C-652/22
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Visoki upravni sud (apelacyjny sąd administracyjny, Chorwacja) w związku ze sporem dotyczącym udzielenia zamówienia publicznego na budowę infrastruktury kolejowej. Spór dotyczył dopuszczenia do postępowania tureckiej firmy Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘ (Kolin) oraz oceny kwalifikacji konsorcjum Strabag. Kolin, jako oferent z państwa trzeciego (Turcji), zakwestionował dopuszczenie do postępowania konsorcjum Strabag, argumentując naruszenie zasady równego traktowania. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi wykładni art. 36 i 76 dyrektywy 2014/25/UE, które regulują zasady udzielania zamówień i dopuszczanie wykonawców. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując dopuszczalność wniosku, stwierdził, że prawo Unii w zakresie dostępu wykonawców z państw trzecich do rynków zamówień publicznych należy do wyłącznej kompetencji Unii (wspólna polityka handlowa). Wykonawcy z państw trzecich, które nie zawarły z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień (takiej jak Porozumienie w sprawie zamówień rządowych - GPA), nie mogą powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE ani domagać się „nie mniej korzystnego traktowania”. Turcja nie posiada takiej umowy z UE. W związku z tym, nawet jeśli podmiot zamawiający dopuścił tureckiego wykonawcę do postępowania, wykonawca ten nie może kwestionować decyzji w oparciu o przepisy dyrektywy. Trybunał uznał, że organy krajowe nie mogą interpretować przepisów krajowych transponujących dyrektywę w sposób rozszerzający jej zastosowanie na wykonawców z państw trzecich, którzy nie są objęci umowami międzynarodowymi z UE, gdyż naruszałoby to wyłączną kompetencję Unii. W konsekwencji, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został uznany za niedopuszczalny, ponieważ wykładnia przepisów dyrektywy nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu stosowania prawa UE w zamówieniach publicznych do wykonawców z państw trzecich, zwłaszcza w kontekście braku umów międzynarodowych.
Dotyczy głównie sytuacji, gdy wykonawca z państwa trzeciego nie ma umowy międzynarodowej z UE. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii dopuszczalności takich wykonawców do postępowań, lecz ich prawa do powoływania się na prawo UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonawca z państwa trzeciego, które nie zawarło z Unią Europejską umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień publicznych, może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE w celu zakwestionowania decyzji o udzieleniu zamówienia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca taki nie może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE ani domagać się „nie mniej korzystnego traktowania”.
Uzasadnienie
Prawo dostępu wykonawców z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej (wspólna polityka handlowa). Przepisy dyrektywy 2014/25/UE, w tym zasada równego traktowania, mają zastosowanie do wykonawców z państw trzecich tylko wtedy, gdy zawarły one z UE umowę międzynarodową gwarantującą wzajemny i równy dostęp. Turcja nie posiada takiej umowy z UE. W związku z tym, nawet jeśli podmiot zamawiający dopuścił tureckiego wykonawcę do postępowania, wykonawca ten nie może powoływać się na przepisy dyrektywy w celu kwestionowania decyzji.
Czy organy krajowe mogą interpretować krajowe przepisy transponujące dyrektywę 2014/25/UE w sposób rozszerzający jej zastosowanie na wykonawców z państw trzecich, którzy nie są objęci umowami międzynarodowymi z UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy krajowe nie mogą tego robić, ponieważ naruszałoby to wyłączną kompetencję Unii Europejskiej w dziedzinie wspólnej polityki handlowej.
Uzasadnienie
Wyłączna kompetencja Unii w zakresie regulowania dostępu wykonawców z państw trzecich do unijnych zamówień publicznych oznacza, że tylko Unia może stanowić prawo w tej dziedzinie. Państwa członkowskie nie mogą samodzielnie rozszerzać zakresu stosowania przepisów dyrektywy na wykonawców z państw trzecich, którzy nie spełniają warunków wynikających z umów międzynarodowych z UE.
Czy podmiot zamawiający może dopuścić do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wykonawców z państwa trzeciego, które nie zawarło z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej równy i wzajemny dostęp do zamówień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot zamawiający może dopuścić takich wykonawców, ale nie mogą oni powoływać się na prawo Unii. W takich przypadkach podmiot zamawiający może samodzielnie określić warunki traktowania tych wykonawców, odzwierciedlające obiektywną różnicę w ich sytuacji prawnej.
Uzasadnienie
W braku aktów prawnych Unii regulujących tę kwestię, decyzja o dopuszczeniu wykonawców z państw trzecich (nieobjętych umowami międzynarodowymi) do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego należy do podmiotu zamawiającego. Jednakże, jeśli podmiot zamawiający zdecyduje się ich dopuścić, nie mogą oni korzystać z praw wynikających z prawa Unii, a ich traktowanie powinno odzwierciedlać brak wzajemności i równości dostępu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘ | spolka | skarżący |
| Državna komisija za kontrolu postupaka javne nabave | organ_krajowy | pozwany |
| HŽ Infrastruktura d.o.o. | spolka | interwenient |
| Strabag AG | spolka | interwenient |
| Strabag d.o.o. | spolka | interwenient |
| Strabag Rail a.s. | spolka | interwenient |
| Rząd chorwacki | inne | interwenient |
| Rząd czeski | inne | interwenient |
| Rząd duński | inne | interwenient |
| Rząd estoński | inne | interwenient |
| Rząd francuski | inne | interwenient |
| Rząd austriacki | inne | interwenient |
| Rząd polski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
Dyrektywa 2014/25/UE art. 1 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Dyrektywa 2014/25/UE art. 11
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Dyrektywa 2014/25/UE art. 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Dyrektywa 2014/25/UE art. 36 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Podmioty zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny.
Dyrektywa 2014/25/UE art. 43
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
W zakresie, w jakim obejmują to GPA lub inne umowy międzynarodowe wiążące Unię, podmioty zamawiające przyznają wykonawcom z państw trzecich będących stroną takiej umowy traktowanie nie mniej korzystne niż wykonawcom z Unii.
Dyrektywa 2014/25/UE art. 45 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Dyrektywa 2014/25/UE art. 76 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Podmioty zamawiające mogą zażądać od wykonawców uzupełnienia lub wyjaśnienia informacji/dokumentacji, pod warunkiem poszanowania zasad równego traktowania i przejrzystości.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 3 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 3 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 207 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 207 § 5
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
Układ z Ankary art. 41 § 1
Układ ustanawiający stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją
Protokół dodatkowy art. 57
Protokół dodatkowy do Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją
Dyrektywa 2014/25/UE art. 86
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE
Rozporządzenie IZM art. 1 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument Zamówień Międzynarodowych – IZM)
Rozporządzenie IZM art. 6 § 6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument Zamówień Międzynarodowych – IZM)
ustawa o zamówieniach publicznych art. 262
Zakon o javnoj nabavi
ustawa o zamówieniach publicznych art. 263 § 2
Zakon o javnoj nabavi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonawca z państwa trzeciego, które nie zawarło z UE umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień, nie może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE. • Regulowanie dostępu wykonawców z państw trzecich do unijnych zamówień publicznych należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej (wspólna polityka handlowa). • Organy krajowe nie mogą interpretować przepisów krajowych transponujących dyrektywę w sposób rozszerzający jej zastosowanie na wykonawców z państw trzecich, którzy nie spełniają warunków wynikających z umów międzynarodowych z UE.
Godne uwagi sformułowania
wykonawca z państwa trzeciego, które nie zawarło z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień publicznych, nie może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE • wyłączna kompetencja Unii Europejskiej w dziedzinie wspólnej polityki handlowej • organy krajowe nie mogą interpretować krajowych przepisów transponujących dyrektywę w ten sposób, że mają one zastosowanie również do wykonawców z państw trzecich, które nie zawarły takiej umowy z Unią, którzy zostaliby dopuszczeni przez podmiot zamawiający do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w danym państwie członkowskim, i to pod rygorem naruszenia wyłącznego charakteru kompetencji Unii w tej dziedzinie.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
C. Lycourgos
sprawozdawca
I. Jarukaitis
prezes_izby
A. Kumin
prezes_izby
N. Jääskinen
prezes_izby
M. Gavalec
prezes_izby
A. Arabadjiev
sędzia
E. Regan
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania prawa UE w zamówieniach publicznych do wykonawców z państw trzecich, zwłaszcza w kontekście braku umów międzynarodowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy wykonawca z państwa trzeciego nie ma umowy międzynarodowej z UE. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii dopuszczalności takich wykonawców do postępowań, lecz ich prawa do powoływania się na prawo UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Wyrok wyjaśnia kluczową kwestię dostępu firm spoza UE do unijnych zamówień publicznych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i zamawiających. Podkreśla wyłączną kompetencję UE w tej dziedzinie.
“Firmy spoza UE: Czy macie prawo do unijnych zamówień publicznych? TSUE wyjaśnia!”
Sektor
zamówienia_publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny