C-658/18
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Giudice di pace di Bologna (sędziego pokoju w Bolonii) w sprawie UX przeciwko Governo della Repubblica italiana. Skarżąca, sędzia pokoju, domagała się odszkodowania za brak płatnego urlopu wypoczynkowego w sierpniu 2018 r., twierdząc, że jest traktowana mniej korzystnie niż sędziowie sądów powszechnych, którzy mają prawo do 30 dni płatnego urlopu. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami dotyczącymi wykładni art. 267 TFUE (pojęcie 'sądu krajowego'), dyrektywy 2003/88/WE (czas pracy), dyrektywy 1999/70/WE (praca na czas określony) oraz Karty praw podstawowych UE. Trybunał Sprawiedliwości najpierw rozstrzygnął kwestię dopuszczalności wniosku, uznając, że włoski sędzia pokoju spełnia kryteria 'sądu krajowego' w rozumieniu art. 267 TFUE, mimo pewnych wątpliwości dotyczących jego niezawisłości i obligatoryjności jurysdykcji. Następnie Trybunał rozpatrzył pytania prejudycjalne. W odniesieniu do pojęcia 'pracownika', Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2003/88/WE ma zastosowanie do sędziów pokoju, którzy wykonują rzeczywistą i efektywną pracę, nie mającą charakteru marginalnego, i otrzymują za nią wynagrodzenie. Podkreślono, że status 'pracownika' jest samodzielnym pojęciem prawa UE i nie zależy od krajowej kwalifikacji jako 'honorowy'. Co do pracy na czas określony, Trybunał uznał, że pojęcie 'pracownika zatrudnionego na czas określony' w rozumieniu porozumienia ramowego może obejmować sędziego pokoju mianowanego na czas określony, jeśli spełnia on kryteria rzeczywistej pracy i otrzymuje wynagrodzenie. W kwestii zasady niedyskryminacji, Trybunał orzekł, że odmowa przyznania sędziemu pokoju 30 dni płatnego urlopu wypoczynkowego, podczas gdy sędziowie sądów powszechnych mają takie prawo, narusza klauzulę 4 porozumienia ramowego, chyba że istnieją obiektywne powody uzasadniające takie zróżnicowanie. Trybunał wskazał, że różnice w kwalifikacjach i charakterze zadań mogą stanowić takie uzasadnienie, ale ostateczna ocena należy do sądu krajowego. Wyrok ten ma istotne znaczenie dla statusu sędziów pokoju we Włoszech i innych państwach członkowskich, podkreślając potrzebę zapewnienia równości traktowania pracowników, nawet jeśli ich status prawny jest specyficzny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu sędziów pokoju jako 'sądów krajowych' i 'pracowników' w rozumieniu prawa UE, a także stosowanie zasady niedyskryminacji w zakresie urlopu wypoczynkowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskich sędziów pokoju, ale jego zasady mogą być stosowane do podobnych grup zawodowych w innych państwach członkowskich, jeśli istnieją analogiczne różnice w statusie prawnym i warunkach zatrudnienia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy włoski sędzia pokoju jest 'sądem krajowym' w rozumieniu art. 267 TFUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia pokoju jest objęty pojęciem 'sądu jednego z państw członkowskich' w rozumieniu art. 267 TFUE.
Uzasadnienie
Trybunał ocenił, że sędzia pokoju spełnia kryteria niezawisłości, stałego charakteru urzędu i stosowania prawa, co pozwala mu na zwrócenie się do Trybunału w trybie prejudycjalnym.
Czy włoski sędzia pokoju może być uznany za 'pracownika' w rozumieniu dyrektywy 2003/88/WE i Karty praw podstawowych UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia pokoju, który świadczy rzeczywistą i efektywną pracę, nie mającą charakteru marginalnego, i otrzymuje za nią wynagrodzenie, może być objęty pojęciem 'pracownika'.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że pojęcie 'pracownika' ma samodzielne znaczenie na gruncie prawa UE i opiera się na obiektywnych kryteriach, takich jak świadczenie pracy za wynagrodzeniem pod kierownictwem, nawet jeśli status prawny w prawie krajowym jest inny (np. 'honorowy').
Czy włoski sędzia pokoju może być uznany za 'pracownika zatrudnionego na czas określony' w rozumieniu porozumienia ramowego (dyrektywa 1999/70/WE)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'pracownika zatrudnionego na czas określony' może obejmować sędziego pokoju mianowanego na czas określony, który świadczy rzeczywistą pracę za wynagrodzeniem.
Uzasadnienie
Porozumienie ramowe ma szerokie zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony, a krajowa kwalifikacja jako 'honorowy' nie wyklucza stosowania tych przepisów, jeśli istnieją obiektywne warunki określające termin wygaśnięcia stosunku pracy.
Czy odmowa przyznania włoskiemu sędziemu pokoju 30 dni płatnego urlopu wypoczynkowego, w przeciwieństwie do sędziów sądów powszechnych, narusza zasadę niedyskryminacji (klauzula 4 porozumienia ramowego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stoi to na przeszkodzie, chyba że różnica w traktowaniu jest uzasadniona obiektywnymi powodami związanymi z kwalifikacjami i charakterem zadań.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że prawo do urlopu wypoczynkowego jest warunkiem zatrudnienia, a nierówne traktowanie pracowników zatrudnionych na czas określony i nieokreślony jest niedopuszczalne, chyba że uzasadnione jest obiektywnymi czynnikami. Różnice w procedurach rekrutacyjnych i charakterze zadań mogą stanowić takie uzasadnienie, ale wymaga to oceny przez sąd krajowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| UX | osoba_fizyczna | skarżący |
| Governo della Repubblica italiana | organ_krajowy | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definiuje pojęcie 'sądu krajowego' uprawnionego do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 1 § ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/88/WE z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Określa zakres stosowania dyrektywy do wszystkich sektorów działalności.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 7 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/88/WE z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Gwarantuje pracownikom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego.
Dyrektywa 1999/70/WE § Klauzula 2
Dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony
Określa zakres stosowania porozumienia ramowego do pracowników zatrudnionych na czas określony.
Dyrektywa 1999/70/WE § Klauzula 3
Dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony
Definiuje pojęcie 'pracownika zatrudnionego na czas określony'.
Dyrektywa 1999/70/WE § Klauzula 4
Dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony
Ustanawia zasadę niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony.
Karta art. 31 § ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do warunków pracy zgodnych z zasadami ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i godności.
Pomocnicze
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Dotyczy prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 2
Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Określa zakres stosowania dyrektyw dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Konstytucja Włoch art. 106
Włoska konstytucja
Podstawowe przepisy dotyczące dostępu do urzędu sędziego.
Ustawa nr 374/1991 art. 1
Ustawa nr 374/1991 (Włochy)
Ustanowienie urzędu sędziego pokoju.
Ustawa nr 374/1991 art. 4
Ustawa nr 374/1991 (Włochy)
Procedura mianowania sędziów pokoju.
Ustawa nr 374/1991 art. 10 § ust. 1
Ustawa nr 374/1991 (Włochy)
Zakres obowiązków sędziów pokoju.
Ustawa nr 374/1991 art. 11
Ustawa nr 374/1991 (Włochy)
Wynagrodzenie sędziów pokoju.
Ustawa nr 97/1979 art. 8a
Ustawa nr 97/1979 (Włochy)
Prawo do urlopu wypoczynkowego dla sędziów sądów powszechnych.
Dekret ustawodawczy nr 116/2017 art. 24
Dekret ustawodawczy nr 116/2017 (Włochy)
Wynagrodzenie za okres urlopowy dla sędziów pokoju (z ograniczeniami).
c.p.c. art. 7 § akapit pierwszy
Kodeks postępowania cywilnego (Włochy)
Właściwość sędziego pokoju w sprawach cywilnych.
Ustawa nr 183/2011 art. 4 § ust. 43
Ustawa nr 183/2011 (Włochy)
Brak zastrzeżenia co do właściwości rzeczowej w kontekście powództwa skarżącej.
Ustawa nr 117/1988 art. 2 § ust. 3 i 3a
Ustawa nr 117/1988 (Włochy)
Odpowiedzialność sędziego za winę umyślną lub rażące niedbalstwo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie pokoju powinni być uznani za 'sąd krajowy' w rozumieniu art. 267 TFUE. • Sędziowie pokoju powinni być uznani za 'pracowników' w rozumieniu prawa UE. • Sędziowie pokoju zatrudnieni na czas określony powinni być objęci ochroną dyrektywy o pracy na czas określony. • Odmowa przyznania sędziom pokoju płatnego urlopu wypoczynkowego na równi z sędziami sądów powszechnych narusza zasadę niedyskryminacji.
Odrzucone argumenty
Sędzia pokoju nie jest 'sądem krajowym' z powodu braku niezawisłości, obligatoryjności jurysdykcji i kontradyktoryjności postępowania. • Sędziowie pokoju nie są 'pracownikami' w rozumieniu prawa UE z uwagi na honorowy charakter ich urzędu i specyficzne wynagrodzenie. • Różnice w statusie i zadaniach sędziów pokoju i sędziów sądów powszechnych uzasadniają odmienne traktowanie w zakresie urlopu wypoczynkowego.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'sądu krajowego' w rozumieniu art. 267 TFUE jest kwestią regulowaną wyłącznie prawem Unii • niezawisłość sądów krajowych ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania systemu współpracy sądowej • pojęcie 'pracownika' nie może być różnie interpretowane w zależności od przepisów krajowych, lecz ma samodzielne znaczenie na gruncie prawa Unii • sama okoliczność, że działalność zawodowa [...] może zostać uznana za honorową na podstawie prawa krajowego, jest pozbawiona znaczenia, jeśli chodzi o stosowanie porozumienia ramowego • klauzula 4 porozumienia ramowego [...] wyraża zasadę prawa socjalnego Unii, która nie może być interpretowana zawężająco • powody o charakterze obiektywnym [...] nie pozwalają na uzasadnienie odmiennego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony i pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony okolicznością, że rozróżnienie to zostało wprowadzone na mocy norm o charakterze generalnym i abstrakcyjnym
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
P.G. Xuereb
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu sędziów pokoju jako 'sądów krajowych' i 'pracowników' w rozumieniu prawa UE, a także stosowanie zasady niedyskryminacji w zakresie urlopu wypoczynkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskich sędziów pokoju, ale jego zasady mogą być stosowane do podobnych grup zawodowych w innych państwach członkowskich, jeśli istnieją analogiczne różnice w statusie prawnym i warunkach zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy statusu prawnego sędziów, którzy nie są typowymi pracownikami, a jednocześnie dochodzą praw pracowniczych. Podkreśla złożoność interpretacji prawa UE w kontekście krajowych systemów prawnych.
“Czy sędziowie pokoju to 'pracownicy'? TSUE rozstrzyga o prawie do urlopu i niedyskryminacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny