Orzeczenie · 2026-01-29

C-654/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości
Data
2026-01-29
cjeuprawo_pracypraca na czas określonyWysokatrybunal
praca na czas określonyzasada niedyskryminacjinauczycieleprawo pracykarta elektronicznakształcenie ustawiczneodszkodowanieTSUEWłochy

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunale ordinario di Ravenna (Włochy) dotyczył wykładni klauzuli 4 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony oraz art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sprawa dotyczyła nauczycielki M.M., zatrudnionej na czas określony, która nie otrzymała dodatku w formie karty elektronicznej na wsparcie kształcenia ustawicznego, przyznawanego nauczycielom zatrudnionym na czas nieokreślony. Po zakończeniu zatrudnienia, włoski Sąd Kasacyjny ograniczył możliwość dochodzenia tego świadczenia a posteriori, uzależniając je od dalszego zatrudnienia w szkolnictwie lub przyznając jedynie prawo do odszkodowania za poniesioną szkodę, pod dodatkowymi warunkami. Sąd odsyłający uznał, że te warunki mogą naruszać zasadę niedyskryminacji nauczycieli zatrudnionych na czas określony. Trybunał Sprawiedliwości UE, po zbadaniu dopuszczalności wniosku, rozpatrzył sprawę co do istoty. Stwierdził, że klauzula 4 Porozumienia ramowego nie stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, pod warunkiem, że ograniczenia dotyczące przyznania karty a posteriori i dochodzenia odszkodowania dotyczą zarówno nauczycieli zatrudnionych na czas określony, jak i na czas nieokreślony, którzy przestali należeć do kadry pedagogicznej. Ponadto, zasady proceduralne regulujące prawo do odszkodowania muszą być zgodne z zasadami równoważności i skuteczności prawa UE, zapewniając realną możliwość dochodzenia roszczeń. TSUE podkreślił, że jeśli warunki te stosują się wyłącznie do nauczycieli zatrudnionych na czas określony, stanowi to dyskryminację. W przypadku braku dyskryminacji, prawo do odszkodowania powinno być dostępne zgodnie z zasadami UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady niedyskryminacji w kontekście świadczeń pracowniczych dla nauczycieli zatrudnionych na czas określony, zwłaszcza po zakończeniu stosunku pracy. Znaczenie zasady równoważności i skuteczności w dostępie do środków prawnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiej i konkretnego świadczenia (karty elektronicznej), ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków dyskryminacji w zatrudnieniu na czas określony w UE.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zasada niedyskryminacji zawarta w klauzuli 4 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony stoi na przeszkodzie krajowemu orzecznictwu, które ogranicza przyznanie świadczenia (karty elektronicznej na kształcenie) lub prawa do odszkodowania po zakończeniu stosunku pracy, jeśli te ograniczenia dotyczą tylko nauczycieli zatrudnionych na czas określony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zasada niedyskryminacji nie stoi na przeszkodzie takim ograniczeniom, pod warunkiem że dotyczą one wszystkich nauczycieli (zatrudnionych na czas określony i nieokreślony) po zakończeniu zatrudnienia, a prawo do odszkodowania jest dostępne zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności prawa UE.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że klauzula 4 Porozumienia ramowego wymaga równego traktowania pracowników na czas określony i nieokreślony. Ograniczenia w przyznaniu świadczenia lub prawie do odszkodowania po zakończeniu zatrudnienia nie naruszają tej zasady, jeśli są stosowane jednolicie do obu grup pracowników. Kluczowe jest, aby zasady proceduralne dotyczące dochodzenia odszkodowania były zgodne z prawem UE, zapewniając realną możliwość jego uzyskania.

Czy prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 Karta praw podstawowych UE) wymaga, aby byli nauczyciele zatrudnieni na czas określony mieli realną możliwość dochodzenia odszkodowania za nieprzyznanie karty elektronicznej na kształcenie, bez nadmiernych obciążeń proceduralnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do skutecznego środka prawnego wymaga, aby zasady proceduralne dotyczące dochodzenia odszkodowania nie były mniej korzystne niż w podobnych postępowaniach krajowych i nie czyniły dochodzenia tego prawa niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.

Uzasadnienie

TSUE podkreślił, że prawo do odszkodowania musi być dostępne zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności. Oznacza to, że procedury dochodzenia odszkodowania nie mogą być bardziej uciążliwe dla nauczycieli zatrudnionych na czas określony niż dla innych grup, a samo dochodzenie nie może być praktycznie niemożliwe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaskarżący
Ministero dell’Istruzione e del Meritoorgan_krajowypozwany
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Dyrektywa 1999/70/WE art. Klauzula 4 § 1

Dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC)

Zakazuje mniej korzystnego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony w porównaniu do porównywalnych pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, chyba że zróżnicowane traktowanie uzasadnione jest powodami o charakterze obiektywnym.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu sądowego.

Pomocnicze

Legge n. 107/2015 art. 1 § 121-122

Ustawa nr 107/2015 (Włochy)

Ustanawia kartę elektroniczną na kształcenie dla nauczycieli mianowanych.

D.P.C.M. z 28.11.2016 art. 3 § 2

Dekret prezesa rady ministrów z dnia 28 listopada 2016 r. (Włochy)

Stanowi, że karta elektroniczna nie może być wykorzystywana po zakończeniu służby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenia w przyznaniu karty elektronicznej i prawie do odszkodowania po zakończeniu zatrudnienia nie naruszają zasady niedyskryminacji, jeśli są stosowane jednolicie do nauczycieli zatrudnionych na czas określony i nieokreślony. • Prawo do odszkodowania musi być dostępne zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności prawa UE.

Odrzucone argumenty

Włoskie orzecznictwo ograniczające przyznanie karty lub odszkodowania po zakończeniu zatrudnienia narusza zasadę niedyskryminacji nauczycieli zatrudnionych na czas określony.

Godne uwagi sformułowania

zasada niedyskryminacji • prawo do skutecznego środka prawnego • zasada równoważności i skuteczności • powody o charakterze obiektywnym • skuteczność (effet utile) prawa Unii

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

J. Passer

sędzia

E. Regan

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedyskryminacji w kontekście świadczeń pracowniczych dla nauczycieli zatrudnionych na czas określony, zwłaszcza po zakończeniu stosunku pracy. Znaczenie zasady równoważności i skuteczności w dostępie do środków prawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiej i konkretnego świadczenia (karty elektronicznej), ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków dyskryminacji w zatrudnieniu na czas określony w UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierównego traktowania pracowników na czas określony, co jest istotne dla wielu osób. Pokazuje, jak prawo UE chroni pracowników i jakie są granice dopuszczalnych ograniczeń.

Nauczycielu, czy po odejściu z pracy możesz jeszcze dostać dodatek szkoleniowy? TSUE wyjaśnia zasady niedyskryminacji.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy