C-657/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-04-10
cjeuprawo_ue_ogolneochrona interesów finansowych UEWysokatrybunal
EFRROWdotacjezwrot środkówtermin przedawnieniatermin porządkowynieprawidłowościochrona interesów finansowych UEprawo rolnepostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że 18-miesięczny termin na żądanie zwrotu nienależnie wypłaconych dotacji z EFRROW nie jest terminem prekluzyjnym, a jego upływ nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia państwa członkowskiego do odzyskania środków.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 w kontekście odzyskiwania nienależnie wypłaconych dotacji z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Sąd czeski pytał, czy upływ 18-miesięcznego terminu na zwrócenie się do beneficjenta o zwrot środków powoduje wygaśnięcie uprawnienia państwa członkowskiego do ich odzyskania. Trybunał orzekł, że termin ten nie jest terminem prekluzyjnym, a jego upływ nie wyklucza możliwości wszczęcia procedury odzyskania środków, choć może mieć konsekwencje finansowe dla państwa członkowskiego w relacjach z budżetem Unii.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny, Republika Czeska) w związku ze sporem dotyczącym decyzji nakazującej M.K. zwrot nienależnie wypłaconych kwot dotacji z programu rozwoju obszarów wiejskich. Kluczowe pytanie dotyczyło wykładni art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, który stanowi, że państwa członkowskie powinny zwrócić się do beneficjenta o zwrot nienależnie wypłaconych kwot w ciągu 18 miesięcy od stwierdzenia nieprawidłowości. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy jest to termin porządkowy, czy prekluzyjny, a także czy przepis ten reguluje relacje między państwem członkowskim a beneficjentem, czy też między państwem członkowskim a Unią. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 oraz ogólne zasady ochrony interesów finansowych Unii zawarte w rozporządzeniu nr 2988/95, orzekł, że art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 reguluje przede wszystkim relacje finansowe między Unią a państwem członkowskim w kontekście odpowiedzialności za odzyskanie środków. W związku z tym, upływ 18-miesięcznego terminu nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia państwa członkowskiego do żądania zwrotu nienależnie wypłaconych kwot od beneficjenta. Termin ten ma charakter porządkowy i jego niedotrzymanie może skutkować obciążeniem państwa członkowskiego częścią kosztów lub wykluczeniem z finansowania unijnego, zgodnie z art. 54 ust. 5 lit. a) rozporządzenia nr 1306/2013, ale nie pozbawia państwa prawa do odzyskania środków od beneficjenta. Trybunał podkreślił, że przepisy ogólne dotyczące przedawnienia z rozporządzenia nr 2988/95 (4 lata) mają zastosowanie, chyba że istnieją specyficzne przepisy sektorowe, jak w tym przypadku art. 54 rozporządzenia nr 1306/2013, które regulują odrębnie kwestię terminów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, upływ 18-miesięcznego terminu nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia państwa członkowskiego do żądania zwrotu nienależnie wypłaconych płatności.

Uzasadnienie

Artykuł 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 reguluje relacje finansowe między państwem członkowskim a Unią w kontekście odpowiedzialności za odzyskanie środków, a nie relacje między państwem a beneficjentem. Termin ten ma charakter porządkowy i jego niedotrzymanie może skutkować konsekwencjami finansowymi dla państwa członkowskiego w relacjach z budżetem Unii, ale nie pozbawia go prawa do odzyskania środków od beneficjenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

państwo członkowskie (w zakresie prawa do odzyskania środków)

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznawnoszący odwołanie
Ministerstvo zemědělstvíorgan_krajowypozwany
rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
rząd bułgarskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 54 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

18-miesięczny termin na zwrócenie się do beneficjenta o zwrot nienależnie wypłaconych kwot dotacji z EFRROW ma charakter porządkowy, a nie prekluzyjny. Jego upływ nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia państwa członkowskiego do żądania zwrotu.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95

Ogólny termin przedawnienia wynosi cztery lata. W niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis szczególny (art. 54 Rozporządzenia nr 1306/2013).

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 1 § 2

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95

Definicja nieprawidłowości jako naruszenia prawa UE skutkującego lub mogącego skutkować szkodą dla budżetu UE.

Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 56

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 54 § 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Możliwość wykluczenia z finansowania unijnego w przypadku niedotrzymania terminów, w tym 18-miesięcznego terminu z ust. 1.

Argumenty

Skuteczne argumenty

18-miesięczny termin z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 jest terminem porządkowym, a nie prekluzyjnym. Art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 reguluje relacje między państwem członkowskim a Unią, a nie między państwem a beneficjentem. Niedotrzymanie 18-miesięcznego terminu nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia państwa do żądania zwrotu od beneficjenta.

Odrzucone argumenty

18-miesięczny termin z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 jest terminem prekluzyjnym, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia państwa do żądania zwrotu.

Godne uwagi sformułowania

termin porządkowy, a nie termin prekluzyjny reguluje stosunki między państwem członkowskim a Unią, a nie stosunki między państwem członkowskim a beneficjentem nie stoi on na przeszkodzie temu, by procedura odzyskania nienależnie wypłaconych kwot dotacji [...] mogła być wszczęta po upływie 18-miesięcznego terminu

Skład orzekający

M. Gavalec

prezes izby

Z. Csehi

sędzia

F. Schalin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację 18-miesięcznego terminu na odzyskanie środków z EFRROW, rozróżnienie między terminem porządkowym a prekluzyjnym, relacje między państwem członkowskim a beneficjentem w kontekście odzyskiwania środków UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznie EFRROW i rozporządzenia nr 1306/2013, ale zasady mogą być analogicznie stosowane do innych funduszy UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu odzyskiwania środków z funduszy UE, co jest istotne dla beneficjentów i instytucji zarządzających. Wyjaśnienie charakteru terminu ma duże znaczenie praktyczne.

Czy minął termin na zwrot dotacji? TSUE wyjaśnia, kiedy można odzyskać środki z funduszy UE.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI