C-658/17
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia. Sprawa została zainicjowana przez WB, która chciała uzyskać wypis aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez polskiego notariusza, wraz z zaświadczeniem potwierdzającym, że jest to „orzeczenie” lub „dokument urzędowy” w rozumieniu rozporządzenia. Polski notariusz odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na brak powiadomienia przez Polskę Komisji Europejskiej o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi kwalifikacji polskiego aktu poświadczenia dziedziczenia. Trybunał Sprawiedliwości UE w pierwszej kolejności rozpatrzył pytania dotyczące pojęcia „sądu” i „orzeczenia”. Stwierdził, że brak powiadomienia przez państwo członkowskie o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych nie jest decydujący dla uznania ich za „sąd”. Jednakże, analizując kryteria z art. 3 ust. 2 rozporządzenia, TSUE uznał, że polski notariusz sporządzający akt poświadczenia dziedziczenia na zgodny wniosek uczestników nie wykonuje funkcji sądowych, ponieważ nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów. W związku z tym, taki akt nie jest „orzeczeniem” w rozumieniu rozporządzenia. Następnie, TSUE rozpatrzył pytanie dotyczące kwalifikacji aktu jako „dokumentu urzędowego”. Stwierdził, że polski akt poświadczenia dziedziczenia, sporządzony przez notariusza zgodnie z prawem polskim i rejestrowany jako dokument urzędowy, spełnia wymogi definicji „dokumentu urzędowego” zawartej w rozporządzeniu. W związku z tym, może być opatrzony formularzem przewidzianym dla dokumentów urzędowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęć „orzeczenie” i „dokument urzędowy” w kontekście rozporządzenia UE o dziedziczeniu, a także statusu notariuszy jako „sądów” w rozumieniu tego rozporządzenia. Kluczowe dla spraw transgranicznych dotyczących spadków, gdzie stosowane są polskie akty poświadczenia dziedziczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji polskiego aktu poświadczenia dziedziczenia i jego kwalifikacji w świetle prawa UE. Może wymagać analizy w kontekście przepisów krajowych innych państw członkowskich.
Zagadnienia prawne (4)
Czy polski akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza na zgodny wniosek wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego stanowi „orzeczenie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 650/2012?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki akt nie stanowi „orzeczenia” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 650/2012.
Uzasadnienie
Notariusz sporządzający akt poświadczenia dziedziczenia na zgodny wniosek uczestników nie jest „sądem” w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012, ponieważ nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów. W związku z tym, akt ten nie jest „orzeczeniem”.
Czy polski akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza na zgodny wniosek wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego stanowi „dokument urzędowy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 650/2012?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taki akt stanowi „dokument urzędowy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 650/2012.
Uzasadnienie
Polski akt poświadczenia dziedziczenia, sporządzony przez notariusza zgodnie z prawem polskim, oficjalnie sporządzony lub zarejestrowany jako dokument urzędowy, którego autentyczność dotyczy podpisu i treści oraz została stwierdzona przez organ publiczny, spełnia wymogi definicji „dokumentu urzędowego” zawartej w rozporządzeniu.
Czy brak powiadomienia przez państwo członkowskie Komisji Europejskiej o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych ma decydujące znaczenie dla uznania ich za „sąd” w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak powiadomienia ma walor wyłącznie informacyjny i nie jest decydujący.
Uzasadnienie
Kwalifikacja organu jako „sądu” zależy od spełnienia kryteriów określonych w art. 3 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia, a nie od samego faktu powiadomienia Komisji. Powiadomienie ma charakter informacyjny.
Czy polski notariusz, sporządzając akt poświadczenia dziedziczenia na zgodny wniosek wszystkich uczestników, wykonuje funkcje sądowe w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie wykonuje funkcji sądowych.
Uzasadnienie
Wykonywanie funkcji sądowych implikuje posiadanie kompetencji do rozpatrzenia sprawy potencjalnie spornej między stronami. Czynności notarialne związane z wydawaniem poświadczeń spadkowych są wykonywane na zgodny wniosek zainteresowanych i nie posiadają uprawnień decyzyjnych w przypadku sporu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| WB | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Przemysława Bac, notariusz | inne | inne |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd hiszpański | inne | interwenient |
| Rząd węgierski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 1 lit. g)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
„Orzeczenie” oznacza każdą decyzję w sprawach dotyczących dziedziczenia wydaną przez sąd państwa członkowskiego, niezależnie od nazwy takiej decyzji.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 1 lit. i)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
„Dokument urzędowy” oznacza dokument dotyczący dziedziczenia, który został oficjalnie sporządzony lub zarejestrowany jako dokument urzędowy w państwie członkowskim i którego autentyczność dotyczy podpisu i treści oraz została stwierdzona przez organ publiczny lub inny organ uprawniony.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 2 akapit pierwszy
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Definicja „sądu” obejmuje organy sądowe oraz inne organy i przedstawicieli zawodów prawniczych właściwych w sprawach spadkowych, którzy wykonują funkcje sądowe lub działają na podstawie przekazania uprawnień przez organ sądowy lub działają pod kontrolą organu sądowego, pod warunkiem że zapewniają gwarancje bezstronności, prawa do bycia wysłuchanym oraz że ich orzeczenia mogą być przedmiotem zaskarżenia do organu sądowego lub ponownego rozpoznania przez organ sądowy i mają moc i skutek podobne do orzeczenia organu sądowego.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 2 akapit drugi
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Państwa członkowskie powiadamiają Komisję Europejską o innych organach oraz przedstawicielach zawodów prawniczych, o których mowa w akapicie pierwszym.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 46 § 3 lit. b)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 39 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 79
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Rozporządzenie wykonawcze nr 1329/2014 art. 1 § 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1329/2014
Rozporządzenie wykonawcze nr 1329/2014 art. 1 § 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1329/2014
Prawo o notariacie art. 95c § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 95e § 1
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 95j
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
k.c. art. 1027
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polski notariusz sporządzający akt poświadczenia dziedziczenia na zgodny wniosek uczestników nie jest „sądem” w rozumieniu rozporządzenia UE nr 650/2012, ponieważ nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów. • Polski akt poświadczenia dziedziczenia spełnia wymogi definicji „dokumentu urzędowego” zawartej w rozporządzeniu UE nr 650/2012.
Odrzucone argumenty
Polski akt poświadczenia dziedziczenia jest „orzeczeniem” w rozumieniu rozporządzenia UE nr 650/2012. • Brak powiadomienia Polski Komisji Europejskiej o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych wyklucza uznanie ich za „sąd” w rozumieniu rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
„orzeczenie” oznacza każdą decyzję w sprawach dotyczących dziedziczenia wydaną przez sąd państwa członkowskiego • „dokument urzędowy” oznacza dokument dotyczący dziedziczenia, który został oficjalnie sporządzony lub zarejestrowany jako dokument urzędowy • pojęcie „sądu” należy interpretować szeroko, tak aby obejmował nie tylko sądy w dosłownym znaczeniu tego słowa, sprawujące funkcje sądownicze, lecz także notariuszy lub urzędy stanu cywilnego w niektórych państwach członkowskich, sprawujące w niektórych sprawach dotyczących spadku funkcje sądownicze • nie można uznać, że dokonywanie czynności notarialnych wpisuje się, jako takie, w wykonywanie funkcji sądowych • brak przewidzianego w art. 3 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 650/2012 powiadomienia przez Rzeczpospolitą Polską o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych ma walor wyłącznie informacyjny.
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes_izby
C. Toader
sprawozdawca
A. Rosas
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć „orzeczenie” i „dokument urzędowy” w kontekście rozporządzenia UE o dziedziczeniu, a także statusu notariuszy jako „sądów” w rozumieniu tego rozporządzenia. Kluczowe dla spraw transgranicznych dotyczących spadków, gdzie stosowane są polskie akty poświadczenia dziedziczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji polskiego aktu poświadczenia dziedziczenia i jego kwalifikacji w świetle prawa UE. Może wymagać analizy w kontekście przepisów krajowych innych państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między „orzeczeniem” a „dokumentem urzędowym” w kontekście unijnego prawa spadkowego, co ma praktyczne znaczenie dla obywateli i prawników w sprawach transgranicznych. Pokazuje, jak prawo UE interpretuje krajowe instytucje prawne.
“Polski akt dziedziczenia nie jest wyrokiem, ale ważnym dokumentem urzędowym w UE – wyjaśnia TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny