C-658/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-01-09
cjeuprawo_ue_ogolneniezaleznosc_sadowWysokatrybunal
niezależność sądówpraworządnośćsąd najwyższypostępowanie prejudycjalnedopuszczalnośćPolska

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał za oczywiście niedopuszczalny wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Najwyższy Polski, ponieważ nie istniał spór sądowy, a jedynie abstrakcyjne zagadnienie prawne.

Sąd Najwyższy Polski zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z wnioskiem o interpretację przepisów UE dotyczących niezawisłości i bezstronności sądów w kontekście powoływania sędziów. Wniosek dotyczył wątpliwości co do prawidłowości składu Sądu Najwyższego, w którym zasiadali sędziowie powołani w okolicznościach budzących zastrzeżenia prawne. Trybunał Sprawiedliwości uznał jednak wniosek za oczywiście niedopuszczalny, stwierdzając, że nie istniał rzeczywisty spór sądowy, a jedynie abstrakcyjne zagadnienie prawne, co jest sprzeczne z celem procedury prejudycjalnej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy (Polska) w związku z wątpliwościami dotyczącymi niezawisłości i bezstronności jego składu, w którym zasiadali sędziowie powołani w okolicznościach budzących zastrzeżenia prawne, w tym w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa i samego Sądu Najwyższego. Sąd odsyłający przedstawił trzy pytania prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów UE w zakresie niezawisłości i bezstronności sądu, zgodności z prawem UE krajowych przepisów zakazujących oceny powoływania sędziów oraz możliwości kwestionowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy między Trybunałem a sądami krajowymi służącym rozstrzyganiu sporów. W niniejszej sprawie, jak wynikało z postanowienia odsyłającego, przed pełnym składem Izby Cywilnej Sądu Najwyższego nie toczył się żaden spór, a jedynie przedstawiono zagadnienia prawne w celu uzyskania abstrakcyjnej uchwały mającej moc zasady prawnej. Trybunał podkreślił, że odesłanie prejudycjalne musi być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu, a nie wydawania opinii w kwestiach ogólnych i hipotetycznych. W związku z brakiem rzeczywistego sporu, Trybunał uznał wniosek za oczywiście niedopuszczalny i postanowił o jego odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest oczywiście niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy między Trybunałem a sądami krajowymi, służącym dostarczeniu wykładni prawa Unii niezbędnej do rozstrzygnięcia zawisłych sporów. Nie ma ona na celu wydawania opinii w kwestiach ogólnych i hipotetycznych, lecz musi być podyktowana potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia rzeczywistego sporu. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie przedstawił do rozstrzygnięcia sporu między stronami, lecz zagadnienia prawne w celu uzyskania abstrakcyjnej uchwały mającej moc zasady prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

brak (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
Sąd Najwyższyorgan_krajowywnoszący_odwołanie
Prokurator Generalnyorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd szwedzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 6 § 1 i 3

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 19 § 1 akapit drugi

Traktat o Unii Europejskiej

Karta praw podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

ustawa o SN art. 83 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

ustawa o SN art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

Regulamin postępowania przed Trybunałem art. 53 § § 2

Konstytucja art. 144 § 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 187 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o SN art. 29 § § 2 i 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

ustawa o SN art. 72 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

ustawa o KRS art. 37 § 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

ustawa o KRS art. 44 § 1b

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rzeczywistego sporu sądowego jako warunek dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Godne uwagi sformułowania

Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii w przedmiocie kwestii ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu. Warunkiem zastosowania procedury prejudycjalnej jest w szczególności rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie prejudycjalne służy rozstrzyganiu sporów, a nie abstrakcyjnym konsultacjom prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

TSUE odrzuca wniosek SN: Postępowanie prejudycjalne nie służy do rozwiązywania sporów prawnych na abstrakcyjnym poziomie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI