennictwa podejrzanego na wezwanie. Dyrektywa przewiduje ściśle określone, wyjątkowe okoliczności, w których można zastosować czasowe odstępstwo od tego prawa (np. pilna potrzeba zapobieżenia poważnym negatywnym konsekwencjom dla życia lub wolności, lub konieczność natychmiastowego działania organów ścigania w celu zapobieżenia narażeniu postępowania na szkodę). Brak stawiennictwa podejrzanego nie jest jedną z tych podstaw. Trybunał stwierdził, że opóźnianie dostępu do adwokata z powodu niestawiennictwa podejrzanego jest niezgodne z celami dyrektywy, jej systematyką i brzmieniem, a także z prawem do skutecznej ochrony sądowej gwarantowanym przez Kartę Praw Podstawowych. W związku z tym, orzeczono, że prawo UE stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które pozwala na takie opóźnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja prawa UE dotyczącego prawa do obrony i dostępu do adwokata w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście niestawiennictwa podejrzanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji niestawiennictwa podejrzanego i opóźnienia dostępu do adwokata; nie wyklucza możliwości stosowania odstępstw w innych, ściśle określonych przypadkach przewidzianych w dyrektywie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prawo dostępu do adwokata w postępowaniu karnym, gwarantowane przez dyrektywę 2013/48/UE i Kartę Praw Podstawowych UE, może być opóźnione, jeśli podejrzany nie stawił się na wezwanie sądu, a wydano krajowy nakaz aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo dostępu do adwokata nie może być opóźnione z powodu niestawiennictwa podejrzanego, jeśli nie zachodzą wyjątkowe okoliczności przewidziane w dyrektywie.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2013/48/UE i Karta Praw Podstawowych UE wymagają zapewnienia dostępu do adwokata bez zbędnej zwłoki. Niestawiennictwo podejrzanego nie jest podstawą do odstępstwa od tego prawa, chyba że zachodzą ściśle określone, wyjątkowe sytuacje wymienione w dyrektywie, które nie zostały stwierdzone w niniejszej sprawie. Opóźnienie naruszałoby prawo do obrony i skuteczną ochronę sądową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| VW | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Dyrektywa 2013/48/UE art. 3 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE
Prawo dostępu do adwokata powinno być zapewnione bez zbędnej zwłoki, a w każdym przypadku przed przesłuchaniem, przed czynnościami dochodzeniowymi, niezwłocznie po pozbawieniu wolności lub przed stawiennictwem przed sądem. Brak stawiennictwa podejrzanego nie stanowi podstawy do odstępstwa.
Karta Praw Podstawowych art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej, co obejmuje prawo do obrony i dostępu do adwokata.
Pomocnicze
Const. ES art. 24
Konstytucja Hiszpanii
Gwarantuje prawo do obrony i skutecznej ochrony sądowej.
LECrim art. 118
Ley de Enjuiciamiento Criminal (Hiszpania)
Reguluje prawo do obrony w postępowaniu karnym.
LECrim art. 527 § 1
Ley de Enjuiciamiento Criminal (Hiszpania)
Określa przypadki, w których można ograniczyć prawa zatrzymanego, w tym prawo do wyboru adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo dostępu do adwokata jest fundamentalnym prawem, które powinno być zapewnione bez zbędnej zwłoki. • Niestawiennictwo podejrzanego na wezwanie sądu nie stanowi podstawy do opóźnienia dostępu do adwokata, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności przewidziane w dyrektywie. • Opóźnienie dostępu do adwokata z powodu niestawiennictwa narusza prawo do obrony i skuteczną ochronę sądową.
Odrzucone argumenty
Prawo dostępu do adwokata może być opóźnione, jeśli podejrzany nie stawił się na wezwanie sądu i wydano nakaz aresztowania (argument rządu hiszpańskiego, odrzucony przez TSUE).
Godne uwagi sformułowania
prawo dostępu do adwokata bez zbędnej zwłoki • nie może zostać opóźnione ze względu na brak stawiennictwa podejrzanego • stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes_izby
P.G. Xuereb
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja prawa UE dotyczącego prawa do obrony i dostępu do adwokata w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście niestawiennictwa podejrzanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niestawiennictwa podejrzanego i opóźnienia dostępu do adwokata; nie wyklucza możliwości stosowania odstępstw w innych, ściśle określonych przypadkach przewidzianych w dyrektywie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony i dostępu do adwokata, co jest kluczowe dla każdego postępowania karnego. Pokazuje, jak prawo UE chroni te prawa nawet w obliczu problemów proceduralnych, takich jak niestawiennictwo podejrzanego.
“Niestawiennictwo w sądzie nie pozbawi Cię prawa do adwokata – wyrok TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny